Bolmysy, salt-dástúri, mádenıeti, dili men tili uqsas, tarıhy tamyrlas qos halyqtyń qarym-qatynasy buryn-sońdy bolmaǵan qarqynmen damyp jatqanyn atap ótti. «Elderimiz arasynda joǵary deńgeıdegi syndarly ári belsendi saıası dıalog ornaǵan. Saýda-ekonomıkalyq baılanystarymyz jyldan jylǵa nyǵaıyp kele jatyr. О́nerkásip salasynda áleýeti zor ınvestısııalyq jobalardy júzege asyryp jatyrmyz. Aımaqtyq deńgeıdegi birlesken is-áreketterdi damytýǵa, qaýipsizdik pen turaqtylyqty qamtamasyz etýge basa mán berip otyrmyz. Buǵan qosa, eki eldiń mádenı-gýmanıtarlyq baılanysy da tereńdeı tústi. Osy saparymnyń basty maqsaty ¬¬ baýyrlas halyqtar arasyndaǵy dostyq pen tatý kórshilikti bekemdeý, san qyrly yntymaqtastyqtyń jańa joldaryn ashý, túptep kelgende, qazaq-ózbek qarym-qatynastaryn jańa sapaly deńgeıge kóterý», dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Memleket basshysynyń aıtýynsha, búgingi ýaǵdalastyqtar eki eldiń ulttyq múddelerine saı keledi ári halyqtarymyz arasyndaǵy myzǵymas dostyqty, tatý kórshilikti, strategııalyq seriktestik pen odaqtastyqty kórsetedi.
– Qazaqstan Prezıdenti retinde О́zbekstanmen kópjosparly yntymaqtastyqty damytýǵa basymdyq berý mindetim dep sanaımyn. Keıbir sarapshysymaqtar aıtyp júrgendeı, Qazaqstan men О́zbekstan – baqtalas ta, básekeles te emes, kerisinshe, órkendeý jolynda tize qosyp, qatar kele jatqan strategııalyq seriktes, senimdi odaqtas. Halyqtarymyz bir-birin shynaıy qurmet tutatyn jaqyn baýyrlar, dostar, – dedi Prezıdent.
Sondaı-aq brıfıngte Qasym-Jomart Toqaev Shavkat Mırzııoevtiń ekijaqty qarym-qatynasty jańa sapaly deńgeıge kóterýge jáne álemniń Ortalyq Azııany dostyq pen birliktiń aımaǵy retinde tanýyna úlken úles qosqanyn atap ótti.
– Prezıdent Mırzııoevtiń qýatty basshylyǵymen О́zbekstan kóptegen salada tamasha jetistikterge jetti, dúnıe júzine tabysty damyp kele jatqan el retinde tanyldy. Aýqymdy reformalardyń nátıjesi ornyqty ekonomıkalyq ósimnen, halyqtyń ál-aýqatynyń artýynan, qalalardaǵy qarqyndy ózgeristerden jáne qoǵamnyń barlyq baǵytyndaǵy sapaly damýdan kórinedi. О́zbekstan álemdik arenadaǵy óziniń ornyn nyǵaıtyp, halyqaralyq jáne óńirlik qaýipsizdik pen yntymaqtastyqty qamtamasyz etýge aıtarlyqtaı úles qosty. Qazaqstandyqtar baýyrlas ózbek halqyna shynaıy qoldaý kórsetip, jetistikterine qýanady, – dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan men О́zbekstan tutas aımaqtyń damýyn kózdeıtin óńirlik berik strategııalyq alıans qalyptastyrǵan. Sondaı-aq kelissózder barysynda ekijaqty kún tártibiniń keń kólemdi máseleleri talqylanyp, elderimizdiń san qyrly yqpaldastyǵyn odan ári damytýdyń basymdyqtary belgilendi. Bul oraıda Prezıdent ortaq maqsatqa qol jetkizýde ekijaqty saýdanyń orny erekshe ekenin atap ótti. Keıingi kezeńde eki el arasyndaǵy taýar aınalymynyń jyl saıynǵy kólemi turaqty túrde 4 mıllıard dollardan asa qarjyny quraıdy. Bul – úkimetterimizdiń dáıekti jumysy men bıznestiń tikeleı dıalogynyń nátıjesi. Degenmen saýda-sattyqty arttyrýǵa áli de aıtarlyqtaı áleýet bar. Memleket basshysy ónerkásip, avtokólik shyǵarý, qurylys sektory, energetıka salalarynda sońǵy jyldary aıtarlyqtaı tabysqa qol jetkenin atap ótip, taraptar bul baǵyttaǵy yntymaqtastyqty kezeń-kezeńimen keńeıtý jumystaryn jalǵastyrýǵa keliskenine toqtaldy.
