Sýret: gov.kz
Oblystyq tekserý komıssııasynyń múshesi Janat Daýtalıevanyń aıtýynsha, 2022–2024 jyldarǵa júrgizilgen aýdıt nátıjesinde qarjylyq zań buzýshylyq pen júıeli kemshilik anyqtalypty. Soǵan baılanysty bilim berý mekemeleriniń qarjylyq tártibi men josparlaý úderisin jetildirý, baqylaýdy kúsheıtý qajettigi týyndap otyr.
«Aýdıt qorytyndysymen anyqtalǵan zań buzýshylyqtardyń kólemi – 2,6 mlrd teńge. Onyń ishinde 970 mln teńgeniń qarjylyq buzýshylyǵy, 1,5 mlrd teńgeni tıimsiz josparlaý bar. Bıýdjettiń 143 mln teńgesi tıimsiz paıdalanylǵany anyqtaldy. Al rásimdik sıpattaǵy 172 kemshilik pen tártip buzýshylyq nazarǵa alyndy», dedi J.Daýtalıeva.
Komıssııa múshesiniń pikirine súıensek, kemshilikterdiń mynadaı sebebi bar. Birinshiden, bıýdjet qarjysyn josparlaý kezinde ótinimderdiń durystyǵy men negizdiligi qamtamasyz etilmegen. Ekinshiden, bıýdjetten bólingen transfertter nysanaly maqsatyna saı paıdalanylmaǵan. Úshinshiden, birqatar mektepte medısınalyq kabınetter lısenzııasyz jumys istegen. Medısınalyq kabınetter tıisti qural-jabdyqtarmen tolyq qamtamasyz etilmegen.
«Oqýshylardy ystyq tamaqpen qamtamasyz etý kezinde qoldanystaǵy zańnama talaptary tolyq saqtalmaǵany anyqtaldy. Keıbir ónim túrleri as mázirine engizilmeı kelgen. Mektepterde beınebaqylaý júıesi ornatylǵanymen, kameralar jazý fýnksııasynsyz jumys isteıdi. Mundaı kameralardyń beınemuraǵatyna qol jetkizý múmkin bolmady. Al keıbir negizgi qor paıdalanylmaǵan kúıinde qoımada saqtalyp tur. Bul kemshilikter oblystyq bilim berý mekemelerindegi bıýdjet qarjysyn basqarýda qarjylyq tártip deńgeıiniń tıisti deńgeıde emestigin kórsetedi», dep málimdedi J.Daýtalıeva.
Onyń málimetinshe, aýdıt qorytyndysynan keıin 92 ákimshilik quqyq buzýshylyq belgileri boıynsha qujattar Atyraý oblystyq ishki memlekettik aýdıt departamentine, memlekettik kirister basqarmasyna, medısınalyq jáne farmasevtıkalyq baqylaý departamentine, bilim salasyndaǵy sapany qamtamasyz etý departamentine jiberilgen. Sondaı-aq Atyraý oblystyq polısııa departamentine terrorıstik turǵydan osal nysandardy qorǵaý talaptarynyń buzylýyna baılanysty qujattar tıisti shara qabyldaý úshin joldanǵan.
«Anyqtalǵan qatelikterdi joıý maqsatynda bilim berý salasyn jetildirýge baǵyttalǵan naqty usynystar berildi. Naqtylaı aıtqanda, bıýdjettik ótinimderdi jasaqtaý men bólýde dáldik pen negizdilikti arttyrý, mektepterde oqýshylardy ystyq tamaqpen qamtý, jylýmen jabdyqtaý, tazalyq qyzmetin aýtsorsıng arqyly uıymdastyrý usynyldy. Medısınalyq kabınetterdi tolyq lısenzııalaý, qajetti qural-jabdyqtarmen jabdyqtaý, paıdalanylmaı turǵan múliktiń naqty qajettiligin anyqtaýǵa nazar aýdaryldy», dedi ol.
