Batys Altaı
Shyǵys Qazaqstan oblysy, Rıdder óńirindegi memlekettik tabıǵı qoryq – qysta erekshe sulýlyqqa bólenetin Altaı taýlarynyń injý-marjany. Ásirese qys mezgilinde erekshe sánge bólenip, kórkem kóz tartady. Qalyń shyrshaly taıga, aq qarǵa oranǵan taý bókterleri men ásem tynyshtyq bul aımaqty demalysty mazmundy ótkizetin tamasha mekenge aınaldyrady. О́ńir ekotýrızmdi damytýǵa da barynsha suranyp tur. Munda taý shańǵysy, frıraıd, snoýbord, qysqy haıkıng, fototýrlar sııaqty qyzmet túrleri kórsetiledi.
Katonqaraǵaı
Elimizdegi eń iri ulttyq parkterdiń biri qysta múlde bir bólek kóriniske enedi. Berel qorǵany, Rahman qaınary, Qarakól kóli, muzdy shyńdar jáne qalyń qaraǵaıly ormandarymen keńinen tanymal. Qys mezgilinde qar jamylǵan taý shatqaldary, tylsym tynyshtyq, saf aýa týrısterge erekshe kóńil kúı syılaıdy. Munda túrli ekotýrlar, haıkıng, tabıǵatqa foto-joryqtar uıymdastyrýǵa bolady. Jalpy, aýdan kóleminde qysqy týrızmniń áleýeti joǵary. Munda aldaǵy ýaqytta taý shańǵy trassalaryn damytý, týrıstik keshender salý josparlanyp otyr. Bul aımaqty qysqy demalys pen balyq aýlaý sııaqty is-áreketterge barynsha beıimdep, qonaqtardy tartýǵa tıis.
Almaty, Ile Alataýy
Almaty qalasy – elimizdiń qysqy týrızmimen tanymal iri ortalyǵy. Shymbulaq shatqaly – túrli deńgeıdegi trassalarmen jabdyqtalǵan Ortalyq Azııadaǵy eń áıgili taý-shańǵy kýrorty. Medeý muz aıdyny da týrıster, demalýshylar arasynda keńinen tanymal, barsha turǵyndar asyǵyp turatyn tartymdy oryn. Ile Alataýynyń tamasha landshafty men tabıǵı qary qysqy demalysqa qolaıly jaǵdaı týdyrady. Basty artyqshylyǵy, qala ortalyǵynan taý bókterine nebári 20–30 mınýtta jetýge bolady. Almaty mańyndaǵy qysqy týrızm «Almaty Superski» sııaqty álemdik deńgeıdegi jobalarmen, taý-shańǵy kýrorttarynyń damýymen, ınfraqurylymdy jetildirý arqyly qaýyrt ósip keledi. Bul da bolsa, aımaqty týrızmniń tabysty salasyna aınaldyrýǵa baǵyttalǵan memlekettik qoldaý men júıeli jumystardyń nátıjesi. Almatynyń qysqy týrızmi – taý-shańǵy sportynan bólek, muzdyqtar, jaılaýlar men tabıǵı kórinisterdi kórýdi qamtıtyn, jan-jaqty týrızmdi damytýǵa baǵyttalǵan keshendi baǵyt.
Býrabaı
Qysta erekshe sulýlyqqa bólenetin Býrabaı – otbasylyq demalysqa taptyrmaıtyn oryn. Ańyzǵa toly tarıhı
oryndary, Oqjetpes, Býrabaı kóli, qaraǵaıly ormandardyń qarǵa oranǵan kórinisi, tynysh ári taza aýa, jaıly demalys bazalary aımaqty jyldyń barlyq mezgilinde de tartymdy etip turady. Kýrort aýmaǵy shańǵy, konkı tebý, qysqy serýender qurýǵa óte qolaıly. (Býrabaı, Kókshetaý óńiriniń qysqy týrızminiń tynys-tirshiligi týraly gazettiń osy sanynda arnaıy jazylyp otyr).
Shalqar, Imantaý kólderi
Kókshetaý memlekettik ulttyq tabıǵı parkine kiretin bul aımaq – qysqy ońasha demalys pen tynyshtyqty baǵalaıtyndarǵa laıyqty meken. Aq qarǵa oranǵan qaıyń toǵaılary, taza kólder, tynysh ekojúıe týrısterge, qonaqtarǵa erekshe kóńil kúı syılaıdy. Munda qarly orman arasyndaǵy serýen, qysqy balyq aýlaý, tabıǵat aıasyndaǵy fotosessııalar, tynysh ekodemalys syndy qyzmet túrleri kórsetiledi.
Jońǵar Alataýy
Jer jánnaty Jetisý óńirindegi Jońǵar Alataýy – elimizdiń jas ári áleýeti joǵary ekotýrıstik baǵyty. Týrısterge, demalýshylarǵa bıik taý jotalary, qarly asýlar, jabaıy tabıǵat kórinisterimen etene tanys, barynsha tartyp turady. Tabıǵaty bastapqy kúıinde saqtalǵan aımaq frıraıd áýesqoılary, qysqy joryq jasaýshylar, tabıǵat zertteýshilerine, shytyrman oqıǵalar týrızmimen áýestenetinderge óte qolaıly.
Baıanaýyl
Memlekettik ulttyq tabıǵı park qysta erekshe tylsym, ásem bir kóriniske bólenedi. Jasybaı kóli, Qońyr áýlıe úńgiri, Botakóz shatqaly, Toraıǵyr kóli, taǵy basqa da tarıhı, tabıǵı oryndar jyldyń qaı mezgilinde bolsyn barshany ózine baýrap, tartyp turady. Al qys mezgilinde qar jamylǵan taý jotalary, orman massıvteri aımaqty fototýrızmniń súıikti mekenin aınaldyrady.
* * *
Jalpy, qysqy sport túrleri – shańǵy, snoýbord, konkı tebý, taza aýada serýen qurý ımmýnıtetti nyǵaıtady, densaýlyqqa asa paıdaly. Sondaı-aq qar basqan taý ańǵarlary, dalanyń tamasha kórinisteri, usynylatyn ulttyq taǵamdar, uıymdastyrylatyn dástúrli oıyndar týrısterge erekshe áser qaldyrady. Qysqy týrızm – tek demalys emes, ekonomıkalyq, áleýmettik ári mádenı damýdyń bir baǵyty. Utymdy uıymdastyra bilse, jergilikti oryndarda ınfraqurylym damıdy – taý shańǵysy bazalary, qonaqúıler, dámhana-meıramhanalar boı kóteredi, joldar tóseledi. Jańa jumys oryndary ashylady. Bir sózben, elimiz áleýetin tıimdi paıdalansa, álemdik týrıstik naryqta óz ornyn taba alady. Sala tabys kózine aınalyp, ekonomıkany damytýǵa yqpal etedi.
