Foto: Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi
Qarjylyq qyzmetterdi tutynýshy alynǵan jaýappen kelispegen jaǵdaıda ne ol belgilengen merzimde bolmaǵan jaǵdaıda Qarjy ombýdsmanynyń biryńǵaı qyzmetine júginýge quqyly.
Qarjy ombýdsmanynyń biryńǵaı qyzmeti qarjy naryǵyndaǵy daýlardy sotqa deıingi retteýdiń negizgi ınstıtýty bolady jáne qazirgi ýaqytta qoldanylyp júrgen bank, saqtandyrý jáne mıkroqarjy ombýdsmanynyń jekelegen tetikterin biriktiredi.
Qarjy ombýdsmany tutynýshylar men qarjy uıymdary arasyndaǵy daýlardy qaraıdy jáne qarjy uıymdary oryndaýǵa mindetti sheshimder shyǵarady. Daý rettelmegen jaǵdaıda, tutynýshyda sotqa júginý quqyǵy saqtalady.
Daýlardy retteýdiń sotqa deıingi tártibi mynadaı jaǵdaılarda qoldanýǵa jatady:
1) tutynýshylardyń elimizdiń bankterine, beırezıdent-bankteriniń fılıaldaryna, bank operasııalarynyń jekelegen túrlerin júzege asyratyn uıymdarǵa, mıkroqarjy uıymdaryna, banktik qaryz nemese mıkrokredıt sharttary boıynsha talap etý quqyqtary berilgen adamdarǵa, saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) uıymdaryna, elimizdiń beırezıdent-saqtandyrý (qaıta saqtandyrý) uıymdarynyń fılıaldaryna, sondaı-aq qarjy ónimderin usyný sharttarynan týyndaıtyn baǵaly qaǵazdar naryǵyndaǵy brokerlik uıymdarǵa múliktik talaptary bolǵan kezde;
2) bank, mıkroqarjy uıymy nemese kollektorlyq agenttik banktik qaryz nemese mıkrokredıt shartynyń talaptaryn ózgertýden bas tartqan kezde ne tutynýshy – jeke tulǵanyń ótinishi boıynsha ózara qolaıly sheshimge qol jetkizilmegen kezde;
3) saqtandyrý sharttary boıynsha saqtanýshylar (saqtandyrylýshylar, paıda alýshylar) men saqtandyrý uıymdary arasynda daýlar, sondaı-aq mindetti jáne erikti saqtandyrý máseleleri boıynsha saqtandyrý uıymdary arasynda daýlar týyndaǵan kezde.
Sotqa deıingi retteý maqsattary úshin qarjylyq qyzmetterdi tutynýshylar dep jeke tulǵalar, sondaı-aq shaǵyn kásipkerlik sýbektilerine jatatyn zańdy tulǵalar túsiniledi. Bul rette saqtandyrý sektorynda saqtandyrý uıymdary arasyndaǵy daýlardy da qaraý kózdeledi.
Qarjy ombýdsmany qyzmetiniń keńesine agenttikpen aldyn ala kelisim boıynsha qarjylyq qyzmetterdiń jekelegen baǵyttary boıynsha qarjy ombýdsmandarynyń qajetti sanyn taǵaıyndaý quqyǵy beriletin bolady.
Agenttik, óz kezeginde, qarjy ombýdsmandarynyń kásibı qyzmetin júzege asyrý tártibine, qyzmettiń korporatıvtik basqarý júıesine qoıylatyn talaptardy belgileıdi, sondaı-aq qarjy uıymdary men Qarjy ombýdsmany qyzmetiniń qadaǵalap den qoıý sharalaryn qoldana otyryp, belgilengen talaptardy saqtaýyn qadaǵalaýdy júzege asyratyn bolady.