Tekserý komıssııasynyń múshesi Nursultan Bısembıevtiń deregine qaraǵanda, Isataı aýdanyndaǵy mektepke deıingi tárbıe beretin 12 bóbekjaı-baqshada 4 mlrd teńgeden asa qarjyǵa aýdıt júrgizildi. Aýdıttiń nátıjesinde 130 mln teńgege jýyq qarjylyq buzýshylyq pen rásimdik sıpattaǵy 116 kemshilik anyqtaldy. Onyń ishinde artyq tólengen eńbekaqy, negizsiz issapar shyǵyndary men oryndalmaǵan qyzmetterge bıýdjet qarajaty jumsalǵan deregi tirkelip otyr.
«Birqatar bóbekjaı-baqshanyń shtattyq kestesine artyq birlik engizilgen. Mindetti áleýmettik saqtandyrý jáne zeınetaqy jarnasyn tóleý keshiktirilgen. Keıbir esepshiler ózderiniń jaqyn týystarymen memlekettik satyp alý kelisimsharttaryn rásimdegen. Materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalý tolyq qamtamasyz etilmeı, medısınalyq úı-jaılardy jabdyqtaý talaptary saqtalmaǵany anyqtaldy. Memlekettik satyp alýda josyqsyz ónim berýshilerge qatysty sotqa talap aryzdar berilmegen. Aýdıt qorytyndysymen bóbekjaı-baqsha basshylary men esepshilerine qatysty ákimshilik ister qozǵalyp, jalpy somasy 6,9 mln teńge aıyppul óndirildi», deıdi N.Bısembıev.
Bilim salasyndaǵy bylyq munymen shektelmeıdi. Atyraý qalasyndaǵy №2 sotta bıýdjettiń 49 mln teńgesin jymqyrǵan bas esepshige qatysty is qaraldy. Kúdikti oryntaǵyna otyrǵan bas esepshige Qylmystyq kodeksiniń 190-babynyń 4-bóliginiń 2-tarmaǵymen (Aldaý jáne senimdi teris paıdalaný jolymen bótenniń múlkin asa iri mólsherde jymqyryp, ıemdený) aıyp taǵylǵan.
«Aıyptalýshy 2023 jyldyń maýsym aıynan bastap kommýnaldyq memlekettik mekeme – mamandandyrylǵan mektep-lıseı-ınternatynda esepshi, qyrkúıek aıynan bas esepshi bolyp qyzmet atqarǵan. 2023 jylǵy maýsym men 2024 jylǵy qazan aılary aralyǵynda atalǵan mekeme dırektorynyń senimine kirip, onyń elektrondyq qoltańbasyn, «1S» jáne «Parýs» júıelerin zańsyz paıdalanǵan. Osy júıelerdiń kómegimen ol óziniń jáne senimdi adamdarynyń esepshottaryna negizsiz aqsha aýdaryp otyrǵan. Kúdikti alaıaqtyq áreketiniń saldarynan 49 mln teńgeden asa memleket qarjysyn jymqyrǵan», dep habarlady sottan.
Sot talqylaýynda aıyptalýshy óziniń kinásin tolyq moıyndaǵan. Onyń kinási jábirlenýshi ókiliniń, kýálardyń aıǵaqtarymen, tergeý áreketteriniń hattamalarymen, maman júrgizgen aýdıtorlyq esep qorytyndylarymen, zattaı dáleldemelermen dáleldenip otyr. Alaıda sot aıyptalýshynyń jas balalary baryn, zańsyz áreketi úshin ókinetinin kinásin jeńildetetin mán-jaılar retinde tanydy. Jazany aýyrlatatyn mán-jaılar anyqtalmaǵany da eskerildi.
«Sot úkimimen aıyptalýshy kináli dep tanylyp, oǵan materıaldyq jaýapkershilikpen baılanysty laýazymdardy atqarý quqyǵynan 5 jylǵa, bas bostandyǵyn 5 jyl merzimge aıyrý jazasy taǵaıyndaldy. Qylmystyq kodektiń 74-babynyń 1-bóligi qoldanylyp, taǵaıyndalǵan jazany óteý 5 jyl merzimge keıinge qaldyryldy», dep málim etti sottan.
Atyraý oblysy
