Sıfrlyq pedagogıka: Jasandy ıntellekt dáýirindegi ustaz róli

Jańa formattaǵy muǵalim daıarlaý baǵyty

Álemdik trendter kórsetkendeı, bilim salasynda jasandy ıntellektini qoldaný jyl saıyn 30–40%-ǵa ósip otyr. Qazaqstan da bul úderisten shet qalǵan joq. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń málimetin­she, byltyr el mektepterindegi sıfrlyq bilim resýrstaryn paıdalaný deńgeıi 68%-ǵa jetken. Biraq asa mańyzdysy – tehnologııanyń qarqyny emes, osy ózgerister dáýirindegi ustazdyń jańa róli. JI eshqashan adamnyń rýhanı álemin, shákirt tárbıeleýdegi moraldyq jaýapkershiligin almastyrmaıdy. Keri­sinshe, tehnologııa óristegen saıyn muǵalim tulǵasynyń qundylyǵy arta beredi.

Sıfrlyq pedagogıka – oqý men oqy­týdyń fılosofııasyn, mazmunyn jáne ádistemesin jańa deńgeıge kóteretin, bilim alýshynyń jeke oqý traektorııasyn qalyptastyrýǵa múmkindik beretin júıe. Pedagog daıarlaýdyń jańa modeli jáne ýnıversıtetterdiń strategııalyq mıssııasy – jasandy ıntellekt dáýirindegi asa aýqymdy jáne mańyzdy másele. Qa­zirgi pedagogıkalyq ýnıversıtetter­diń aldynda turǵan negizgi mindet – jańa formattaǵy muǵalim daıarlaý. Bul model birneshe strategııalyq baǵyttan turady. Onyń alǵashqysy – praktıkaǵa baǵyttalǵan oqytý. Teorııany mekteptiń naqty jaǵdaıymen ushtastyrý, stýdent­terdiń pedagogıkalyq tájirıbesin kú­sheı­tý – kásibı sheberliktiń negizgi sharty. О́.Jánibekov atyndaǵy Ońtústik Qazaq­stan pedagogıkalyq ýnıversıteti bul ba­ǵytta júıeli jumys júrgizip ke­ledi. Stýdentter oqýdan qol úzbeı qala mek­tepterinde pedagogıkalyq praktıka­dan ótip jatyr. Bul tájirıbe balalardyń teo­rııa­lyq bilimin bekitýge, básekege qabiletti maman bolýǵa yqpal etetinin kórsetip otyr.

Ekinshi strategııalyq baǵyt – sıfrlyq quzyretterdi qalyptastyrý. О́.Jánibe­kov ýnıversıteti árbir bolashaq muǵalim­niń «EdTech» platformalaryn, adap­tıv­ti oqytý júıelerin, sıfrlyq baǵa­laý qu­raldaryn, jasandy ıntellektimen ju­mys júrgizýdi meńgerýin nazardan tys qal­dyr­ǵan emes. Sebebi «EdTech» – bilim men tehnologııany biriktiretin tujyrymda­ma: oqý úderisinde qoldanylatyn barlyq sıfrlyq qural – onlaın platformalar, mobıldi qosymshalar, ınteraktıvti sa­baqtar, bilim baǵdar­lamalary, sıfrlyq oqýlyqtar, LMS (oqý basqarý júıeleri), jasandy ıntellekt (mysaly ChatGPT), beınesabaqtar, podkastar, geımıfıkasııa. Basqasha aıtar bolsaq, oqytý-úıretýdi qoldaý úshin kompıýter­lik jabdyqtar, baǵdarlamalar, onlaın platformalar, sıfrlyq kontentter jáne oqytý ádistemeleri qoldanatyn tásilder jıyntyǵy. «EdTech» – tehnıka ǵana emes, sondaı-aq «oqytý úderisiniń uıymdastyrylýy, oqytý-baqylaý, keri baılanys, baǵalaý, mazmun qurý, onlaın / aralas oqytý, jeke-dara oqytý» sııaqty pedagogıkalyq jáne basqarýshylyq kom­ponentterdi qamtıdy. «EdTech»-tiń basty maqsaty – oqytýdy bilim alýshylardyń jeke ereksheligine beıimdeý, jeńildetý, qyzyqty etý. Beınematerıaldar, anımasııalar, geımıfıkasııa, ınteraktıv tapsyrmalar – bolashaq muǵalimderdi oqytý úderisin qyzyqty ári tıimdi etedi. Mundaı format stýdentterdiń belsendiligin arttyryp, pánge degen yntasyn kúsheıtedi.

