Eńbek • 27 Qyrkúıek, 2025

Eńbek túbi – bereke

30 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

2014 jyldan beri jyl saıyn qyrkúıektiń sońǵy jeksenbisinde elimizde Eńbek kúni atap ótiledi. Ataýly data eńbektiń qadirin, jumysshy adam­ǵa degen qurmetti, kez kelgen mamandyqtyń mán-mańyzyn dárip­teıdi. Basty ıdeıasy – adal eńbekti nasıhattaý, qaltqysyz qyz­meti­men, jaýapty jumysymen el ekonomıkasynyń qalyptasýy men dam­ýyna negiz qalaǵan, lepti úles qosyp júrgen eńbek adamyna qur­met kórsetý, óskeleń urpaqqa mańdaı termen tapqan tabystyń qadirin uǵyndyrý.

Eńbek túbi – bereke

Eńbek adamy – otbasynyń shamshyraǵy, memlekettiń qýat kúshi. Memleket basshysy Q.Toqaev «Adal azamat» uǵymyn tanytatyn mundaı adamdarda eńbekqorlyq, kásipkerlik pen jaýapkershilik, sondaı-aq bilim men ózin-ózi damytýǵa degen turaqty umtylys aıqyn kórinetinin atap ótti.

«Eńbekqorlyq – eń asyl qasıettiń biri. Men ár sózimde osy máselege erekshe mán beremin. Mańdaı termen kelgen adal eńbektiń qadirin biletin jurt ozyq oıly ult bolady. Halqymyzda «Eńbegine qaraı – qurmeti» degen jaqsy sóz bar. Eńbek adamy – el adamy. Eńbek adamy, eń aldymen, týǵan eliniń jarqyn keleshegi úshin aıanbaı jumys isteıtin adam. Sondyqtan qazir biz elimizde jumysshy mamandaryn keńinen dáriptep, olarǵa erekshe qurmet kórsetip jatyrmyz», dedi Prezıdent.

Adal azamat – adaldyq pen ádildikti birinshi orynǵa qoıa otyryp, kóp jumys isteıtin, tabysqa jetetin jaqsy qasıetteri bar adam. Adal eńbekpen kelgen jetistik «Eńbekpen kelgen tabys qana sińimdi» degen shynaıy qanaǵat ákeledi.

Eńbek kúni álemniń 100-den astam elinde atap ótiledi. Mereke kúni aıasynda elimizde jyl saıyn «Eńbek adamynyń» qoǵamdyq bedelin kóterýge, jumys ónimdiligin arttyrýǵa, eńbekke qurmetpen qaraý máde­nıetin qalyptastyrýǵa, eń­bek dás­túrlerin jalǵastyrýǵa baǵyt­talǵan túrli is-shara uıym­­dastyrylady. Jastardy tárbıeleýge, sondaı-aq kásip­oryndar men uıymdarda eń­bek áýletterin qurý ıdeıasyn qoldaýǵa erekshe nazar aýdarylady. Aıtalyq, 2016 jyldan beri «Eńbek joly» respýblıkalyq baıqaýy jyl saıyn ótkizilip keledi. Atalymdardyń biri «Jumys istep júrgen jastardyń úzdik tálimgeri» dep atalady, munda jeńimpaz retinde 20 jyldan astam tájirıbesi bar, júzdegen jas mamandy tárbıelegen mamandar tanylady.

Turǵyndardy jumyspen qamtý, jańa jumys oryndaryn ashý – qashannan áleýmettik saıasattyń basty baǵyty. Mem­leket basshysy 2029 jylǵa deıin 3,3 mln azamatty jumysqa ornalastyrýdy tapsyrdy. Búginde jospar 75% oryndaldy. 2025 jyldyń basynan 534 myńǵa jýyq adam jumys tapty, olardyń 141 myńy jumyspen qamtýǵa járdemdesýdiń belsendi sharalarymen qamtyldy. Sapaly jumys oryndarynyń sany 2,6 mln-ǵa jetti, 2029 jylǵa qaraı olardyń sany keminde 3,8 mln bolady.

Elimizde 266 991 teńge ortasha jalaqymen 119 myń múgedektigi bar adam eńbek etedi. Ju­mys­pen qamtý baǵdarlamalaryna 320,5 myń jas tartylǵan, onyń ishinde 100 myńnan astamy turaqty negizde 49 myń jumys tapty.

О́ńirlerde ardagerler men óndiris sheber­leri, sharýashylyq ozattary zor qurmetke ıe. Eńbek­kerdiń qoǵamdaǵy bedelin arttyrý, qoǵamdaǵy «Eńbek adamy» qundylyqtaryn ilgeriletý, ónim­di eńbekti yntalandyrý, ju­­mys­shy mamandyqtardy nasıhat­taý, jastardy óndiris salasyna tartý, jumysshy áýlet­terdiń kópjyldyq dástúrin nyǵaıtý maqsatynda birqatar mem­lekettik nagrada, syı-sııa­pat­­ taǵaıyndalǵan. Olar­men kásiporyndardaǵy, mekeme­lerdegi, uıymdardaǵy jemisti eńbegi, tıisti salalardaǵy joǵa­ry kórsetkishteri úshin óner­kásip, kólik, qurylys, aýyl sha­rýa­­­­shylyǵy, basqa da salalar­dyń qyz­metkerleri marapattalady.

Qarapaıym eńbek adamda­rynyń tynymsyz jumysy arqyly óndiris, aýyl sharýashy­lyǵy, qurylys, kólik, bilim, den­­saý­lyq saqtaý salalary damıdy. Eńbekqor adam – tártip pen tabandylyqtyń belgisi. Mun­daı azamattar jastarǵa úlgi, qo­ǵamǵa senim uıalatady. Qyz­­­metine qaramaı, kez kelgen adam­nyń eńbegin baǵalaý – ádi­­letti qoǵamnyń basty kórset­­kishi. Qurmetke ıe bolǵan eńbek­­ker óz isine odan ári yntala­nyp, kásibıligin arttyrýǵa tyrysady.

Adamnyń jasampaz eńbekke adaldyǵy – onyń otbasynyń maqtanyshy, mártebesi. Kez kelgen otbasynyń senimdi tiregi – óziniń eńbegimen, sheberligimen baılyqty qamtamasyz ete alatyn, balalarǵa úlgi bola alatyn, aǵa ur­paqqa qoldaý kórsete alatyn adam. Adal, eńbekqor adam laıyqty mura quryp qana qoımaı, kásibine qaramastan kez kelgen eńbek qur­metteletin qoǵamdy nyǵaıtady. Qara­paıym jumysshylardyń arqasynda ónerkásip pen óndiris damyp, el ekonomıkasy kúsheıe túsedi.

Eńbek – eldiń erteńi. Eńbek kúnin atap ótý – mańdaı terdiń qadirin taný, eńbektiń qoǵamdaǵy rólin tereń túsiný. Bul – ár sala mamandaryna alǵys bildiretin, jastardy adal qyzmetke yntalandyratyn mereıli mereke. Eńbek adamyna qurmet kórsetý – el bolashaǵyna qurmet kórsetý, qoǵamnyń damýyna, eldiń órken­deýine tikeleı úles qosatyn qarapaıym jumysshy, sharýa, qurylysshy, júrgizýshi, malshy sekildi mamandardyń eńbegin baǵalaý, qadirleý – adamgershilik pen órkenıettiliktiń belgisi.