foto: obk.kz
Sarapshylar jyldyń tynysh aıaqtalatynyn boljap otyr. Treıderlerdiń ortasha kútýleri (Apecon, Investing) bir dollar úshin 512-520 teńge «jaıly dálizde» tur. Bul rette Ulttyq bank naryqtyń ózine teńgeniń paıdasyna qalyptasyp otyrǵan tepe-teńdikti tabýǵa múmkindik bere otyryp, aralaspaý saıasatyn ustanýdy jalǵastyrýda.
Keshe KASE bırjasynda QR ulttyq valıýtasy da joǵarylap, sessııany bir dollar úshin 507,25 teńge belgisimen aıaqtady (4,8 teńge nyǵaıdy). Sońǵy aptada dollar 2,47%, bir aıda - 3,71%, al úsh aıda - 6,3% arzandady.
Dollardyń ortasha baǵamy dúısenbige qaraǵanda 0,98% -ǵa tómendedi. Is júzinde barlyq taldaýshylar qazirgi dınamıka - kezdeısoq kúsh alý emes ekenin aıtyp jatyr. Olar Ulttyq banktiń qatań aqsha-kredıt saıasatynyń zańdy nátıjesi degenge kóbirek den qoıyp tur.
«Teńgedegi kiristilik ınflıasııany jabatyn jaǵdaıda valıýta satyp alýǵa degen qyzyǵýshylyq tabıǵı túrde tómendeıdi», deıdi Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵy.
Sarapshylar qarashadaǵy bırjadaǵy saýda-sattyq «dollardyń turaqty usynysy» belgisimen ótkenin aıtyp jatyr. Salyq aptasy eksporttaýshylardy jáne kvazımemlekettik sektordy bıýdjetke esep aıyrysý úshin tabysty belsendi satýǵa májbúrledi. Eń qyzý kúnderi, 19 jáne 28 qarashada saýda-sattyq kólemi 400 mln dollardan asyp, teńgege qýatty qoldaý kórsetti.
Ulttyq bank muny eki faktordyń úılesimimen túsindiredi.
Ishki naryqtaǵy belsendiliktiń artýy jáne bazalyq mólsherlemeniń 18 paıyzǵa deıin kóterilýine baılanysty iri portfeldik ınvestısııalardyń aǵyny.
Sondaı-aq, Ulttyq bank tóraǵasynyń aıtýynsha, mólsherlemeniń kóterilýi teńgelik quraldardy sheteldik ınvestorlar úshin tartymdy etti.
«Londondaǵy, Nıý-Iorktegi, Ábý-Dabıdegi ınvestısııalyq qorlar dollardy teńgege aınaldyrady, bizdiń oblıgasııalarymyzdy satyp alady. Bul naryqtaǵy dollar usynysyn arttyrady», deıdi Ulttyq bank tóraǵasy.
Ulttyq banktiń aqparaty boıynsha, portfelder kólemi aıtarlyqtaı ósti, bul naryqqa qosymsha dollar berip, teńge baǵamyn kúsheıtti.
Teńgeniń dollarǵa baǵamy nyǵaıa tústi jáne 2 jeltoqsandaǵy saýda-sattyqtan keıin 507,96 teńge belgisine jetti. Qarashada ósim 3,3%-ǵa jetti. Bul jyl basynan bergi eń joǵarǵy ósim.
Qarjy sarapshasy Erlan Ibragımniń aıtýynsha, joǵary bazalyq mólsherleme tek qana damyǵan naryqtarda nátıjesin beredi. Al bizdegi qazirgi jaǵdaıdyń alypsatarlyq kóbinese qysqa merzimdi sıpaty basym. Onyń aıtýynsha, Ulttyq banktiń qolynda teńge baǵamyn biraz ýaqytqa deıin ustap turatyn resýrs bar. Biraq keıbir jaǵdaılar buǵan saqtyqpen qaraý kerektigin kórsetedi.
«Biz muny 2014 jylǵy devalvasııanyń aldyndaǵy jaǵdaıdar kezinde baıqap qaldyq. Sol kezde Ulttyq bank teńge baǵamyn ustap turyp, kenetten qunsyzdandyra saldy. Nátıjesinde ol kúrt quldyraýǵa aınaldy.О́kinishke oraı, meniń boljamym kóńildi emes. Qarsy oınaıtyn irgeli faktorlar tym kóp. Men muny kópshilikke qoljetimdi derekterge, makro jáne mıkroekonomıka men basqa da qarjylyq pánderdi bilýge, sondaı-aq kóptegen qarjylyq jaǵdaılarǵa negizdelgen boljamdarǵa súıenip aıtyp turmyn», deıdi sarapshy.
Sarapshynyń aıtýynsha, valıýta baǵamyn boljaý qazir múmkin emes.
«Teńgeniń búgingi jaǵdaıy qurylymdyq ózgerister úshin ýaqyt utýǵa múmkindik. Eger ony jiberip alsa baǵam qaıtadan ekonomıkanyń osal tustarynyń aınasyna aınalady. Eger osy sát reformalardyń bastapqy núktesine aınalsa, teńge syrtqy kúızelisterdiń qyspaǵynan shyǵady» deıdi sarapshy.
Almaty