Zertteýshilik mádenıet – bolashaq pedagogtiń kásibı ósýiniń kórsetkishi

Pedagogıkalyq ýnıversıtettegi «EdTech» tehnologııalarynyń mańyzy men múmkindigi mol. Atap aıtqanda, oqý-basqarý júıeleri – LMS platformalary sabaq josparlaryn ázirleý, tapsyrma berý, testileý júrgizý jáne stýdentterdiń akademııalyq úlgerimin baqylaý úderisin tolyq sıfrlandyrady. Bir platformada oqý materıaldarynyń júıelenýi oqytýshylar úshin de, stýdentter úshin de oqý úderisin tıimdi basqarýǵa jaǵdaı jasaıdy.

«EdTech» tehnologııalarynyń taǵy bir artyqshylyǵy – stýdentterdiń bilim deńgeıin avtomatty taldap, ár stýdentke jeke oqý traektorııasyn usyna alady. Bul bolashaq pedagogterdiń qabileti men oqý qarqynyna sáıkes materıal alýǵa, óz tempimen meńgerýge múmkindik beredi. Sıfrlyq baǵalaý quraldary stýdentterdiń nátıjelerin, qatysýyn, tapsyrmalardy oryndaý dınamıkasyn naqty derekter arqyly baqylaýǵa múmkindik beredi. О́.Jánibekov ýnıversıtetinde bul úderister «Platonus» júıesi arqyly basqarylyp, júrgiziledi. Osy turǵyda aıta ketý kerek, analıtıkalyq esepter oqý sapasyn arttyrýǵa, oqý baǵdarlamalaryn jetildirýge jáne oqytýshynyń kásibı sheshimderin dáleldi etýge kóp kómektesedi.

Demek, «EdTech» tehnologııalary – búgingi pedagogıkalyq ýnıversıtetterdiń damýyna jańa serpin beretin qýatty qural. Sıfrlandyrylǵan oqý úderisi oqý ornynyń ınnovasııalyq baǵytyn kúsheıtip, zaman talabyna saı jańartylǵan bilim ortasyn qalyptastyrady. Zamanaýı ádistemelerdi qoldanýǵa jol ashqan bul tehnologııalar oqytýshylarǵa sabaq berýdiń jańa tásilderin erkin engizýge múmkindik berip, bilim sapasyn jańa deńgeıge kóteredi. Derekterge negizdelgen monıtorıng júıesi stýdentterdiń bilim alý barysyn naqty baǵalap, oqý úderisin tıimdi basqarýǵa jaǵdaı jasaıdy. Sondaı-aq «EdTech» quraldaryn meńgergen bolashaq muǵalimder eńbek naryǵynda suranysqa ıe sıfrlyq quzyretterdi qosa meńgeredi. Nátıjesinde, zamanaýı tehnologııalarmen qarýlanǵan pedagogıkalyq ýnıversıtetter básekege qabilettiligin arttyryp, halyqaralyq standarttarǵa saı sapaly bilim usyna alady. Osy maqsatta ýnıversıtetimizde ǵylymı-praktıkalyq konferensııalar men oqý-ádistemelik semınarlar, arnaıy kýrstar, dáris sabaqtar uıymdastyrylyp, sıfrlyq tehnolo­gııany, jasandy ıntellektini oqý úderi­si­ne engizý boıynsha bilim baǵdarlamala­ryna arnaıy pánder engizilip, turaqty júrgizilip keledi.

О́.Jánibekov atyndaǵy Ońtús­tik Qazaqstan pedagogıkalyq ýnıversı­teti CAREC ınstıtýtynyń halyqara­lyq granttyq baıqaýynda jeńimpaz atandy. Bul jetistik elimizdiń joǵary bilim jú­ıe­­siniń ǵylymı áleýetin aıqyndap qa­na qoımaı, halyqaralyq seriktestiktiń jańa kezeńine jol ashyp, ınklıýzıvti ­já­ne sıfr­lyq bilimdi damytý baǵy­­­­tyn­­daǵy mańyzdy qadam retinde baǵa­landy.

