Foto: Ulttyq ulan (arhıv)
Qujatta jańa norma paıda boldy. Oǵan sáıkes, áskerı-eseptik mamandyqtary bar áıel azamattardy esepke alý avtomatty rejımde júzege asyrylady.
Tehnıkalyq jáne kásiptik, orta bilimnen keıingi nemese joǵary oqý ornyn aıaqtaǵan áıel azamattarǵa qatysty Qorǵanys mınıstrliginiń (QM) aqparattyq júıesi avtomatty túrde elektrondyq eseptik kartochka qalyptastyrady. Bul rette memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerimen ózara is-qımyl arqyly kelesi málimetter alynady:
- jeke sáıkestendirý nómiri (JSN);
- tegi, aty, ákesiniń aty (bar bolsa);
- týǵan kúni men orny;
- jumys nemese oqý orny;
- bilimi týraly málimet;
- otbasy quramy;
- júrgizýshi kýáliginiń bolýy;
- Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda bolýy;
- múgedektigi bar tulǵa retinde tanylýy;
- stasıonarlyq emdeýde bolýy nemese dınamıkalyq baqylaýda turýy;
- turǵylyqty jeri boıynsha tirkelýi nemese tirkeýden shyǵarylýy;
- qylmystyq quqyq buzýshylyq jasaǵany nemese jasamaǵany;
- tergeý nemese aldyn ala tergep-tekserý júrgizilýi;
- sotta qaralyp jatqan qylmystyq isteri jáne zańdy kúshine engen úkimderdiń bolýy.
Atalǵan málimetter alynǵannan keıin QM aqparattyq júıesi azamattyń áskerı qyzmetke qatystylyǵy mártebesin «áskerı mindetti» dep belgilep, turaqty tirkelgen mekenjaıy boıynsha jergilikti áskerı basqarý organyn (JÁBO) aıqyndaıdy.
Áskerı esepke qoıýdyń keıingi tártibi
Azamattardy áskerı esepke qaıta qoıý aýdandyq nemese oblystyq mańyzy bar qalalardyń JÁBO-lary arqyly kelesi jaǵdaılarda júzege asyrylady:
- jańa turǵylyqty jeri boıynsha tirkelgeni týraly málimet túskende;
- áskerı qyzmetten, quqyq qorǵaý nemese arnaıy memlekettik organdardan, azamattyq qorǵaý organdarynan zapasqa nemese otstavkaǵa shyǵarylǵanda;
- áskerı nemese arnaıy oqý oryndarynan shyǵarylǵan kýrsanttar men tyńdaýshylarǵa qatysty;
- buryn áskerı esepte turǵan azamattardyń bas bostandyǵynan aıyrý oryndarynan bosatylýy kezinde.
Jańa mekenjaıǵa tirkelý jaǵdaıynda azamattardy áskerı esepke qoıý avtomatty túrde júrgiziledi.
Al zapasqa shyǵarý nemese qamaýdan bosatý kezinde esepke alý osy qaǵıdalardyń 78-tarmaǵyna sáıkes júzege asyrylady.
Turaqty tirkeýden shyǵarylǵan azamattar sońǵy tirkelgen mekenjaıy boıynsha áskerı esepte turady.
Áskerı daıyndyqtan ótkenderge qatysty ózgerister
Qujatta aqyly negizde áskerı-tehnıkalyq jáne ózge de mamandyqtar boıynsha áskerı daıyndyqtan ótken azamattarǵa qatysty tártip te naqtylandy.
Aýdandyq (qalalyq) JÁBO:
- áskerge shaqyrylýshylarǵa – áskerı-eseptik mamandyqty aıqyndap, zapasqa qabyldaý jáne áskerı ataq berý týraly buıryq shyǵarady;
- áskerı mindettilerge – áskerı-eseptik mamandyqty anyqtap, elektrondyq kartochkalarǵa tıisti derekterdi engizedi.
Oqý aıaqtalǵannan keıin mamandandyrylǵan uıymdar áskerı basqarý organdaryna daıyndyqtan ótken azamattardyń ataýly tizimderin joldaıdy.
Osy tizimder negizinde:
- qatardaǵy jáne serjanttyq quramǵa áskerı bıletter rásimdeledi;
- áskerı bıletter men olardy tapsyrý vedomostary oqý uıymdaryna jiberiledi.
Áskerı bıletter azamattarǵa berilgennen keıin úsh kún ishinde vedomost qaıtadan JÁBO-ǵa qaıtarylady.
Áskerı kafedralar men áskerı fakýltetter
Zapastaǵy ofıserler men serjanttardy daıarlaý baǵdarlamasyn tolyq aıaqtaǵan azamattarǵa qatysty áskerı kafedralar:
- bitirý emtıhandaryna eki aı qalǵanda áskerı ataq berý týraly buıryq jobalaryn ázirleıdi;
- bitirý emtıhandaryna 10 kún qalǵanda tıisti tizimder men jeke isterdi joldaıdy;
- emtıhandar aıaqtalǵannan keıin qorytyndy attestasııa hattamalarynyń úzindilerin Qorǵanys mınıstrligine jáne jergilikti áskerı basqarý organdaryna jiberedi.
Al azamattardyń ótinishi boıynsha áskerı kafedralar zapastaǵy ofıser nemese serjant baǵdarlamasy boıynsha daıyndyqtan ótkeni týraly anyqtama beredi.