– Aýyl sharýashylyǵy salasyndaǵy baılanystardy nyǵaıtý basym mindet retinde belgilendi. Atalǵan baǵytty óristetýge Qazaqstan men О́zbekstannyń jetkilikti resýrstary bar, ónerkásip jáne kadr áleýeti de joǵary. Elderimiz óz múmkindikterin biriktirý arqyly óńirdiń azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etip, álemdik naryqtaǵy ornyn kúsheıte alady. Agroónerkásip keshenindegi birqatar joba, sonyń ishinde bıdaı men et-sút ónimderin óńdeý máseleleri pysyqtalýda. Agrosektordaǵy birlesken jobalarǵa jan-jaqty qoldaý kórsetýge kelistik, – dedi Prezıdent.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aıtýynsha, iskerlik toptar arasyndaǵy baılanystardy odan ári keńeıtý qajet. Qazaqstanda ózbek kapıtalynyń qatysýymen 6 myńnan asa kásiporyn tabysty jumys isteıdi. «Biz osy baǵyttaǵy yntymaqtastyqty arttyrýǵa, ózbek bıznesiniń órken jaıýyna qolaıly jaǵdaı jasaýǵa daıynbyz. О́ńirler arasyndaǵy yqpaldastyqtyń kúsheıýi – oń úrdis. Burynǵy О́ńiraralyq forým О́ńir basshylarynyń keńesi retinde qaıta qurylyp, udaıy qyzmet atqarady. Bul sheshim bizdiń nıetimiz ben osy qurylymǵa artqan úmitimizdiń qanshalyqty salmaqty ekenin baıqatady», dedi Memleket basshysy.
Brıfıngte qazaq-ózbek shekarasynda ashylatyn Halyqaralyq ónerkásip kooperasııasy ortalyǵy ózara saýdany damytýǵa sony serpin beretini de aıtyldy. Sondaı-aq qurylys salasy perspektıvti baǵyt retinde ataldy. Qazaqstandyq kompanııalar «Jańa Tashkent» qala qurylysy jobalaryna, turǵyn úı men áleýmettik nysandar salýǵa belsendi túrde atsalysyp jatyr. Buǵan deıingi kelisimderge sáıkes Tashkentte «Astana», Astanada «Tashkent» qonaq úıleri boı kóteredi.
Kelissózderdiń bir parasy kólik-tranzıt salasyn damytýǵa arnalǵan. Qazaqstan men О́zbekstan aýmaǵy arqyly ótetin júk tasymalynyń kólemi artqan.
– Bıylǵy 9 aıdyń qorytyndysy boıynsha elderimiz arasynda temirjolmen tasymaldaý kólemi 15 paıyzdan asa ósip, 22 mıllıon tonnadan asty. Aldaǵy ýaqytta da birlese otyryp, tarıf saıasatyn jetildirýge, júk tasymaly sharttaryn jeńildetýge, shekaradaǵy ótkizý beketterin jańǵyrtýǵa jáne keden júıesin sıfrlandyrýǵa kelistik. Bul qadamdar elderimizdiń kólik baılanysyn nyǵaıtatynyna senimdimin, – dedi Prezıdent.
Energetıka salasynda mańyzdy jobalardy birlesip júzege asyrý boıynsha aýqymdy jumys atqarylýda. «Reseı – Qazaqstan – О́zbekstan» gaz jobasy tabysty nátıje kórsetti. «Birlesken kúsh-jigerimiz arqyly kógildir otyndy tasymaldaý kólemin arttyrýǵa nıettimiz. Budan bólek, munaı men atom ónerkásibi salalaryndaǵy yntymaqtastyqty keńeıtýdiń perspektıvasy zor. Tatý kórshilik, ózara qurmet rýhynda jáne bir-birimizdiń múddelerimizdi eskere otyryp, sý energetıkasy salasyndaǵy áleýetimizdi úılestirý qajet ekenin atap óttik. Bul baǵytta syndarly yntymaqtastyqty jalǵastyrýǵa beıilmiz. Sý salasyna sıfrlyq sheshimderdi engizýge, sý resýrstaryn esepke alý men monıtorıngteý júıesin birlese damytýǵa basymdyq beremiz. Aqparattyq tehnologııalar men jasandy ıntellekt baǵytyndaǵy yqpaldastyqty kúsheıtýdiń keleshegi mol. Bul rette elderimizdiń derbes jobalary bar. Olardy birlesip damytý búkil Ortalyq Azııaǵa mýltıplıkatıvti áser berer edi», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sondaı-aq memleketter arasyndaǵy ornyqty jáne uzaq merzimdi qarym-qatynas ornatýdyń kepili retinde mádenı-gýmanıtarlyq baılanystardy tereńdetýge basa mán berildi.