Osy jeńistiń aıasynda ýnıversı­tet­te Ortalyq Azııa О́ńirlik ekonomı­ka­lyq yntymaqtastyq ınstıtýtymen
(OAО́EYI, CAREC) birlese otyryp, «Inklıýzıvti bilim úshin jasandy ıntel­lektini paıdalaný: OAО́EYI óńiri úshin masshtabta­latyn model» atty halyq­ara­lyq ǵyly­mı-praktıkalyq is-shara uıym­dasty­ryl­dy. Halyqaralyq jıyn barysynda she­teldik jáne otandyq sarapshylar ýnı­ver­sıtettiń sıfrlyq transforma­sııa men ınklıýzıvti bilimdi damy­tý baǵytyndaǵy bastamalaryn jo­ǵa­ry baǵa­lap, jasandy ıntellektiniń baǵ­­dar­la­malaý úderisin, pedagogıkalyq ádis­­te­melerdi jańǵyrtýdaǵy róline erekshe toqtaldy. Sondaı-aq JI tehnolo­gııasyn bilim júıesine engizýdiń bolasha­ǵy, aımaqtyq ǵylymı yntymaqtastyq­­ty keńeıtý tetikteri jáne jańa zertteý ­ba­ǵyttary jan-jaqty talqylandy. Bul is-shara ınklıýzıvti bilim men jasandy ın­tellektini ushtastyrý arqyly OAО́EYI óńi­rinde sapaly bilimge teń qoljetimdi­­lik qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan mańyzdy bas­tama boldy. О́.Jánibekov ýnıversıteti­niń mundaı halyqaralyq jobaǵa jetekshilik etýi – onyń aımaqtyq ári jahandyq bilim keńistigindegi ınnovasııalyq kóshbasshy retindegi mártebesin aıqyn kórsetedi. Ǵylymı jıynǵa Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim komıteti tór­aǵasy m.a. Gúljan Jarasova, CAREC ınstıtýtynyń áleýetti arttyrý jónindegi mamany Stıven Hao Lıý, AQSh-taǵy Sten­ford ýnıversıtetiniń Jasandy ıntel­lekt professory, «LiveTech.AI» kompa­nııa­synyń negizin qalaýshy Iýnes Bensýda Mýrrı, Nazarbaev ýnıversıtetiniń Smart júıeler jáne jasandy ıntellekt ınstıtýtynyń (ISSAI) bas dırektory Hýseın Atakan Varol jáne JI men ınklıýzıvti bilim salasyndaǵy ózge de halyqaralyq sarapshylar qatysty.

Ýnıversıtette qazirgi tańda ınklıýzıv­ti bilimniń jańa modeline sáıkes ja­ńartylǵan bilim baǵdarlamalary ázir­lenip, oqý úderisine engizilip jatyr. Barlyq bilim baǵdarlamasynyń 3-kýrs stý­dentteri úshin «Bilim úderisinde jasandy ıntellektini qoldaný» páni oqý josparyna engizildi. Sonymen birge jasandy ıntellekt pen sıfrlyq tehnologııalar baǵyty boıynsha 3 memlekettik granttyq ǵylymı joba júzege asyrylyp jatyr.

Atalǵan halyqaralyq basqosý – bilim men tehnologııany toǵystyryp, bolashaqqa baǵdarlanǵan jańa ıdeıalar men sheshimder qalyptastyrýdaǵy mańyzdy qadam. AQSh, Eýropa jáne Ortalyq Azııa elderinen kelgen sarapshylardyń tájirıbesi negizinde ázirlengen ınklıýzıvti bilimge JI tehnologııalaryn engizýdiń aımaqtyq jol kartasy búkil Ortalyq Azııanyń bilim keńistigin jańǵyrtýǵa serpin bermek.

Jańa formattaǵy muǵalim daıarlaý­dyń negizgi strategııalyq baǵytynyń biri – zertteýshilik mádenıetti qalyptastyrý. Búgingi pedagogıkalyq ýnıversıtetter­diń aldynda turǵan basty mindet – zaman talabyna sáıkes shyǵarmashyl, ǵylymı oılaýy qalyptasqan kásibı maman daıar­­laý. Osy mindetti júzege asyrýda zert­teýshilik mádenıetke basymdyq berý – bolashaq muǵalimniń kásibı damýy men bilim sapasyn arttyrýdyń ma­ńyzdy sharty. Zertteýshilik mádenıet – bolashaq pedagogtiń kásibı ósýiniń ne­gizgi kórsetkishi, onyń pedagogıkalyq qu­by­lystarǵa ǵylymı turǵyda taldaý ja­saı bilýimen, dáleldi sheshim qa­byl­­daýymen jáne oqytý úderisin únemi je­til­dirýge degen umtylysymen anyq­talady. Pedagogıkalyq ýnıversıtetter osy mádenıetti damytý maqsatynda stýdentterdi ǵylymı izdeniske júıeli túrde tartyp, olardy zertteýshilik daǵdy­larmen qarýlandyrady.

