Ilkimdi jobalar sıfrlyq teńge arqyly qarjylandyrylady

Sıfrlyq teńgeni engizýdiń baǵyttary

Ortamerzimdi kezeńde keminde 100 memlekettik jobany júzege asyrý kezinde sıfrlyq teńgeni engizý mindeti qoıylyp otyr. Ol úshin Ulttyq bank Qarjy mınıstrligimen birlesip, tranzıttik ıntegrasııa modelin júzege asyrýda. Nysanaly model Qarjy mınıstrliginiń Qazynashylyq komıteti úshin biryńǵaı tereze qurýdy, sıfrlyq teńgeni emıssııa­laý jáne óteý jónindegi úderisterdi avtomattandyrýdy, sondaı-aq ótimdilikti basqarý tásilderin engizýdi kózdeıdi.

Ulttyq bank tóraǵa­sy­nyń keńesshisi – sıfrlyq transfor­masııa jetekshisi Bınur Jálenov engizý barysy men keńeıtý jos­paryn usyndy. Qazir qanat­qaqty rejimde sıfr­lyq teńgeni paıdalaný bo­ıynsha birneshe joba synaq­tan ótkizilýde. Atap aıt­saq, Pav­lodar, Atyraý oblys­ta­ryndaǵy joldardy ortasha jóndeý boıynsha eki joba men Astanadaǵy mektep oqýshylaryna tegin ystyq tamaq alýǵa vaýcherler bólý jobasy. «Energetıkalyq jáne kommýnaldyq sektorlardy jańǵyrtý» ulttyq jobasyn júzege asyrý kezinde, «Damý» qory jelisi boıyn­sha kásipkerlerdi qoldaý baǵ­darlamasyna, Mem­le­ket­tik kirister komıte­tiniń memlekettik satyp alýlary kezinde boıalǵan aqshany engizý jónindegi qanatqaqty jobalar pysyqtalyp jatyr.

Tańbalanǵan sıfrlyq bıýdjet qarajaty tek keli­sim­shartta belgilengen maq­sat­tarǵa ǵana paıdalanylýy múmkin. Tańbalaý jumys­tar­dy nemese qyzmetterdi tolyq oryndap, túpkilikti óndirýshilerge jetkizilimdi rastaǵannan soń nemese shart talaptary aıaqtalǵannan ke­ıin ǵana alynady.

Bul sıfrlyq teńgeni bıýdjet qarajatynyń maqsatty paıdalanylýyn avtomattandyrý men baqylaýdyń ıkemdi quralyna aınaldyrady.

Qanatqaqty jobalar keńeı­­­týdiń aldynda she­shilý­ge tıis birqatar máseleni anyq­­tady.

Jol jóndeý kezinde sıfrlyq teńgeni engizý úshin taýardy, jumys pen qyz­metti normalaýdyń biryń­ǵaı ádistemesi qajet. Sondaı-aq barlyq taýarlar men qyz­metterdiń boıalǵan ból­shek­terimen jobalaý-sme­ta­­­lyq qujattamany sıfr­­­landyrý qajet. Ol úshin sıfr­lyq teńge platforma­syn joldardy jóndeýge sertı­fıkattalǵan taýarlardy óndirý­shilerdiń nemese lısenzııalanǵan jetkizý­shilerdiń etalondyq derek­qor­larymen ıntegrasııalaý qajet. Sondaı-aq tran­­zak­sııany tekserý ádiste­mesi men shy­ǵyndardy salys­ty­rý algo­rıtmderi qajet.

«Pılot qorytyndysy boıynsha biz jekelegen materıaldar men qyzmetterdiń qunyndaǵy aıtarlyqtaı sáıkes­sizdikterdi kórdik. Sala­lyq saraptamasyz bul alshaq­tyqtyń sebebin obek­tıvti baǵalaý múmkin emes», dedi B.Jálenov.

Budan bólek, sıfrlyq teńge arqyly tóleý úshin tizbek­tiń barlyq qatysýshy­lary – tapsyrys berýshiler, bas merdigerler jáne qo­sal­­qy merdigerler – «e-sharttar» júıesinde sıfr­­­­lyq teńgedegi shottary bo­lý­­ǵa tıis.

