Foto: Aqorda
«Qurmetti qaýym! Barshańyzdy asa mańyzdy taqyrypqa – Túrki órkenıetiniń túp-tamyryn zerdeleýge arnalǵan ǵylymı konferensııanyń ashylýymen shyn júrekten quttyqtaımyn!
Qazirdiń ózinde halyqaralyq ǵylymı qaýymdastyq dúnıe júzindegi túrli elderdiń myqty ǵalymdary men zertteýshilerin toǵystyrǵan osy bedeldi forýmǵa álem órkenıetiniń jylnamasyndaǵy aıryqsha geografııalyq jáne tarıhı qubylys sanalatyn Altaı máselesi arqyly túrki dúnıesi týraly pikir almasyp, aqparat bólisetin biregeı basqosý retinde nazar aýdaryp otyr.
Kóne zamandardan beri barsha túrkiniń altyn besigi bolyp kele jatqan Altaı búgingi álemdik ǵylymnyń bıiginen tereń zerttep-zerdeleýdi qajet etedi. Mundaı keshendi zertteýler ańǵary ańyzǵa toly qart Altaıdyń baýyrynan ósip-óngen kúlli túrki jurtynyń mádenı yqpaldastyǵyn nyǵaıtý jolynda aýqymdy halyqaralyq dıalog ornatý úshin de qajet.
Búginde Altaıdyń tórt tarabyn Qazaqstan, Reseı, Qytaı, Mońǵolııa memleketteri teń jaılap jatyr. Sondyqtan men jaqynda Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń Tıanszınde ótken sammıtinde «Transaltaı dıalogyn» bastaý týraly usynys aıttym. Bul qadam bizdiń elderimizdiń múddesine saı keletin ǵylymı-gýmanıtarlyq jáne ekonomıkalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa yqpalyn tıgizedi.
Reseı álemdik túrkitaný ǵylymyn damytýǵa ólsheýsiz úles qosyp keledi. Osy bir óte mańyzdy ǵylymı baǵyttyń aldyńǵy shebinde júrgen orys ǵalymdarynyń arheologııa, etnologııa, lıngvıstıka, nýmızmatıka jáne túrki elderiniń tarıhyna tikeleı qatysy bar basqa da salalardaǵy zertteý jumystary álemdik ǵylymnyń jetistigi sanalady. Sondaı-aq olardyń eńbekteri qazirgi zamandaǵy birlik pen yntymaqtyń jáne ózara yqpaldastyqtyń pármendi quraly retinde baǵalanady.
Elimizdiń bastamasymen 2010 jyly Astanada Halyqaralyq túrki akademııasy ashyldy. Bul mekeme túrki tildes jáne basqa da elderdegi belgili sarapshylardyń ǵylymı áleýetin ortaq maqsatqa jumyldyratyn biregeı ortalyqqa aınaldy.
Biz Altaı aımaǵyndaǵy memlekettermen ǵylym-bilim salasyndaǵy baılanysymyzdy keńeıtýge basa mán beremiz. Qazaqstannyń bedeldi joǵary oqý oryndarynda arnaıy kafedralar men ınstıtýttar tabysty jumys istep tur. Belgili ǵalymdardyń halyqaralyq ujymy kóp uzamaı jaryqqa shyǵatyn Qazaqstannyń akademııalyq tarıhynyń ekinshi tomyna óz úlesin qosyp jatyr. Bul eńbekke túrkologııa salasyndaǵy eń sońǵy jańalyqtar da engiziletin bolady.
Bárimiz kúsh biriktirip, túrki halyqtarynyń tarıhy men mádenıetin dáripteý jolynda kóp jumys tyndyrdyq. Degenmen atqaratyn sharýa áli de kóp. Biz túrki dúnıesi týraly bilimimizdi keıingi urpaqqa mıras etý úshin ony júıeleı túsýimiz kerek.
Basqosý aıasynda mazmundy pikirtalas ótip, tyń ıdeıalar aıtylady dep senemin. Sondaı-aq túrki órkenıetiniń órisin keńeıtýge qatysty asa mańyzdy máselelerdi birlese zertteıtin ǵylymı jumystardyń baǵyt-baǵdary aıqyndala túsedi dep oılaımyn.
Konferensııa jumysy tabysty bolsyn! Barshańyzǵa baq-bereke tileımin!», dedi Memleket basshysy.