Birinshiden, ýnıversıtetter ǵyly­mı zertteý jumysyn oqý úderisine ın­teg­rasııalaý arqyly stýdentterdiń ǵy­lymı oılaýyn qalyptastyrady. Ǵyly­mı jobalarǵa, shaǵyn zerthanalyq jumys­tarǵa, pedagogıkalyq eksperımentterge qatysý bolashaq muǵalimniń zertteýshi­lik qabiletin erte qalyptastyrýǵa múm­kindik beredi. Ekinshiden, ǵylymı semınarlar, konferensııalar, debattar men avtorlyq jobalar stýdentterdiń óz ıdeıalaryn pikirtalas alańynda qorǵa­ýyna jaǵdaı jasaıdy. Bul olardyń dálel­di sóıleý, taldaý, salystyrý, gıpo­teza qurý, zertteý ádisterin meńgerý sııaq­ty akademııalyq daǵdysyn shyń­daıdy. Úshinshiden, ýnıversıtet ja­nyn­daǵy ǵylymı ortalyqtar, zerthanalar, ınkýbasııalyq zertteý jobalary stýdentterdiń bastamalaryn júzege asyrýyna qoldaý kórsetedi. Mundaı ortalar bolashaq muǵalimniń pedagogıkalyq jańalyqtardy saraptap, praktıkada synap kórýine múmkindik beredi. Tórtinshi­den, zertteýshilik mádenıet pedagogtiń kási­bı refleksııasyn damytýǵa yqpal etedi. Ǵylymı tásilge súıengen muǵalim oqý úderisin synı turǵyda taldap, óziniń pedagogıkalyq sheshimderin negizdeı alady, ádistemesin dálelderge súıene otyryp jańartady. Osynyń barlyǵy jańa býyn pedagogtiń – izdenimpaz, jańashyl, derekterge súıenetin, kásibı turǵydan zertteýshi muǵalimniń qalyptasýyna yqpal etedi.

Ulttyq qundylyqqa negizdelgen jańa formýla

Jańa formattaǵy muǵalimdi daıar­laý­daǵy mańyzdy strategııalyq baǵyt­tyń biri – qundylyqqa negizdelgen bilim berý. Ulttyq, mádenı jáne adamgershilik qundylyqtardy bilim mazmunyna engizý – bolashaq pedagogtiń tulǵalyq jáne ká­sibı beınesiniń irgetasy. Muǵalim ós­keleń urpaqty durys baǵyttaı alýy úshin qundylyqtyq baǵdary aıqyn, qo­ǵam aldyndaǵy jaýapkershiligin tereń túsi­­ne­tin jáne rýhanı-mádenı turǵydan kemeldengen tulǵa bolýǵa tıis. Qundylyqqa ne­gizdelgen bilim  bolashaq muǵalimniń jeke dúnıetanymyn, etıkalyq ustanymyn, kásibı minez-qulqyn qalyptastyrýǵa ar­nalǵan uzaqmerzimdi úderis. Bul – ulttyq rýhanı muralardy oqý baǵdar­lamalaryna kiriktirýdi, mádenı kóptúr­lilikti qa­byl­daýdy, toleranttylyq, jaýap­ker­shilik, eljandylyq sekildi baza­lyq adam­gershilik qundylyqtardy damy­tý­ǵa jaǵ­daı jasaýdy, oqytýdyń mazmuny men ádis­temesin tulǵaǵa baǵyttalǵan, gýma­nıstik kózqaraspen qaıta qurýdy talap etedi.

Qazirgi pedagogıkalyq ýnıversıtet­ter úshin qundylyqqa negizdelgen bilim berý – oqý mazmunyn baıytý ǵana emes, sonymen birge jańa for­mat­taǵy muǵalimniń kásibı kelbetin qalyp­tas­tyrýdyń júıeli modeli. Bul modelde stýdenttiń akademııalyq daıyndyǵy men pedagogıkalyq quzyrettiligi rýhanı-adamgershilik damýmen úılesip, birtutas kásibı-pedagogıkalyq mádenıet retinde qarastyrylady. Osylaısha, qundy­lyq­tyq baǵdarlardy nyǵaıtý – bola­shaq mu­ǵalimniń kásibıligin arttyrýdyń, bilim sapasyn jańǵyrtýdyń jáne oqý úderisin adamǵa qyzmet etetin gýmanıs­­tik baǵytqa keltirýdiń mańyzdy tetigi retin­de aıqyndalady. Jańa formattaǵy muǵa­lim bilim berýshi ǵana emes, ulttyq jáne jalpyadamzattyq qundylyqtardy taratýshy, qoǵamdy damytýshy tulǵa retinde qalyptasady.