Ázirlik jumystary bastaldy

Qanatqaqty joba Astana­daǵy 113 mektep pen 29 biregeı azyq-túlik jet­ki­zý­shiniń qatysýyn kóz­deı­di. Joba basqa qıyn­dyq­tarmen qatar, tamaq­taný qyzmetterin iske qosý úshin jeke bız­nes-prosesti ázirleý qajettiligin anyqtady. Sondaı-aq mektepterdiń ár­­túrli uıymdyq-quqyq­tyq formalaryna baı­lanys­ty qıyndyqtar týyn­daıdy. Jyl sońyna deıin tehnıkalyq daıyn mek­tepterdi sıfrlyq teń­gege shyǵarý, al qalǵan másele­ler­di kelesi oqý jylyna deıin sheshý josparlanyp otyr.

«Damýǵa» ótinim berý kezinde ShOB nesıeni paıdalaný maqsattaryn kórsetip otyrǵany atap ótildi. Bul baǵ­darlamalanatyn para­metr­­lerdi aldyn ala qalyp­tas­tyrýǵa múmkindik beredi. Jaqyn arada 2026 jylǵy pılot úshin alǵashqy joba anyqtalady.

MKK memlekettik satyp alý kezinde sıfrlyq teńgeni qoldanýǵa qatysty memlekettik satyp alýdyń jeke­legen túrlerinde sıfr­lyq teńgeni engizýdiń tehnı­kalyq ázirligi qamta­masyz etildi. Qajetti qujat­tama­lyq rásimder júr­gizilip otyr. Sıfrlyq teń­geni engizý esep aıyrysý tizbek­te­riniń tolyq ashyqtyǵyn qamtamasyz etip, bıýdjetke túsetin túsimderdiń to­lyq­ty­ǵy men ýaqtylyǵyn qam­tamasyz etedi. Salyq táýe­­­­kelderin azaıtyp, qara­jat­­­ty jumsaýdy baǵdar­la­malaý esebinen jalǵan she­ma­lardy paıdalaný múm­kin­­di­gin shekteıdi.

Qazir qanatqaqty rejim­de iske qosý úshin kelesi jobalar pysyqtalyp jatyr. Atap aıtqanda, sıfrlyq QQS – EShF júıesiniń sıfrlyq teńge platforma­symen ıntegrasııasy júr­gi­zi­lip otyr. Pılotty keńeıtý 2025 jyldyń sońyna deıin oryndalady. «Qaýipsiz mámi­le» jobasy – IIM men JISD mınıstrligi avtomobıl úshin aqsha qaıta tirkelgenge deıin buǵat­ta­la­tyn mehanızmdi synaqtan ótkizip jatyr. Joba 2026 jylǵy sáýirde iske qosylý­ǵa tıis. Dál osyndaı meha­nızmdi jyljymaı­tyn múlik mámileleri úshin qoldaný jos­parlanyp otyr. Sondaı-aq qymbat medısınalyq jab­­­dyq­tardy satyp alý ke­zin­de jáne iri ónerkásiptik nysan­­dardy salýda sıfrlyq teń­geni qoldaný.

Otyrys qorytyndysy boıynsha Qarjy mınıstrligi jyl sońyna deıin Ulttyq bank­pen birlesip, qazyna­shylyq júıelerin sıfrlyq teńge platformasymen ın­te­gra­­sııalaýdyń nysanaly modelin ázirleıdi dep she­shildi. Kólik mınıstr­li­gi­niń aldyna joldardy ortasha jóndeýdiń jańa jobalarynda sıfrlyq teńgeni keńeıtýdiń jol kartasyn ázir­leý mindeti qoıyldy. «Samuryq-Qazyna», Oqý-aǵartý mınıstrligi jáne Densaýlyq saqtaý mınıstr­ligi sıfrlyq teńgege satyp alatyn jobalardyń tizbesin aıqyndaýǵa tıis.