Ásker • 10 Qańtar, 2026

Ásker bedeli – el bedeli

20 ret
kórsetildi
10 mın
oqý úshin

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Turkistan» gazetine bergen suhbatynda el qaýipsizdigi­niń tiregi sanalatyn áskerı salanyń ózekti máselelerine arnaıy toqtalyp, qoǵam nazaryn alańdatqan túıtkilderge ashyq ári salmaqty baǵa berdi. Prezıdent eń aldymen keıin­gi jyldary jurtshylyqty tolǵandyrǵan sarbazdardyń qaza tabýy men túrli jaraqat alý oqıǵalaryna aıryqsha nazar aýdaryp, áskerı qyzmettiń bedelin kóterý tek uranmen emes, naqty ispen júzege asýǵa tıis ekenin, sarbazdyń áleýmettik jaǵdaıy, quqyqtyq qorǵalýy men adamı qadir-qasıeti tolyq saqtalǵanda ǵana áskerge degen senim nyǵaıatynyn jetkizdi.

Ásker bedeli – el bedeli

Sýretti túsirgen – Erlan OMAR, «EQ»

Beıbit zamanda álimjettik sekildi teris úrdis bolmaýǵa tıis ekenin tilge tıek etken Prezıdent qorǵanys salasyna jaýapty mekemeniń basshylyǵyn tárbıe jumysyn durys qadaǵalamaı otyrǵany úshin synǵa alǵanyn jetkizdi. Áskerde buzaqylyqqa, rýshyldyqqa, jershildikke oryn joq ekenin, ondaı jaıttarǵa jol berilmeıtinin aıtty. Sonymen qatar tekserý jumystary áskerdegi tártip qatań saqtalatynyn kórsetkenin, tanymaldyqqa umtylǵan keıbir blogerler áskerdegi shynaıy ahýalǵa múldem janaspaıtyn sóz taratyp júrgenin de jasyrmady. Olar armııany sarbazdar kún saıyn derlik qylmyskerlerdiń qurbanyna aınalyp, qaza tabatyn jer retinde kórsetkisi keletinin synǵa aldy.

«Armııada temirdeı tártip bolýǵa tıis. Sarbazdar ant bergende aıtatyn «Áskerı qyzmet­tiń aýyrtpalyqtary men qıyn­shylyqtaryn tabandylyqpen kóteremin» degen sózden áskerı ómirdiń qatańdyǵyn aıqyn ańǵarýǵa bolady. Áskerı qyzmet­tiń abyroı-bedelin kóterý jáne elimizdiń qorǵanys qabiletin arttyrý – memlekettiń basty basym­dyǵynyń biri» degen Mem­leket basshysy Qarýly kúsh­teri­mizdi tehnologııalyq turǵy­dan jańǵyrtý jumysy qarqyn­dy júrgizile bastaǵanyna da toqtalyp ótti. Byltyrǵy áskerı sherý armııamyzdyń zamanaýı qarý-jaraqpen jáne tehnıkamen, sonyń ishinde óz elimizde jasal­ǵan ónimdermen tolyq jabdyq­talǵanyn, sondaı-aq áskerı qyzmetshilerimizdiń daıyndyǵy joǵary deńgeıde ekenin aıqyn kórsetkenin jetkizdi.

«Prezıdenttiń «Turkistan» gazetine bergen suhbaty armııanyń memlekettiń qorǵanysyn qamta­masyz etetin ınstıtýt qana emes, mańyzdy áleýmettik ári tárbıe tetigi ekenin taǵy bir márte aıqyndap berdi. Áskerı qyz­met­shiler úshin bul jaı ǵana abst­rak­tili sózder emes, bul – olardyń kúndelikti qyzmeti», deıdi Qorǵanys mınıstriniń kómekshisi Aıgúl Tólembaeva.

p

Áskerı salanyń bedelin kóterý týraly pikirge oı qos­qan ol 2025 jyly áskerı qyzmet­shi­lerdi áleýmettik qoldaý júıe­sinde oryn alǵan ózgerister shyn máninde aıqyn kórinis tapqa­nyn aıtady. Ofıserlerdiń de, qatar­daǵy jaýyngerler men ser­janttyq quramnyń da laýazym­dyq jalaqylaryn kóterý – jaı ǵana sannyń artýy emes, olardyń moınyna artylǵan jaýapkershiliktiń memleket tarapynan moıyndalýy ekenin jetkizdi. Sondaı-aq ol dalalyq qyzmet úshin tólemderdiń qalpyna keltirilýi de aıryqsha mańyzdy bolǵanyn, óıtkeni dalalyq jaǵdaıda, oqý-jattyǵýda jáne teńiz joryqtarynda qyzmet ótkerý áskerı eńbektiń eń kúrdeli formasy ekenin eske saldy.

