Tretıakov galereıasyna jol tartty

Otandyq óner mý­zeıi daıyndaǵan «Qazaqstan óneri­niń jaýharlary» kórmesi Memlekettik Tretıakov galereıasynda 7 qazanda ashyl­maqshy. Elimizden attanǵan ekspozısııaǵa HH ǵasyrdyń birneshe býynynyń 60-tan astam keskindeme jáne músin shyǵarmasy engen.

Ulttyq beıneleý óneri mektebiniń qalyptasýy qazaq keskindemesiniń atasy Ábil­han Qasteev esimimen baılanysty. Onyń kartınalary ótken ǵasyrdyń basyndaǵy kóshpeli ómir ózgeristeriniń shejiresi ispetti. 1930–1940 jyldary kásibı mekteptiń damýyna kórshiles elderdiń ár aımaǵynan kelgen sýretshiler yqpal etse, 1950 jyldary sýret óneriniń negizin Almaty kórkemsýret ýchılıshesiniń túlekteri qalady. Aısha Ǵalym­baeva, Gúlfaırýs Ismaı­lova, Moldahmet Ken­baev, Sabyr Mámbeev, Qana­pııa Teljanov, Kámil Shaıah­metov tý­yndylary ulttyq taqyrypqa iz salýymen erek­shelendi.

Bulardyń arasynda Aısha Ǵalymbaeva qazaq natıýrmorty janryn qalyptastyrdy. Gúlfaırýs Ismaılova oǵan aıryqsha dekoratıvtik reńk berdi. Qanapııa Teljanov pen Sabyr Mámbeev kóshpeli mádenıetti romantıkalyq turǵyda beınelep, adam men tabıǵattyń máńgilik birligin kórsetti. Sondaı-aq Sergeı Kalmykov zamanynyń aldyna shyǵyp, ózindik estetıkalyq beıneler júıesin jasady.

«Alpysynshy jylǵylar» býynynyń aıtýly ókilderi Salı­hıtdın Aıtbaev, Toqbolat Toǵysbaev, Shaımardan Sarıev – keskindemege sımvolıka men tústik-plastıkalyq eks­perımentter ákelip, jańa kór­kemdik órnekke qulash urdy.

1970–1980 jyldary shy­ǵarmashylyqtyń daralyq qyryna basymdyq berildi. Kamıl Mýllashev «Jer men ýaqyt. Qazaqstan» trıptı­hin­de respýblıkanyń tyń, ǵarysh­tyq jáne ındýstrııalyq beınesin somdady. Erbolat Tólepbaev keskindemege tereń fılosofııalyq sıpat darytty. Amandos Aqanaev kóshpeli órkenıettiń kıeli nyshandaryna jańa mán berdi.

1990 jyldary ónerdiń fılosofııalyq mazmuny kú­sheıdi. Baqyt Bapıshevtiń eńbekterinde arhaıkalyq dástúr absolıýttiń metaforasyna aınalsa, Marat Bekeevtiń polotnolarynda kóne túrki áleminen tamyr tartatyn adam men ǵalam týraly mıf kórinis tapty.

Buǵan qosa, kórermenderdi Tólegen Dosmaǵambetov, Er­kin Mergenov, Olga Pro­kofeva, Esken Sergebaev syndy elimizdiń áıgili músin­shileriniń týyndylarymen de tanystyrady. Bul eńbekter qazaqstandyq músin óneri she­berleriniń shyǵarmashylyq izdenis baǵyttary men basty qyzyǵýshylyqtaryn aıqyn kórsetedi.