«Abaı eline ınvestorlar aǵyldy: 1 megaforým, 15 memorandým» degen maqalamyzda (2025 jyl 25 maýsym) elimizdegi «Yokohama», «Triangle» kompanııalarynyń resmı dıstrıbıýtory, belgili kásipker Syrymbek Taý myrzanyń «Abaıdyń 180 jyldyǵyna oraı Beıjińde Abaı úıin ashamyz. Buǵan qosa, Abaı elinde ózimizdiń «Pana» qonaq úı jelisin ashýdy josparlap otyrmyz. 500 oryndyq májilis zaly bolady. Bes zamanaýı, standartqa sáıkes meıramhanalar ashylady. Ekinshi jobamyz – «Semey Mall» atalyp ketken qurylys. Kóp jyldan beri kezek kútip turǵany belgili. Eki-úsh kúnnen keıin qurylys jobasyn bastaımyz», degen oımaqtaı pikiri bar-tyn. Mine, jazda aıtylǵan jumystardyń alǵashqy legi jyl sońynda nátıje bere bastaǵanyna kýá-dúrmiz.
Sóıtip Semeı Shaharynda bes juldyzdy qonaq úı jáne meıramhana kesheni ashyldy. «Semeı – qazaqtyń Sankt-Peterbýrgi» dep beker aıtylmasa kerek. Rasynda, Abaı zamanyndaǵy, keıingi Alash arystarynyń izi qalǵan qart qalanyń kóne ǵımarattary kóp-aq. Tek qana 25 jyl qaraýsyz, kútimsiz qalǵandyqtan, biraz tólejip turǵany jasyryn emes. Onyń bárin súrip, jańa ǵımarat salýǵa bolar-aý, biraq osynsha arhıtektýralyq estelikterdi buzý – tarıhty kúreýmen birdeı sekildi. Osy rette, búgin ashylyp otyrǵan «Pana Unique Semey» bes juldyzdy qonaq úı kesheniniń ǵımaraty 1890 jyly aǵaıyndy Mýsınder salǵan qaladaǵy alǵashqy mehanıkalandyrylǵan dıirmen bolǵan eken. Odan basqa da túrli qyzmetter atqarǵan tarıhı nysan ýaqyttyń talaı synaqtaryna tóze bilgen, búgin de syny ketse de, syry ketpegen kóne ǵımarat 5 aıda qaıta jańǵyrtylǵan. Áýelgi sáýlettik kelbeti saqtala otyryp, zamanaýı qonaq úı keshenine aınaldyryldy. Bul joba qala tarıhyn saqtap, jańa mazmunmen damytýdyń jarqyn úlgisi deýge ábden bolady. Ertis ózeniniń jaǵasynda ornalasqan 5 qabatty ǵımarattyń syrty qyzyl kirpishpen kómkerilgen.
Oblys ákimdiginiń málimetinshe, qonaq úı kesheni – jalpy quny shamamen 6,5 mlrd teńgeni quraıtyn óńirdegi iri ınvestısııalyq jobalardyń biri. Jańǵyrtý jumystary qysqa merzim ishinde aıaqtalyp, qurylys barysynda 250 adam ýaqytsha jumyspen qamtyldy. Keshen iske qosylǵannan keıin 105 turaqty jumys orny ashylady. Qonaq úıdiń jalpy aýdany 8 300 sharshy metr, syıymdylyǵy 180 oryn (91 nómir). Keshen quramynda «Sandyq» jáne «Tary» meıramhanalary men kofehanasy, sondaı-aq «Madlen» jáne «Italıano» restorandary, SPA ortalyǵy men konferens-zal qarastyrylǵan.
Erekshe kesheniniń ashylý saltanatyna oblys ákimi Berik Ýálı, Mýsınniń urpaqtary jáne týrızm salasynyń mamandary, kásipkerler men óner qaıratkerleri, jergilikti zııaly qaýym ókilderi qatysty. Aımaq basshysy joba óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damýyna, týrızm men qyzmet kórsetý salasynyń ósýine, kásipkerlikti qoldaýǵa jáne jergilikti turǵyndar úshin jańa jumys oryndaryn qurýǵa serpin beretinin jetkizdi. Sonymen qatar bul bastama týǵan jerge ınvestısııa tartý arqyly óńir áleýetin arttyrýdyń aıqyn úlgisi ekenin aıtty.
«Búgin úlken tarıhı oqıǵanyń kýágeri bolyp otyrmyz. «Pana Unique Semey» – Semeıdegi úlken qonaq úı kesheni. Mundaı qonaq úı qalamyzda buryn-sońdy bolǵan emes. 1890 jyly boı kótergen tarıhı ǵımarattyń arhıtektýralyq sáýletin buzbaı qalpyna keltirý – ınvestorlardyń úlken jeńisi! Osydan 6 aı buryn «Týǵan jerge týyńdy tik» atty ınvestısııalyq forým ótkizgenbiz. Sol kezde 15 memorandýmǵa qol qoıyldy. Sonyń biri osy joba bolatyn. О́ńirimiz úshin erekshe mańyzdy jobanyń ashylýynda qaýyshyp otyrǵanymyzǵa qýanyshtymyz. Semeı – qazaq jazba ádebıetiniń negizin qalaǵan Abaıdyń eli. Bizdiń jazýshylarymyz shabyt shaqyryp, shyǵarmalaryn jazyp, aıaqtaý úshin qonaq úıden bir nómirdi arnasańyzdar dep Syrymbet Taý myrzaǵa ótinish aıtqanbyz. Sol ótinishimiz qanaǵattandyryldy. Iаǵnı, elimizdegi kez-kelgen aqyn-jazýshy Semeıge kelip, 10 kún qonaq úıde bolyp, shyǵarmalaryn jazýǵa múmkindik alyp otyr. Osy jobaǵa atsalysqan ınvestorlar Qaırat Itemgenovke, Syrymbek Taýǵa alǵys bildiremiz», – dedi oblys ákimi.
Jalpy, oblysta jyl basynan beri iske asyrylyp jatqan jobalar sany 29-dan 97-ge deıin artty, tartylǵan ınvestısııalar kólemi 2,2 trln. teńgeden 3,5 trln. teńgege deıin ósken. Olardyń ishinde 50 joba Ulttyq sıfrlyq ınvestısııalyq platformaǵa engizilgen. Máselen, oblys ákimi Úkimet otyrysynda óńirdiń ekonomıkalyq-damýy qorytyndylary týraly baıandamasynda, óńirge ınvestısııa tartýda naqty is-sharalar atqarylyp jatqanyn aıtqan.
Ákimniń aıtýynsha, esepti kezeńde oblys ekonomıkasyna 495,2 mlrd.teńge ınvestısııa tartylyp, naqty kólem ındeksi 104,6% qurady (onyń ishinde jeke ınvestısııa – 355 mlrd teńge, naqty kólem ındeksi – 98,1%). Jyl sońyna deıin 14,2 mlrd. teńgege 280 jumys ornyn qurýdy kózdeıtin taǵy 4 joba iske asyrylady. Semeı qalasynda jańa shaǵyn aýdanynyń jobasy ázirlenip jatyr. Jańa ınfraqurylym turǵyn úı qurylysyn damytýǵa múmkindik beredi. Bıyl 270,5 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa beriledi.
Aıta ketý kerek, Abaı elinde tek Semeı qalasy ǵana emes, aýdan, qala ortalyqtarynda da qonaq úı jáne meımanhana, ıaǵnı qoǵamdyq daıashylyq jasaý bıznesin damytý maqsatynda ınvestısııa tartyla bermek.
Abaı oblysy