«Degenmen armııa degenimiz – tek materıaldyq yntalandyrýdan turmaıtyny belgili. Ol eń birinshiden sarbazdy tár­bıeleıdi. Minezdi, tártipti, paryz ben jaýapkershilik sezim­derin qalyptastyrady. Bul jerde koman­dırdiń orny erekshe. Ol sózben tárbıelep qana qoı­maı, ispen de úlgi bolýǵa tıis. Sarbaz ko­man­dırdiń óz qyzmeti­ne, qara­­maǵyndaǵy ujymǵa, qıyn­dyq­tarǵa qalaı qaraıty­nyn kóre­di. Sol sebepti de Prezıdent­tiń armııa­daǵy adam kapıtalynyń ma­ńyzy týraly sózi áskerı ortada qyzý qoldaý tapty», deıdi ol.

Sonymen qatar A.Tólembaeva áskerı qyzmetshiler úshin jasalyp jatqan jeńildikter, atap aıtqanda, turǵyn-úı baǵdar­lama­synyń damýy, merzim­di áske­rı qyzmet sarbazdaryn qoldaý jaıynda pikirin bildirdi. Onyń aıtýynsha, «Otbasy bank» arqyly arnaıy ıpotekalyq ónimderdiń iske qosylýy áskerı qyzmetshiler úshin shynaıy áleýmettik ósýdiń tetigine aınalǵan.

«Baspana alý múmkindigi – otbasy turaqtylyǵynyń negizi ári áskerı qyzmetshige kórsetilgen anyq qoldaý. Sarbazdar men ofıserler óz jaqyndarynyń erteńi jarqyn ekenine senimdi bolǵanda ǵana armııanyń kúsh-qýaty artady. Al merzimdi áskerı qyzmet ótkeretin jastarǵa arnalǵan «Merzim 2.0» jobasyna kelsek, ol armııada Otan aldyndaǵy boryshyńdy óteý – joǵary bilim alý men bolashaq kásibı órleý jolynyń bastaýyndaǵy alǵashqy baspaldaq bola alatynyn kórsetti. Granttardyń ashyq iriktelýi sarbazdar úshin áskerdegi tártip, fızıkalyq jáne jaýyngerlik daıyndyq olardyń bolashaǵyna tikeleı yqpal etetini týraly túsinik qalyptastyrdy. Bul – qýatty tárbıe quraly», deıdi ol.

Qorǵanys mınıstriniń kómek­shisi áskerı qyzmettiń ózi qıyndyqtardan turatynyn, jas jigitter sonyń bárin jeńe bil­gende ǵana naǵyz jaýyngerge aınalatynyn jasyrmady. Búgin­de memleket tarapynan jasa­lyp jatqan jan-jaqty jaǵdaıdyń arqasynda bul qıyndyqtar jón-josyqsyz aýyrtpashylyq emes, jeke tulǵa retinde ósip-damýdyń múmkindigi ekenin kórsetip otyrǵanyn jetkizdi.

«Prezıdent suhbatynan baı­qaǵa­nymyzdaı, biz qýatty, kásibı ári áleýmettik jaǵynan qorǵalǵan armııa qurýǵa baǵyt aldyq. Bul bizge bir nárseni uqtyrady: armııa memlekettiń táýelsizdigi men qorǵanys qabiletiniń kepili, sondaı-aq mańyzdy áleýmettik ósim tetigi ári azamat retinde kemeldený mektebi ekenin túsine otyryp, adal qyzmet etýge, ózimizge de, ózgelerge de talapshyl bolýǵa sert etýimiz kerek», dep sózin túıindedi.

Biz Prezıdent kótergen máse­le­ler tóńireginde «QR Qarýly kúsh­teriniń ardagerleri» RQB tór­aǵasy, Halyq qaharmany, ar­mııa generaly Muhtar Altyn­baev­tyń da pikirin bilgen edik. Onyń aıtýynsha, Memleket basshysy suhbatynda elimizdiń Qarýly kúshterindegi jaǵdaıǵa ádil baǵa bergen. Ásirese áskerı qyzmettiń aýyrtpalyqtary men qıyndyqtaryn kótere bilý týraly jastarǵa qulaqqaǵys etýi kópshilikke oı salǵanyn jetkizdi.

