Qyzylsha – aýa-tamshyly jolmen óte jyldam taralatyn juqpaly vırýstyq aýrýlardyń biri. Tıimdi vaksına bar bolǵanyna qaramastan, ınfeksııa álemde de, el ishinde de áli tolyq joıylǵan joq. Dúnıejúzilik densaýlyq saqtaý uıymynyń deregine sáıkes, 2025 jyly álemde shamamen 247 myń qyzylsha jaǵdaıy tirkelgen.
Vaksınasııa deńgeıiniń tómendeýi – negizgi qaýip faktory
Epıdemıologtar aýrýdyń kóbeıýin birneshe sebeppen baılanystyrady. Olardyń qatarynda vaksınasııanyń tómendeýi, ekpeden bas tartý jaǵdaılarynyń artýy, halyq kóshi-qony jáne COVID-19 pandemııasy kezeńinde josparly ekpelerdiń keshigýi bar.
Qazaqstanda 2025 jyly aýrýshańdyq aıtarlyqtaı tómendegenimen (shamamen 7 ese), jyl sońyna qaraı qaıta ósim baıqalǵan. Bul ujymdyq ımmýnıtettiń turaqty deńgeıin saqtaýdyń mańyzyn kórsetedi.
Balalar – eń osal top
Qyzylsha juqtyrǵandardyń basym bóligi – balalar. Naýqastardyń shamamen 83%-y 14 jasqa deıingi balalar bolsa, olardyń 70%-dan astamy – 5 jasqa deıingi sábıler.
Sonymen qatar, aýyrǵandardyń 76,3%-y vaksına almaǵandar. Olardyń eleýli bóligi – ata-anasynyń ekpeden bas tartýyna baılanysty egilmegen balalar.
Epıdemıologııalyq ahýal ásirese Astana jáne Almaty qalalarynda, sondaı-aq birneshe óńirlerde kúrdeli kúıinde qalyp otyr.
Vaksınasııa sharalary kúsheıtildi
Ahýaldy turaqtandyrý maqsatynda elimizde keshendi profılaktıkalyq sharalar júzege asyrylyp jatyr:
- balalarǵa josparly ımmýndaý júrgizý;
- 6-11 aılyq sábılerge qosymsha vaksınasııa;
- 2-5 jastaǵy balalarǵa qamtýshy ekpe;
- 7-18 jas aralyǵyndaǵy jasóspirimderge jetpegen ımmýndaý;
- ekpe mártebesi rastalmaǵan 30 jasqa deıingi medısına qyzmetkerlerin vaksınasııalaý.
Bul sharalar ujymdyq ımmýnıtetti qalyptastyrýǵa jáne ınfeksııanyń taralý tizbegin úzýge baǵyttalǵan.
Qyzylsha – aldyn alýǵa bolatyn aýrý
Mamandardyń aıtýynsha, qyzylsha asqynǵan jaǵdaıda pnevmonııa, ortańǵy qulaqtyń qabynýy, tipti ensefalıt sııaqty aýyr saldarǵa ákelýi múmkin. Degenmen, aýrý tolyqtaı aldyn alýǵa bolatyn ınfeksııa bolyp sanalady.
Qazirgi jaǵdaı qyzylshany baqylaýda ustaý tikeleı vaksınasııa deńgeıine baılanysty ekenin kórsetedi. Profılaktıkalyq sharalardy kúsheıtý jáne ekpege jaýapkershilikpen qaraý ınfeksııanyń taralýyn tıimdi tejeýge múmkindik beredi.
Balalardy qyzylshadan qalaı qorǵaý kerek? Dáriger keńesine nazar aýdaryńyz
2026 jyldyń I toqsanynyń monıtorıng derekterine sáıkes, qyzylshaǵa qarsy KKP vaksınasymen 1 jastaǵy 170 034 bala (19,5%) jáne 6 jastaǵy 90 904 bala (16,8%) egilgen.