О́.Jánibekov ýnıversıteti úshin ult­tyq qundylyqqa negizdelgen pedagogıka – rýhanı-mádenı bilimniń jańa formýlasy. Jasandy ıntellekt dáýirinde tehnologııalar pedagogtiń qolyndaǵy qural bolsa, qundylyqtar – onyń adamı baǵdaryn aıqyndaıtyn kompas. Ult­tyq qundylyqtarǵa negizdelgen pedagogıka – búgingi rýhanı jańǵyrýdyń ózegi. UNESCO-nyń «Education for Sustainable Development» baǵdarlamasy bilim mazmuny ulttyq mádenıetke súıen­gen­­de ǵana turaqty bolatynyn aıtady. Qazaqstan jaǵdaıynda bul – Abaı murasy, Y.Altynsarın pedagogıkasy, Shoqan­­nyń dúnıetanymy, ǵasyrlar boıy jınaq­talǵan halyqtyq tárbıe úlgisi. Ult­­tyq qundylyqtardy sıfrlyq formatta jetkizý mindeti mynandaı baǵyttardy qamtıdy:etnopedagogıkalyq platformalar, ulttyq muraǵa arnalǵan sıfrlyq kitaphana, mýltımedııalyq oqýlyqtar, rýhanı-adamgershilik modýlder. Ulttyq tárbıe – jasandy ıntellekt dáýirinde adamı qasıetti saqtap qalýdyń jalǵyz joly.

Bul jańa model qazaq dúnıetany­my­nyń gýmanıstik tabıǵatyn oqý mazmuny­na engizýdi, til, tarıh, mádenı mura negizinde tulǵa qalyptastyrýdy, «adamdyq, izgilik, kisilik» qaǵıdalaryn oqý-tárbıe úderisiniń negizine aınaldyrýdy kózdeıdi. Ulttyq qundylyqtarǵa súıengen pedagog – ulttyq bolmysty saqtaıtyn rýhanı elshi. Bul tur­ǵyda Abaıdyń «Tolyq adam» ilimi ýnı­ver­sıtet mıssııasynyń mazmunyn quraıdy.

Sıfrlyq bolashaqty jarqyn etetin – ustazdyń parasaty

Búgingi muǵalimge qoıylatyn talap kún saıyn ózgerip jatyr. Ol – sıfrlyq ortada erkin áreket etetin, zertteýshilik mádenıeti qalyptasqan, qundylyqtyq baǵdarlary berik, oqýshy psıhologııasyn tereń túsinetin, jasandy ıntellektimen birge jumys isteı alatyn ámbebap tulǵa. Osy kúrdeli mıssııany oryndaý – pedagogter daıarlaıtyn joǵary oqý oryndarynyń basty jaýapkershiligi. Ýnıversıtet bilim beretin ǵana orta emes, eldiń pedagogıkalyq bolashaǵyn qalyp­tas­tyratyn strategııalyq ınstıtýt. Son­dyqtan bilim mazmunyn turaqty jańar­typ, eńbek naryǵyna sáıkes kadr daıar­laý, ınnovasııalyq pedagogıkalyq zert­teýlerdi júıeli qoldaý jáne bolashaq muǵa­limderdiń kásibı, rýhanı jáne sıfr­lyq álemin úılesimdi damytýymyz qajet.

Búgingi órkenıettiń damý vektory – sıfrlandyrý, jasandy ıntellekt. Alaıda sol sıfrlyq bolashaqty shynaıy mánimen jarqyn etetin – ustazdyń jú­regi, parasaty jáne kásibı sheberligi. Tehnologııa qanshalyqty damysa da, adamgershilik qundylyqtardy boıyna sińirgen, jańalyqqa ashyq, bilim berý mıssııasyn tereń túsinetin muǵalimniń róli eshqashan tómendemeıdi. О́ıtkeni jasandy ıntellekt aqparatty óńdep, taldap, modeldeı alǵanymen, bala júregine jol taýyp, oǵan senim men shabyt darytatyn – adamdyq júregi bar ustaz. Endeshe, bizdiń strategııalyq mıssııamyz – jańa dáýir­diń ozyq oıly, parasatty, kásibı ustazyn, ıaǵnı jańa muǵalimin tárbıeleý. Osy baǵytta О́.Jánibekov ýnıversıteti ­aýqym­dy is-shara josparlap otyr.

