Sýretterdi túsirgen – Valerıı Býgaev
Kenshiler qalasynda ferrosılısıı óndirisi boıynsha álemdegi eń iri jáne eń zamanaýı kásiporyndardyń biri – «EkibastuzFerroAlloys» zaýyty ashyldy. Zaýyttyń qurylysyna 92 mlrd teńge ınvestısııa baǵyttalǵan. Jyldyq qýattylyǵy – 240 myń tonna joǵary sapaly FeSi75 ferrosılısıı ónimi. Bul ónim álemde bolat, shoıyn jáne alıýmınıı qorytpalaryn óndirý úshin joǵary suranysqa ıe. Al kásiporynnyń iske qosylýy Qazaqstannyń ferrosılısıı óndirisi boıynsha álemdik TOP-2-ge enýine múmkin beredi. Osylaısha, elimizdiń jahandyq metallýrgııadaǵy jetekshi pozısııasyn nyǵaıta túsedi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev mundaı jobalar elimizdiń ekonomıkasy úshin óte mańyzdy ekenin atap ótken. «Memleketimizdiń myqty bolýy úshin aldymen óńirlerimiz myqty bolýy kerek. Qazaqstandy damyǵan ónerkásibi bar memleketke aınaldyrý biz úshin asa mańyzdy», degen edi Prezıdent. О́ndiris orny óńir damýyna qýatty serpin berip qana qoımaı, Ekibastuz qalasynyń ekonomıkalyq ósiminiń negizgi tetikteriniń birine aınalady. Al óńirge tartylǵan ınvestısııalar men jańa serpindi óndiristerdiń iske qosylýynyń arqasynda Pavlodar oblysy 2027 jylǵa qaraı respýblıkalyq sýbvensııalardy alýdan bas tartyp, qarjylyq derbestikke qol jetkizýdi jáne aldaǵy ýaqytta donor-aımaq mártebesin alýdy josparlap otyr.
Joba 2022–2025 jyldary júzege asyrylyp, qurylys kezeńinde 1,5 myń adamdy jumyspen qamtyǵan. Endigi arada turaqty óndiriste 800-deı maman eńbek ete alady. Zaýyttyń ashylý saltanatyna qatysqan óńir basshysy Asaıyn Baıhanov aýqymdy ári tyń joba el Prezıdenti aıqyndaǵan negizgi mindetter – shıkizat eksportyna táýeldilikti azaıtyp, qaıta óńdeý sektoryn jedel damytý jáne óńirlik ekonomıkanyń jańa draıverlerin qalyptastyrý baǵytynda júzege asyrylyp otyrǵanyn atap ótti.
– О́tken aıda ǵana Ekibastuzda jumys isteıtin úsh ferroqorytpa zaýytynyń bireýin iske qostyq. Al búgin «EkibastuzFerroAlloys» zaýytynyń ashylýyna kýá bolyp otyrmyz. Bul – óńirimizde tolyqqandy metallýrgııalyq klaster qalyptastyrýǵa jáne oblystyń ındýstrııalyq damýynyń jańa kezeńin bastaýǵa jasalǵan taǵy bir úlken qadam. Jańa zaýyt Qazaqstandy ferroqorytpa óndirisi boıynsha álemdik kóshbasshylar qataryna shyǵarýǵa múmkindik beredi, dedi ol.
Joba aksıonerleriniń biri Davıd Kemertelıdze: «Zaýyt bastapqydan-aq joǵary tehnologııaly, eksportqa baǵyttalǵan kásiporyn retinde jobalanǵan. О́nim 52 elge eksporttalady. Qazaqstannyń úles deńgeıi – 96%, bul joǵary deńgeıdegi lokalızasııany jáne otandyq óndirýshilerge degen senimdi kórsetedi», dedi. Al aksıonerlerdiń aıtýynsha, kásiporyn «jasyl metallýrgııa» qaǵıdattaryna negizdelgen jáne eń ozyq ekologııalyq tehnologııalardy qoldanady. Gazdy tazartý 99,8% deńgeıinde. Barlyq shyǵatyn gaz kópsatyly súzgi júıesinen ótedi, al jınalǵan shań qundy qosalqy ónim – mıkrokremnezem bolyp qaıta óńdelip, álemdik naryqtarǵa eksporttalady. Mundaı model qorshaǵan ortaǵa áserdi barynsha azaıtyp, zaýytty óz sanatyndaǵy eń ekologııalyq kásiporyndardyń birine aınaldyrady. Zamanǵa saı zaýyttyń basty maqtanyshy – árqaısysynyń qýattylyǵy 94,5 MVA bolatyn tórt ınnovasııalyq rýdotermııalyq elektr peshteri. Bul – álemdik tájirıbede balamasy joq sońǵy úlgidegi jabdyqtar.
Osylaısha, energetıka jáne kómir óndirisimen tanymal Ekibastuz shahary búginde energııa, metallýrgııa, mashına jasaý jáne sıfrlyq tehnologııalar toǵysqan kópsalaly ónerkásip ortalyǵyna aınalyp otyr. Jańa zaýyt turaqty jumys oryndaryn qamtamasyz etip, ınjener kadrlaryn damytyp, ınnovasııalar engizedi. Sondaı-aq jergilikti mamandardyń kásibı biliktiligin arttyra otyryp óńirdiń ındýstrııalyq damýynyń tiregine aınalady. Kásiporyn óńir bıýdjetine eleýli úles qosyp, shaǵyn jáne orta bıznestiń, logıstıka men servıstik qyzmetterdiń damýyna serpin berýge tıis.
Pavlodar oblysy,
Ekibastuz qalasy
