– Danna, sizdiń ǵarysh saparyńyzdy árkim ártúrli aıtyp jatyr. «Qaltalylardyń, shynaıy ómirden qol úzip qalǵan keıbir toptyń ózin-ózi tanytýǵa, dáleldeýge umtylǵan áreketi» dep oılaıtyndar da bar. Bálkim, bul olaı emes shyǵar. Biraq sonda da týrıst retinde ushýǵa qatysty egjeı-tegjeıli málimetterdi ózińizden estigisi keledi. Sizge bul sapar ne úshin qajet boldy?
– Eń aldymen, sizderge, «Egemen Qazaqstan» gazeti ujymyna «Blue Origin» ǵarysh mıssııasy aıasyndaǵy saparyma kóńil bólip otyrǵanyna alǵys aıtamyn. Otandastarymnyń, halqymnyń yqylasy men qoldaýy maǵan óte mańyzdy. Qazaqtyń tuńǵysh ǵaryshkeri, Halyq qaharmany Toqtar Ońǵarbaıuly Áýbákirov jerge oralǵan boıda quttyqtap, batasyn berdi.
Qazaqtyń qaı balasy da armanshyl keledi emes pe. Men de, anam aıtpaqshy, ǵaryshqa ushqan tuńǵysh qazaq qyzy bolamyn dep oılaǵan joqpyn, tek armanymdy oryndaǵym keldi. Bala jastan reaktıvti ushaqtardy tizgindeýdi qııaldap óstim. Ǵylymı jarııalanymdardy oqyp, dáristerge qatysyp, zertteýlerdi baqyladym. Kádimgi adam qatysýǵa ótinim bere alatyn alǵashqy baǵdarlamalar paıda bolysymen, hat jazyp, ótinim jibere bastadym. Ǵaryshqa ushýǵa úsh jyl boıy daıyndaldym. Jahandyq deńgeıdegi jobalarmen aınalysatyn kompanııalar qaltańdaǵy qarjyńnyń esebine emes, tabandylyǵyńa, psıhologııalyq tózimdiligińe basa nazar aýdarady. Aqshanyń shyǵý teginiń tazalyǵy da mańyzdy, sebebi kompanııa bul máseleni sońǵy sátke deıin tekseredi. Eń bastysy, men kóp jyl boıy psıhologııalyq, mentaldyq, fızıkalyq turǵydan synaqtarǵa daıyn boldym.
Men úshin ushý – attraksıon emes, aldaǵy zertteý jolynyń bir bóligi. Adamzattyń bolashaǵy ǵaryshpen baılanysty. Jańa shekaralardy ıgerý arqyly tehnologııany ǵana damytyp qoımaımyz, óz múmkindigimizdi de keńeıte túsemiz.
– Ǵarysh saparynda Qudaıdyń bar ekenin túısigińiz túbirinen jáne túpnusqasynda sezdirgen shyǵar. Ǵaryshker Talǵat Musabaev aǵamyz ǵarysh saparynan keıin din jolyna birjola bet burmasa da «Qudaıdy aqıqat dep tanýyma sebep bolǵan» degen edi.
– Ǵarysh maǵan erekshe senim berdi dep aıta almaımyn, biraq rýhanı álem maǵan bóten emes. Atmosferadan tysqary, Jerdi bıikten kórgende, jaratylys syrynyń adam túsiniginen joǵary turǵanyn, adamzattyń kindigi Jer-Anaǵa baılanyp turǵanyn aǵzamnyń árbir talshyǵy arqyly sezindim. Ushý 10–12 mınýtqa sozyldy, birneshe mınýt boıy naqty salmaqsyzdyq kúıin bastan ótkizdik. Ǵaryshta turyp, kógildir shálisine oranyp alǵandaı áser qaldyratyn Jer-Ana adamzat balasynyń qanshalyqty álsiz ekenin, ony Jaratýshy qudirettiń bizdiń sanamyz jetpeıtin múmkindikterge ıe ekenin túsinesiz.
– Ǵarysh sapary, Jerden 100 shaqyrym bıiktegi Karman shekarasyna baryp kelý aıtýǵa ǵana ońaı. Ushar aldynda jaǵdaıyńyzdy baqylap otyratyn kútýshi taǵaıyndaldy ma?
– «Blue Origin» kompanııasy – ushýǵa arnalǵan eń qaýipsiz jáne tehnologııalyq júıelerdiń biri. Onda bári aldyn-ala oılastyrylǵan. Bortta bári derbes jumys istedi, árkim ózine júktelgen tapsyrmanyń shekpeninen shyqqan joq. Sapardyń aldynda komandamen birneshe daıyndyq boldy.
–Tájirıbeli alpınıst retinde Afrıkadaǵy Kılımandjaro men Kavkazdaǵy Elbrýstyń shyńdaryn baǵyndyrdyńyz. Ǵarysh sapary adamzattyń múmkindigine degen kózqarasyńyzdy ózgertti me?
– Men kásibı alpınıst emespin, tek taýdy jaqsy kóremin, taý ómirimniń mańyzdy bóligi. Taý da, ǵarysh ta shydamdylyqqa, tózimdilikke úıretedi. Bul sapar kózqarasyma ózgeris ákeldi desem artyq bolar, biraq sezimimdi keńeıtti, ózime degen senimimdi arttyrdy. Mysaly, Elbrýsqa kóterilý sııaqty, bul jolǵy sapar soǵan deıingi josparlarymnyń jalǵasy ispetti, adamnyń múmkindigi biz oılaǵannan áldeqaıda keń ekenin dáleldedi.