– Mádenıet kúnderin alma-kezek ótkizý, shyǵarmashylyq ókilderiniń baılanysyn jolǵa qoıý, kórnekti tulǵalarǵa eskertkishter ashý – munyń barlyǵy baýyrlas halyqtar úshin óte qajet dúnıeler. Bilim men ǵylym salasyndaǵy birlesken jumys perspektıvasy, jastar arasynda qarym-qatynas ornatý máseleleri de talqylandy. Kúni keshe Qazaqstan men О́zbekstan jastarynyń kezekti kongresi ótti. Bul baǵyttaǵy aıtarlyqtaı ilgerileýdiń jarqyn úlgisi retinde byltyr eki eldiń joǵary oqý oryndarynyń fılıaldary ashyldy. Biz ýnıversıtetter arasyndaǵy yqpaldastyqty nyǵaıtýdy, akademııalyq almasý baǵdarlamalaryn kóbeıtýdi, birlesken ǵylymı forýmdar men taǵylymdama ótkizýdi kózdeımiz. Qazirgi ýaqytta О́zbekstannyń baı mádenı-tarıhı muralaryna qazaq týrısteriniń zor qyzyǵýshylyǵy baıqalady. Byltyr olardyń sany úsh mıllıonǵa jetti. Bul salanyń áleýetin asha túsý úshin úkimetterimizge birlesken týrıstik jobalardy damytý jumystaryn jalǵastyrýdy tapsyrdyq, – dedi Memleket basshysy.
Kelissózder barysynda prezıdentter óńirlik jáne jahandyq kún tártibiniń ózekti máseleleri boıynsha ustanymdary ortaq ekenin taǵy da rastaǵan.
– Ortalyq Azııanyń turaqtylyǵy men qaýipsizdigin qamtamasyz etýge basa mán berdik. О́ńirdiń ornyqty damýy – barlyq baýyrlas halyqtardyń túpki múddelerine saı keletin ortaq maqsatymyz. Erteń biz Ortalyq Azııa memleketteri basshylarynyń 7-shi konsýltatıvtik kezdesýine qatysamyz. Qazaqstan barlyq deńgeıde tyǵyz baılanys ornatyp, yntymaqtastyqtyń jańa tetikterin engizgen ózbek tarapynyń tóraǵalyǵyn joǵary baǵalaıdy. Konsýltatıvtik kezdesýler formatynyń normatıvtik-quqyqtyq jáne ınstıtýsıonaldyq negizin nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qujattar qabyldandy. Erteńgi Sammıt bizdiń san qyrly yqpaldastyǵymyzdy damytýda taǵy bir mańyzdy kezeń bolatynyna senimdimin, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Sóz sońynda Memleket basshysy kelissózder qorytyndysyna kóńili tolatynyn jetkizip, Prezıdent Shavkat Mırzııoevke aıryqsha qonaqjaı kóńili úshin rızashylyǵyn bildirdi. Al Shavkat Mırzııoev búgingi kelissózder ekijaqty yqpaldastyqtyń keń kólemdi baǵyttaryn nyǵaıtýda mańyzdy ról atqaratynyn jetkizdi. «Qazaqstan Prezıdenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń bul sapary eki el arasyndaǵy odaqtastyq qatynastardyń deńgeıi joǵary ekenin taǵy da rastady. Atalǵan sapar bizdiń kópjosparly yntymaqtastyǵymyzdyń jańa tarıhyndaǵy aıtýly oqıǵaǵa aınaldy jáne baılanystarymyzdy arttyrýǵa tyń serpin berdi. Qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtar men kelisimder seriktestigimizdi naqty mazmunmen tolyqtyryp, birlesken jobalardyń kókjıegin keńeıtip, baýyrlas eki eldiń damýyna berik negiz qalaıdy», dedi О́zbekstan Prezıdenti.
TAShKENT