Sıfrlyq pedagogıka boıynsha ult­tyq baǵdarlama qurylyp, «AI Literacy for Teachers» bazalyq standart retinde engizilýge tıis. Qarapaıym tilmen aıt­qanda, bul – muǵalimderdiń jasandy ıntellektini túsiný, paıdalaný, baǵalaý jáne qaýipsiz qoldaný qabiletteriniń jıyntyǵy. Iаǵnı «AI Literacy for Teachers» – muǵalimniń jasandy ıntellektiniń qalaı jumys isteı­tinin túsinýi (neıron jeli­leri, mashı­nalyq oqytý, JI-diń múmkindik­teri men shekteýleri). Sonymen qatar oqý úderisinde JI quraldaryn tıimdi qol­dana bilýi. Bul – avtomatty tekserý júıe­leri, «ChatGPT», «Copilot», «Khanmigo» sekildi assıstentter, sıfrlyq baǵalaý júıeleri, kontent generasııalaý quraldary.

JI kómegimen oqytýdy, baǵalaýdy, materıal ázirleýdi ońtaılandyrýy degeni­miz – sabaq josparyn qurý, tapsyrmalar da­ıyndaý, oqý analıtıkasyn paıdalaný, jeke bilim traektorııasyn qalyptas­tyrý. Oqýshylarǵa JI-di qaýipsiz ári etıka­lyq qoldanýdy úırete alýy – akademııa­lyq adaldyq, avtorlyq quqyq, derbes derekter qaýipsizdigi, jasandy ıntel­lekt etıkasy. JI-di syn turǵysynan túsinýi – JI múmkin emes jáne qate jasaı­tyn tustaryn bilý, modelderdegi algorıtm­dik óshpendilik (bias), nátıjelerdi baǵa­laý, tekserý. Túıindeı aıtqanda, «AI Literacy for Teachers» – muǵalimderdiń jasandy ıntellektini túsinip, ony sabaqta tıimdi, jaýapty jáne shyǵarmashylyqpen qoldana alý qabileti. Osy maqsatta ýnıversıtette sıfrlyq zerthanalar ashý kózdelip otyr.

Álemniń 38 damyǵan jáne damýshy elderi kiretin halyqaralyq «Ekono­mıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń» (OECD) bilim jáne muǵalimder daıarlaý týraly 2025 jyly shyǵarǵan halyqaralyq sarapshylar daıyndaǵan analıtıkalyq zertteýi de bul oıymyzdy qýattaıdy. Bul – bolashaqta muǵalimge qandaı daǵdylar kerek, bilim júıesi qalaı ózgerýge tıis, sıfrlyq dáýirdegi pedagog beınesi qandaı bolmaq degen sııaqty máselelerdi taldaǵan resmı qujat. Sebebi álem elderiniń bilim júıesi dál osy OECD zertteýlerine súıenedi. Ýnıversıtet te oqý baǵdarlamalaryn reformalaýda osy uıymnyń usynystaryn basshylyqqa alady. OECD-diń 2025 jylǵy TALIS zertteýinde Qazaqstan muǵalimderiniń 51%-y bilimde sıfrlyq quraldardy kúndelikti qoldanatyny, 39%-y jasandy ıntellektige negizdelgen tehnologııalardy meńgere bastaǵany kórsetilgen. Bul – muǵalim sıfrlyq resýrsty almastyrýshy emes, ony tıimdi qoldanýshyǵa aınalǵanyn bildiredi. JI – ustazdy tolyqtyratyn qural ǵana.

Osydan kelip muǵalimniń jańa mıssııa­sy shyǵady, ol – derek taldaýshy, sıfr­lyq keńistikti baǵdarlaýshy, adamı qun­dy­lyqtardy jetkizýshi tálimger, oqýshynyń tulǵalyq ósýin baǵyttaýshy mentor.

Álibek NURTAEV,

О́.Jánibekov atyndaǵy Ońtústik Qazaqstan pedagogıkalyq ýnıversıtetiniń basqarma tóraǵasy – rektor mindetin atqarýshy