– Bıznesińiz elden tysqary ekenin bilemiz. Ataq-dańqyn álem moıyndaǵan tulǵalarmen jumys isteıtin kompanııa qurýǵa qandaı qasıetter kómektesti?
– Usha bilgen qanatqa dúnıe keń. О́ndiristik, kommersııalyq qyzmetti uıymdastyrý, júzege asyrý máselelerimen aınalystym. Bizdiń salada armandaý ǵana emes, qura bilý, júzege asyra bilý, baqylaý, áriptester men qyzmetkerlerdi qurmetteý, sózinde turý jáne senimdi seriktes bolý mańyzdy. Men barlyq jerde tabys tártipten, júıelilikten, adamdar aldyndaǵy jaýapkershiliktiń deńgeıimen ólshenetinin aıtyp júremin.
– Almaty men Astanada JLO-nyń Ortalyq Azııaǵa gastrolderin uıymdastyrýǵa qatystyńyz. Tolyǵyraq bilýge bola ma?
– Iá, bizdiń «First Media Group» komandasy Jennifer Lopez konsertin, sondaı-aq bıyl Almatyda «Backstreet Boys» konsertin uıymdastyrýǵa qatysty. Bul – logıstıka men sahnadan bastap ártistermen qarym-qatynasqa deıin joǵary dáldikti talap etetin halyqaralyq deńgeıdegi aýqymdy jobalar. Qazaqstannyń álemdik deńgeıdegi oqıǵalar alańy bola alatynyn kórsetken tájirıbe boldy. Bizdiń komanda tek Qazaqstan nemese TMD aýmaǵynan tys, Eýropa men Azııadaǵy halyqaralyq brendter men seriktesterge arnalǵan jobalardy júzege asyryp keledi.
– Al endi óz ortamyzǵa oralaıyqshy. Sizdiń komanda Batys nemese Eýropa elderinde Ortalyq Azııadan talanttardy tanyp, olardy álemdik platformada tanystyrýǵa daıyn ba?
– Mundaı múmkindikke árdaıym ashyqpyz. Eger halyqaralyq seriktesterden naqty suranys nemese Ortalyq Azııa talanttaryn tanystyrýǵa laıyqty formattar bolsa, olardy qaraýǵa daıynbyz. Negizgi maqsatymyz – sapaly jobalardy damytý, qazaqstandyq mamandar men ártister halyqaralyq kásibı qoǵamdastyqtyń bir bóligi bola alatyn jaǵdaılar jasaý.
– Qazir «Portals» dep atalatyn jańa IT jobasyn ázirlep jatqan komandanyń seriktesi ekensiz. IT baǵyty sizge qandaı baǵyttarǵa jol ashady.
– Medıa bızneste júrip, tehnologııanyń adamǵa qalaı kómektesetinine nazar aýdardym. Siz aıtqan joba ishki teńgerim jáne ózin-ózi retteý taqyrybymen, biraq sıfrlyq quraldardy paıdalanýmen baılanysty. Men úshin bul ártúrli saladaǵy – óner, psıhologııa men tehnologııadaǵy tájirıbeni adamǵa jumys isteıtin bir júıege biriktirý tásili.
– О́mirin bıznespen baılanystyrǵysy keletin áıelderge qandaı keńes beresiz?
– Meniń tájirıbem bireýge aqyl-keńes aıtýǵa múmkindik bermeıdi. Qazir ózińdi damytýǵa múmkindik kóp. Ázirge tájirıbem az. О́zimdi-ózim izdep júrgen janmyn. О́zimdi tanıtyn deńgeıge áli jetken joqpyn. Biraq meniń bolmysym, jetistigim zamandastaryma úlgi bolsa, qýanamyn.
– Degenmen jas bolsańyz da ózińizge tán tabysqa jetip jatqanyńyzdy kórip otyrmyz.
– Ár adam jeke tulǵa retinde ómir súrý erejesin ózi qalyptastyrǵanda ǵana damıdy, qorshaǵan ortasy onyń jeke tulǵa retinde damýyna jol ashady. Osy jasyma deıin taǵdyrymdy ózgertetin jaıly jaǵdaıdy kútkenim joq. Tek táýekelge ǵana basymdyq berdim. Aldyńyzda otyrǵan Dannanyń jetistigi kishkentaı qadamdardan, tártipten, óz kúshine sený, basqalar ne oılaıdy degen oıdy jıyp qoıýdan bastaldy. Bir esik jabylmaı, ekinshi esik ashylmaıdy. Tabystyń, jetistiktiń ekinshi aty – kedergi men qıyndyq. Qıyndyqtyń ne ekenin bilmeseń, tabys qupııasyn ashpaıdy. Qulap qalsań nemese batpaqqa batyp qalsań, seni eshkim jetelep alyp shyqpaıtynyn túsinýiń kerek. Bireýdiń kómegin kútý – álsiz adamdardyń tirligi.
– Taǵy bir suraq: ǵaryshqa ushý sizdiń densaýlyǵyńyzǵa qalaı áser etti?
– Ushýǵa fızıkalyq turǵydan shynaıy, muqııat daıyndaldyq. «Blue Origin» óte joǵary deńgeıdegi qaýipsizdikti jáne medısınalyq baqylaýdy qamtamasyz etedi, sondyqtan barlyq kezeń mamandardyń qatań baqylaýymen ótedi. Jer betine oralǵannan keıin ózimdi jaqsy sezindim. Ǵaryshqa alǵashqy sapar kelesi jobalaryma esik ashty.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken –
Gúlbarshyn AITJANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
