Ǵylym • 23 Jeltoqsan, 2025

Erlan Ǵalıev: Geoǵylym mektebin derbes qurylym retinde saqtaý kerek

130 ret
kórsetildi
3 mın
oqý úshin

Nazarbaev Ýnıversıtetindegi Taý-ken isi jáne geoǵylymdar mektebiniń taǵdyry alańdata bastady. Áńgime jaı ǵana fakýltetterdi biriktirýde emes. Bul sheshim el ekonomıkasynyń tirek salasyna tikeleı áser etýi múmkin, dep jazady Egemen.kz.

Erlan Ǵalıev: Geoǵylym mektebin derbes qurylym retinde saqtaý kerek

Keıingi aılarda akademııalyq orta men óndiris ókilderi osy mektep Injenerlik fakýltetke qosylýy múmkin degen aqparatqa alańdap otyr. Resmı túrde bul ońtaılandyrý retinde túsindirilgenimen, taý-ken salasy úshin másele áldeqaıda tereń. Elimiz energetıkalyq aýysym, krıtıkalyq mıneraldar, jer qoınaýyn sıfrlandyrý kezeńine aıaq basyp otyrǵanda, mamandandyrylǵan ǵylymı bilim berý ortalyǵynan aıyrylý qaýpi týyndady.

Taý-ken sektory el eksportynyń negizgi bóligin qamtamasyz etip otyr. Iri halyqaralyq kompanııalar osy salaǵa ınvestısııa salady. Mundaı jaǵdaıda kadr daıarlaý men ǵylymı baza strategııalyq mańyzǵa ıe. Bul baǵyttardy keń beıindi ınjenerlik mektep aıasynda tolyq saqtaý qıyn. Geologııa men taý-ken isi tereńirek oqytýdy, uzaq merzimdi ǵylymı dástúrdi jáne turaqty zertteý ortasyn talap etedi. Osy turǵydan alǵanda, qurylymdyq biriktirý sapa men fokýsty álsiretýi múmkin. Ulttyq geologııalyq qyzmet basshysy Erlan Ǵalıevtiń aıtýynsha,  sala kúrdelenip keledi ári kadrlarǵa qoıylatyn talap túbegeıli ózgergen.

«Qazirgi geologııa dalalyq jumys qana emes. Bul – derekterdi keshendi taldaý, yqtımaldyq modeldeý jáne pánaralyq tásilder. Mundaı mamandardy daıarlaý úshin derbes akademııalyq orta qajet. Búginde geologtar, geofızıkter jáne sıfrlyq modeldeý mamandary tapshy. Bul jerde san emes, sapa máselesi mańyzdy. Profıldik mamandaný álsirese, kadrlardy daıyndaý múmkin bolmaıdy. Sondyqtan geoǵylym mektebin derbes qurylym retinde saqtaý ǵylymı sabaqtastyq pen salanyń turaqtylyǵy úshin sheshýshi mánge ıe», deıdi ol.

Halyqaralyq bedel máselesi de nazardan tys qalmaıdy. Munaı ınjenerııasy baǵdarlamasy 2025 jyly ABET baǵalaýynan sátti ótti. Resmı akkredıtasııa 2026 jyly berilmek. Mundaı jetistik turaqtylyqty talap etedi. Al tereń qurylymdyq ózgerister baǵdarlamalardyń damýyn tejep, táýekelge aınalýy múmkin.

«Ǵylymı áleýet te mańyzdy. Mektep zamanaýı zerthanalarǵa ıe, halyqaralyq kompanııalarmen jumys isteıdi, sıfrlyq geoǵylym ádisterin engizip keledi. Qazirgi geologııa bul tek ken izdeý emes. Bul seısmıka, jerasty sýlary, krıtıkalyq mıneraldar jáne tómen kómirtekti bolashaqqa qatysty sheshimder. Mamandandyrylǵan ortanyń joıylýy ǵylymı saraptamanyń shashyraýyna alyp keledi. Soǵan qaramastan, ákimshilik sheshimder bul úderisti úzip jiberýi múmkin. Ýnıversıtettiń jańa strategııasynda jasandy ıntellekt pen kompıýterlik ǵylymdarǵa basymdyq berilgen. Al geoǵylym baǵytyna qatysty naqty baǵdar joq. Osy belgisizdik mekteptiń bolashaǵyn kúmándi etip otyr», deıdi E. Ǵalıev.

Bul jerde másele jasandy ıntellektige qarsy qoıýda emes. Másele – geologııa men sıfrlyq tehnologııalardy bir ortada toǵystyra alatyn biregeı mekteptiń joıylý qaýpinde.