Jataqhanadaǵy jantásilim

Jasóspirimderdiń ómir súrýden túńilip, sýısıdke barý qadamdary Qyzyljar óńirinde azaımaı otyr Áli oń-solyn baıyptap tanyp úlgermegen 17 jastaǵy stýdent qyzdyń jataqhanada ómirimen beımezgil qoshtasýy Esil aýdanyna qarasty Petrovka agrarlyq kolledjinde oryn alǵanyn oblys jurtshylyǵy umyta qoıǵan joq. Tótenshe oqıǵaǵa baılanysty qurylǵan komıssııa birinshi kýrsta oqıtyn boıjetkenniń ózine-ózi qol salý sebepterin anyqtaýmen ǵana shektelgeni, tıisti basshylarǵa qatań shara qoldanýdyń ornyna bastarynan sıpaı salǵany baıqalady. О́ıtkeni, mundaı áreket marqumnyń tarapynan birneshe ret qaıtalanǵanyn, úlgeriminiń tómendigin, jeke tártibiniń bosańsyǵanyn kolledj ákimshiligi kóre, bile tura kóz juma qara­ǵan. Áleýmettik pedagog, psıholog óz mindetterinde salǵyrttyqqa salynǵan. Áleýmettik-psıhologııalyq qyzmettiń beı-bereket jiberilgeni sonshalyq, taǵy bir stýdent jataqhanada ózin ólimge qıǵan. Alaıda, arada jarty jylǵa jýyq ýaqyt ótse de, bilim salasyna jaýapty tulǵalardyń durys qorytyndy shyǵarmaǵanyn oblystyq prokýratýranyń kezekti otyrysy aıǵaqtap berdi. Bıylǵy alty aıda ózine-ózi qol kótergen 15 jetkinshek ajal tyrnaǵynan arashalansa, alty jasóspirimniń ǵumyry qyrshynynan qıylǵan. О́tken jyly ózine-ózi qol jumsaýdyń 7 faktisi tirkelgenin eskersek, jegi qurttaı tamyryn tereńge jaıyp bara jatqan rýhanı derttiń kúrdeli máselege aınalǵanyn ańǵarý qıyn emes. Balalar men jasóspirimder arasynda kelmeske ketkir keseldiń kóbine otbasylyq, turmystyq jaǵdaılardan týyndaıtyny aıtylǵanymen, boldyrmaýdyń, aldyn alý joldarynyń jıi sóz etile bermeıtini, tek faktilerdi tizbeleýmen shekteletini ókinishti. Statıstıkalyq derekterge úńiletin bolsaq, Qazaqstanda jylyna 5-8 myńǵa jýyq adam ózderine qol salatyn kórinedi. Álem boıynsha bul kórsetkish bir mıllıondy shamalaıdy. Halyqaralyq anyqtama qyzmetiniń derekteri boıynsha 1950 jyldan beri sýısıd oqıǵasy 60-70 paıyzǵa ósken. Oblys prokýrorynyń aǵa kómekshisi Raýshan Qojahmetova osydan birneshe kún buryn Petropavl mashına jasaý kolledji stýdentiniń Qyzyljar aýdanynda turatyn týystaryna qonaqqa baryp, asylyp qalǵanyn jantúrshiktirerlik oqıǵa retinde alǵa tartqanda adamnyń tóbe quıqasy eriksiz shymyrlaıdy eken. Sýısıdke qatysty oqıǵalardyń tórteýi joǵaryda sóz etken aýdandaǵy kolledjderde tirkelgen. Al qaıtys bolǵan jasóspirimderdiń ekeýi – Petrovka agrarlyq-tehnıkalyq kolledjiniń oqýshylary. Bul bilim berý mekemesin qaıǵynyń qara bulty torlaǵaly kóp bolǵan. Prokýratýra qyzmetkerleri kolledj ákimshiligi oqýǵa aılap kelmegen balalardy izdemeıtin mysaldardy murnynan tizip keltirdi. Tek bolary bolyp, boıaýy sińgennen keıin ǵana izdestirý jumystaryn júrgizý úshin ishki ister organdaryna habarlaýmen tynǵan. Myna soraqylyqty qarańyz, jynystyq aýrýǵa shaldyqqan jasóspirimdi aýrýhanaǵa aparýdy qajet dep tappaǵan. Kúızeliske ushyraǵan qyzdyń kolledjden qashyp ketkenine de eshkim mán bermegen. Munymen qosa tekseris barysynda osynda bilim alyp júrgen bes oqýshy qyzdyń júkti ekendigi anyqtalǵan. Mekemedegi sanıtarlyq jaǵdaı da syn kótermeıdi. Oqýshylar jataqhanadaǵy aıadaı bólmelerde 4-5 adamnan syǵylysyp jatsa, ekinshi bóligindegi tórt bólmeli jaıly páterdi kolledj dırektorynyń orynbasary otbasymen qonys etken. Oqýshylar ne sebepti sýısıdtik daǵdarysqa ushyraıdy degen saýaldy oblys prokýrorynyń mindetin atqarýshy Araı Álimov kolledj dırektory Aıdar Qazıqanovqa qoıyp edi, mardymdy jaýap bere almady. Kerisinshe, jaýapkershilikten sytylý úshin túrli syltaýlar aıtyp baqty. Osydan keıin atalmysh bilim berý mekemesinde oqýshylardyń ózine ózi qol jumsaýy úırenshikti jaǵdaı retinde qalyptaspaǵanda qaıtedi? Araı Qaısaruly sheneýniktiń myna qylyǵyna kúıinip ketken bolý kerek, tergeý basqarmasyna istiń aq-qarasyn ajyratýdy Qylmystyq kodeks turǵysynan zerdeleýdi tapsyrdy. Neshe túrli beıbereketsizdikke jol berse de, qyzmetinde tas músin sekildi qozǵalmaı otyrýy májilis músheleriniń tańǵalysyn jasyrmady. Depressııa kenet paıda bolmaıdy. Sýısıaldyq minez-qulyqqa beıim jastarǵa der kezinde psıhologııalyq kómek, rýhanı qoldaý kórsetilse, jataqhanalardaǵy jantásilimder jaıly sóz qozǵamas edik. Baqyt RAMAZAN. Soltústik Qazaqstan oblysy.