Telefonǵa joldanǵan SMS áskerge shaqyrý týraly resmı habarlama retinde tanylady
Sonymen qatar, erejelerge mynadaı jańa normalar qosyldy:
- Rezerv ofıserleri men rezerv serjanttary baǵdarlamasy boıynsha áskerı daıyndyqtan ótken azamattar turǵylyqty jeri boıynsha aýdandyq (oblystyq qala) JÁBO-ǵa áskerı esepke alynady.
Rezerv ofıserleri baǵdarlamasy boıynsha daıyndyqtan ótken azamattar úshin JÁBO aýdan/qala kelesi áreketterdi oryndaıdy:
- Jeke ister men atalǵan tizimderdiń durystyǵyn tekseredi, qate nemese kemshilik anyqtalǵan jaǵdaıda olardy túzetýge qaıtarady;
- Tizimde kórsetilgen shaqyrýshylarǵa rezerv ofıseri retinde esepke alý týraly buıryq shyǵarady;
- Tizimdegi azamattarǵa rezerv ofıserlerine arnalǵan áskerı bıletterdi beredi;
- Jeke isterge oqý orny basshysy bekitken jáne mórmen rastalǵan qorytyndy attestasııa hattamalarynyń kóshirmelerin qosady;
- Qorǵanys mınıstriniń buıryǵymen áskerı shen berý týraly aqparatty shyǵaryp, jeke isterge tirkeıdi.
Rezerv serjanttary baǵdarlamasy boıynsha daıyndyqtan ótken azamattar úshin JÁBO oblys/respýblıkalyq qala kelesi áreketterdi oryndaıdy:
- Jeke ister men atalǵan tizimderdiń durystyǵyn tekseredi, qate anyqtalǵan jaǵdaıda túzetýge qaıtarady;
- Attestasııa hattamalaryn alǵan soń shaqyrýshylarǵa rezerv serjanttary retinde esepke alý jáne áskerı shen berý týraly buıryq shyǵarady; áskerı mindettilerge shen berý týraly buıryq shyǵarady;
- Áleýmettik derekterdi elektrondy esep kartochkasyna engizedi jáne rastaıtyn qujattardy jeke iske qoıady;
- Buryn berilgen áskerı bıletterge shen berý týraly jazbalardy engizedi.
Áskerı bıletter beıbit ýaqytta myna azamattarǵa beriledi:
- Áskerı qyzmetke shaqyrylǵan nemese jınaqtyq áskerı oqý jıyndaryna qatysqan azamattarǵa;
- Áskerı nemese arnaıy oqý oryndaryna qabyldanǵan azamattarǵa;
- Arnaıy uıymdarda áskerı-tehnıkalyq nemese basqa mamandyqtar boıynsha aqy negizinde rezervtik daıyndyqtan ótken azamattarǵa;
- Rezerv ofıserleri men serjanttary baǵdarlamasy boıynsha tolyq kýrs ótken azamattarǵa.
JÁBO aýdan/qala beıbit ýaqytta áskerı bıletterdi sondaı-aq myna azamattarǵa beredi:
- Áskerı qyzmetten nemese quqyq qorǵaý, arnaıy memlekettik organdar, azamattyq qorǵaý organdarynan bosatylǵan jáne belgilengen merzimin ótegen azamattarǵa;
- Qamaýdan bosatylǵan jáne áskerı qyzmetten nemese quqyq qorǵaý, arnaıy memlekettik organdar, azamattyq qorǵaý organdarynan ótken azamattarǵa;
- Basqa memleketterden kelip, Qazaqstan azamattyǵyn qabyldaǵan, buryn áskerı nemese balama qyzmetten ótken azamattarǵa;
- Áskerlik shenin qalpyna keltirgen jáne áskerı qyzmetten nemese quqyq qorǵaý, arnaıy memlekettik organdar, azamattyq qorǵaý organdarynan ótken azamattarǵa.
Áskerı jáne arnaıy oqý oryndaryna qatardaǵy jáne serjant quramyna arnalǵan áskerı bıletter JÁBO arqyly suranys boıynsha beriledi. Vedomost boıynsha berilgen bıletterdiń kóshirmeleri úsh jumys kúni ishinde JÁBO-ǵa qaıtarylady.
JÁBO azamattardyń tegi, aty-jóni, týǵan kúni nemese týǵan jeri ózgergen jaǵdaıda aqparatty aqparattyq júıeler arqyly alady jáne azamattardy habardar etedi. Azamattar bir saǵat ishinde tıisti túzetýlerdi engizýdi ótinip júgingen jaǵdaıda, JÁBO jazbalardy mórmen rastap engizedi.
Áskerı qyzmetten ótpegen azamattarǵa, quqyq qorǵaý jáne arnaıy memlekettik organdarda qyzmet etpegenderge, sondaı-aq arnaıy uıymdarda aqy negizinde áskerı daıyndyqtan ótpegenderge áskerı bıletter mobılızasııa kezinde, soǵys jaǵdaıynda beriledi.
Qorǵanys mınıstrligi JÁBO arqyly aqparattyq júıelerdi paıdalanyp myna memlekettik qyzmetterdi kórsetedi:
- Áskerı mindettilerge áskerı bıletter berý nemese olardyń kóshirmesin berý;
- Áskerı mindettiler men shaqyrýshylardy áskerı esepke alý;
- Áskerı qyzmet týraly derekterdi jańartý (túzetý).
Buıryq 2026 jylǵy 27 qańtardan bastap kúshine enedi.
