Krıptovalıýta: neni eskerý kerek?

– Krıptovalıýtamen aınalyspas buryn eń birinshi qadam – bilim alý. Sebebi krıptonaryq basqa qarjy quraldaryna uqsamaıdy. Bul jerde emosııamen emes, aqylmen áre­ket etý kerek. Krıptovalıýta, blokcheın, token, ámııan degen uǵymdardy anyq túsinbeı aqsha salý san soqtyrýy múmkin. Naryqtyń logıkasyn, múm­kindigin, táýekelin bilmeı, durys sheshim qabyldaý – aqylǵa syımaıtyn túsinik. Al bilim alǵan adam ózin senimdi sezinedi ári alaıaqtarǵa aldanbaıdy.

Ekinshiden, árdaıym resmı, lısen­zııasy bar platformalardy tańdaýǵa ke­­ńes beremin. Elimizde krıptoaktıvtermen zańdy túrde tek Astana halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń (AHQO) lısenzııasy bar bırjalar arqyly saýda jasaýǵa bolady. Sebebi ruqsatsyz saıttar men álsiz servısterde táýekel joǵary. Uzaq merzimge ınvestısııa jasaıtyn adamǵa jeke ámııan qoldanýdy jón kóremin. Al qysqamerzimdik operasııalarǵa bırja ámııany da jaraıdy. Ámııannyń qupııa sózderin jáne qalpyna keltirý sózderin eshkimge berýge bolmaıdy.

Úshinshiden, krıptoǵa aqsha sala bastaǵanda birden kóp qarjy salýdyń qajeti joq. Men árqashan adamdarǵa az somamen bastaýǵa keńes beremin. Mysaly, 20 nemese 50 dollarmen bas­tap kórýge bolady. Osylaısha adam naryqtyń qalaı jumys isteıtinin óz kózimen kórip, alǵashqy tájirıbesin jınaıdy. Júıeni túsingen saıyn strategııa qalyptasady. Eń bastysy, emosııa­ǵa berilmeý. Kópshilik krıptony jyl­dam paıda alatyn qural dep oılaıdy, ­biraq shyndyǵynda bul uzaq oılanýdy, sa­byrdy, taldaýdy talap etedi.

Tórtinshiden, qaýpsizdik máselesin de umytpaý kerek. Árqashan eki faktorly qorǵaýdy qosý qajet. Sonymen qatar ınternette kezdesetin kúmándi usynystardan saq bolǵan jón. «Tez baıyp ketesiń», «jobaǵa qatyssań aqshań ósedi» degen sózderge senbeý kerek. Krıpto áleminde alaıaqtar óte kóp. Son­dyqtan tek senimdi aqparatqa júgingen jón. Eger siz resmı platforma ar­qyly tabys tapsańyz, salyq tóleý mindetti ekenin de este ustaǵan jón.

Bul salaǵa qyzyǵyp júrseńiz, áýeli osy qarapaıym satylardan óte be­rińiz. Qazirden bastaǵan durys. Sebebi elimiz krıptovalıýta salasynda aımaq­tyq or­talyqqa aınalady. Biraq tek ret­teletin, zańǵa baǵynatyn, mem­lekettik baqylaý aıasynda jumys isteıtin eko­júıe arqyly ǵana iske asady. Biz erkin krıp­tonaryq qurýǵa tyrysyp jatqan joq­pyz. Bizdiń baǵytymyz turaqty, qaýipsiz qarjy keńistigin ja­saýǵa baǵyttalǵan. Keıingi jyldary memleket krıptoındýstrııany zańdas­tyrý men baqylaýdy kúsheıtý boıynsha naqty qadam jasap keledi. AHQO bazasynda rettelgen alań jumys isteıdi. Ulttyq Bank sıfrlyq aktıvter men tokenızasııa jobalaryn synaqtan ótki­zip jatyr. Bul sheteldik kapıtaldy, tehnologııa men mamandardy tartýǵa múmkindik beredi.

Jalpy, elimizde krıptovalıýtamen tólem jasaý birden emes, birtindep júzege asady. Uzaq úderis. Búginde QR arqyly krıptovalıýtamen tólem jasaý boıynsha alǵashqy pılottar ótti. Bul tehnologııa turǵysynan daıyn ekenimizdi kórsetti. Biraq zań júzinde tek arnaıy ruqsat etilgen aımaqtarda ǵana qoldanýǵa múmkindik bar. Halyqtyń krıpto týraly habary áli de az. Son­dyqtan jappaı qoldaný úshin bir­neshe shart qajet. Birinshiden, steıblkoın turaqty bolýy kerek. Ekinshiden, krıpto men teńge arasynda yńǵaıly jáne jyldam konvertasııa múmkindigi qajet. Úshinshiden, bankter men bıznes tarapynan qoldaý bolsa ǵana júıe tolyq iske asady.

Búginde eń úlken táýekel baǵanyń qubylmalylyǵy emes. Eń basty qaýip retteýshilik talaptardyń ózgerýi jáne senimsiz platformalar. Keıingi ýaqyt­ta zańsyz krıptobırjalar men ruq­sat­syz P2P alańdar jabylyp jatyr. Qarajattary buǵattalǵan keı azamattar bar. Bul bizge tek zańdy, lısenzııasy bar platformalarmen jumys isteý kerektigin kórsetedi. Sondaı-aq maınıngke qatysty talaptar, elektr energııasy baǵasy jáne salyq normalary jıi ózgerdi. Bul da naryqqa áser etedi. Sondyqtan kez kelgen ınvestor birinshi kezekte qaýipsiz ınfraqurylymǵa nazar aýdarýy kerek.

Qorytyndylasaq, krıpto salasyna qyzyǵatyn otandastarymyzǵa ár­daıym bir keńes beremin. Tek zańdy alań­da jumys isteńiz. Aqshany belgisiz plat­for­malarǵa senip bermeńiz. Qarjylyq sheshimdi emosııamen emes, aqparatqa súıenip qabyldańyz.