«Árbir oblys ortalyǵynan elimizdiń bolashaq patrıottaryn daıyndaıtyn mamandandyrylǵan arnaıy áskerı mektepter ashý týraly Prezıdent tapsyrmasyn biz erekshe qýanyshpen qarsy aldyq. Onda negizinen áleýmettik jaǵynan osal toptaǵy otbasylardan shyqqan balalar oqymaq. Bul – sóz joq, jaqsy bastama. Osynaý ıgilikti iske Qarýly kúshterdiń ardagerleri de belsene aralasyp, óskeleń urpaqqa oń baǵyt-baǵdar beredi», degen Halyq qaharmany ardagerler áskerı bólimderge barǵanda ózderiniń ómirlik baı, kásibı tájirıbelerimen bólisip, jas komandırlerge is júzinde de kómek kórsetip turatynyna toqtaldy.

M.Altynbaevtyń aıtýynsha, quryl­ǵanyna 15 jyldan asqan respýblıkalyq qoǵamdyq bir­lestiktiń fılıaldary eli­mizdiń barlyq óńirinde jumys isteıdi. Atap aıtqanda, 17 aımaq­tyq jáne Astana, Almaty jáne Shymkent qalalyq fılıaldary bar.

«Qazirgi tańda áskerı zeı­ne­tker­lerdiń kóbi áli de – mem­lekettik qyzmette. Sonymen qatar birqatary – aýdandardyń, oblystardyń qurmetti azamattary. Aımaqtyq fılıaldardyń tóraǵalary el damýyn aıqyndaı­tyn strategııalyq qujattar men Memleket basshysynyń Joldaý­lary boıynsha áskerı qyzmet­shiler men áskerge shaqyrylýshy jastar arasynda áskerı-pat­rıottyq jáne aqparattyq-túsindirý jumystaryn turaqty túrde júrgizip keledi. О́ńirdegi ókilder oblystyq, qalalyq, aýdandyq áskerge shaqyrý komıssııalarynyń jumysyna tikeleı qatysyp, elimizdiń qorǵanys qabiletin nyǵaıtýǵa óz úlesterin qosyp jatyr», dedi ol.

Halyq qaharmany sondaı-aq Qarýly kúshterdiń ardagerleri osy saladaǵy qordalanǵan máse­lelerdi sheshýge qoldaý kór­setip, patrıottyq tárbıeniń pár­men­diligin arttyrýǵa, elimiz­diń qorǵanys qabiletin nyǵaıtý ba­ǵytynda jumys isteýge árqa­shan daıyn ekenin eske saldy.

Memleket tarapynan ásker salasynyń damýy men Qarýly kúshterimizdiń nyǵaıýyna aıryq­sha kóńil bólinip otyrǵanyn qazir­gi kúnderi depýtattardyń óńir­­lerge jasap jatqan saparlarynan da aıqyn baıqaýǵa bolady. Máselen, ótken jyldyń sońǵy kúni senator Qaraǵandy oblysyna jasaǵan sapary barysynda eldiń qorǵanys qabiletin nyǵaıtý baǵytynda jumys istep jatqan «Steel Manufacturing» JShS patron zaýytynyń qyzmetimen tanysyp, kásiporynnyń óndiris­tik tehnologııalyq sıkli men eks­port­tyq áleýetin zerdelegen edi. О́z óndirisimizdegi joǵary teh­nologııalyq oq-dári shyǵarý ulttyq qaýipsizdikti qamtama­syz etýdiń jáne qorǵanys salasy­nyń ornyqtylyǵyn arttyrý­dyń mańyzdy elementi ekenin atap ótti. «Zań shyǵarýshylardyń mindeti – memlekettik qorǵanys tapsyrysynyń turaqty oryndalýyna qajetti jaǵdaı jasaý jáne otandyq óndirýshilerdi qoldaý. Bul ónerkásiptik áleýetti nyǵaıtyp, ulttyq múddelerdi senimdi qorǵaýdy qamtamasyz etýge múmkindik beredi», dep atap ótti depýtat zaýyt ujymymen kezdesýde.

Sapar qorytyndysy boıynsha áýe bazasynyń ulttyq qaýip­sizdik júıesi úshin strategııalyq mańyzyn atap ótip, Parlamenttiń avıasııalyq parkti jańartýǵa jáne áskerı daıarlyq salasynda sıfrlyq sheshimderdi damytý­ǵa baǵyttalǵan bastamalardy zańnamalyq turǵyda qoldaýdy jalǵastyratynyn jetkizdi.