Otyrysta ınvestorlardy qoldaý jáne Qazaqstanda jasandy ıntellekt pen sıfrlyq sheshimderdi keńinen qoldana otyryp, jańa býynnyń joǵary tehnologııalyq óndiristerin birlesip qalyptastyrý máselesi qaraldy.
Úkimet Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha proaktıvti ınvestısııalyq saıasatty engizý jumystary júrgizip jatyr. Jasandy ıntellektini damytý jáne sıfrlyq transformasııa ulttyq basymdyqtardyń biri retinde aıqyndaldy. Qoıylǵan mindetterge qol jetkizý úshin ınstıtýsıonaldyq qurylym qalyptastyryldy:
- Halyqaralyq sarapshylardyń qatysýymen JI damytý jóninde Prezıdent janyndaǵy keńes qurylyp, Sıfrlyq shtab jumys isteıdi.
- Sıfrlyq klasterdi nyǵaıtý úshin halyqaralyq Alem.ai JI ortalyǵy ashyldy, sonymen qatar ınfraqurylymdyq jobalar, onyń ishinde «Derekterdi óńdeý ortalyǵy alqaby» men Astana Hub ekojúıesi júzege asyrylýda.
- Tehnologııalyq jobalardyń aýqymyn keńeıtý úshin startaptardyń údetkishi retinde Venchýrlyq ınvestısııalar qory iske qosyldy. Quny $1 mlrd-tan asatyn Playrix, Mytona jáne NetCracker sııaqty iri kompanııalar otandyq naryqqa endi.
«El Prezıdentiniń nusqaýlaryna sáıkes júzege asyrylyp jatqan strategııa sıfrlyq sektordy qarqyndy damytýǵa jáne IT qyzmetteri eksportynyń kólemin bıyl $1,2 mlrd-qa deıin arttyrýǵa baǵyttalǵan. Tutastaı alǵanda, sıfrlyq transformasııa jáne JI damýy biz úshin turaqty ekonomıkalyq ósý, memlekettik basqarýdyń tıimdiligin arttyrý jáne azamattardyń ómir súrý sapasyn jaqsartýdaǵy mańyzdy elementter sanalady. Bul rette Úkimet barlyq salada ınvestorlarmen syndarly dıalog ornatýǵa ashyq ári tabysqa jetýge jáne elimizdiń damýyna yqpal etetin sheshimderdi birlesip talqylaýǵa ázir», dedi Oljas Bektenov.
Úkimet basshysy Keńestiń 37-shi jalpy otyrysynyń qorytyndysy boıynsha berilgen tapsyrmalardyń júzege asyrylý nátıjelerin tyńdady.
2025 jyly Qazaqstannyń ınvestısııalyq tartymdylyǵyn arttyrý sheńberinde ınvestorlyq vıza berýdiń jańa erejeleri bekitildi. Sheteldik azamattar úshin 10 jylǵa deıingi turýǵa ruqsat berýdi kózdeıtin «Altyn vıza» engizildi. Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Álibek Qýantyrov ulttyq qaýipsizdik talaptaryn eskere otyryp, sertıfıkattalǵan «bultty» servısterdi paıdalanýdy retteý boıynsha sharalar qabyldanyp jatqanyn baıandady. Salyq kodeksine engizilgen ózgeristerge baılanysty jańa normalardy túsindirý jáne sheteldik taraptar kótergen ózekti máselelerdi talqylaý maqsatynda Sheteldik ınvestorlar keńesiniń ókilderimen kezdesýler ótkizildi.
Keńestiń 38-shi plenarlyq otyrysyna daıyndyq barysy týraly Premer-mınıstrdiń orynbasary – jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstri Jaslan Mádıev baıandady. Búgingi tańda Qazaqstanda sıfrlyq elge aınalý jolyndaǵy quqyqtyq jáne tehnologııalyq baza qalyptasty: Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Sıfrlyq kodekske qol qoıdy, jasandy ıntellekt negizindegi sheshimder dáıekti túrde engizilýde, otandyq tildik úlken modelder men memlekettiń sıfrlyq servısteri damýda. Basty nazarda adamı kapıtaldy damytý jáne sıfrlyq klasterdi nyǵaıtý máselesi tur.
Otyrysta ınvestısııalyq saıasatty júzege asyrý; energetıka, ekologııa jáne munaı-gaz salasy máseleleri; eńbek zańnamasy, adamı kapıtaldy damytý jáne sheteldik jumys kúshin tartý máseleleri; sıfrlandyrý; densaýlyq saqtaý jáne farmasevtıka ónerkásibin damytý máseleleri boıynsha birlesken jumys toptarynyń baıandamalary tyńdaldy. Taýarlardyń kedendik quny jáne QQS beıtaraptyǵy, halyqaralyq tájirıbege súıene otyryp, munaı-gaz sektoryndaǵy metan qaldyqtaryn retteý máseleleri qozǵaldy, sheteldik jumys kúshin vızalyq qoldaý, tálimgerlikti uıymdastyrý jóninde usynystar engizildi. Kópshilikke arnalǵan «bultty» servısterdi retteý máselesinde ınnovasııalar men qaýipsizdik arasyndaǵy tepe-teńdikti ustaý qajettiligi aıtyldy, densaýlyq saqtaý boıynsha kásiptik daıarlyq, taǵylymdama men dýaldy bilim berý baǵdarlamasynda memlekettik-jekemenshik áriptestikti damytýdyń mańyzdylyǵy atap ótildi.
Investorlar kótergen máseleler boıynsha Ulttyq ekonomıka, Energetıka, Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý, Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý, Densaýlyq saqtaý mınıstrlikteriniń basshylary pikirlerin bildirdi.
Energetıka salasyna sıfrlyq sheshimderdi engizýge erekshe nazar aýdaryldy. Áýe elektr jelileriniń aqaýyn tekserýde sátti júzege asyp jatqan JI-defektoskopııasynyń joǵary tıimdiligi atap ótildi. Máselen, pılottyq joba aıasynda 2 kún ishinde 618 ETJ tiregi tekserilip, 2 myńnan astam sýret óńdelip, 7 myńǵa jýyq aqaý anyqtalǵan. Tıptik úlgidegi zaqymdanýdy taný dáldigi 98%-ǵa jetti, sonyń ishinde oqshaýlaǵyshtardyń lastanýy men shytynaýy, tirekterdiń deformasııasy, bekitpelerdiń bolmaýy jáne jelilerdiń úzilý qaýpi naqty anyqtaldy. Sondaı-aq teplovızııa jáne lıdar júıelerin engizý sıfrlandyrýdyń áserin kúsheıtip, keshendi dıagnostıkaǵa kóshýge múmkindik berdi. Sonymen qatar jylý jelilerinde akýstıkalyq rezonans negizinde robottandyrylǵan qubyrishilik dıagnostıka júzege asyrylýda. Bul jańashyldyq qubyrlardy sol kúıinde ishinen tekserýge jáne jóndeý jumystaryn naqty qajet jerlerde júrgizýge múmkindik beredi. Shymkenttegi pılottyq joba 2025 jyly 1,2 shaqyrymdyq jylý jelilerin tekserý kezinde 70%-dan astam únem jasaýǵa bolatynyn kórsetti. Odan bólek, gaz salasynda gaz eseptegishteriniń kórsetkishterin fotosy boıynsha avtomatty túrde taný úshin mobıldi qosymshaǵa JI kómekshisi engizildi. Sheshim operatorlarǵa túsetin júktemeni azaıtyp, adam faktoryna baılanysty qatelerdi boldyrmaýda tıimdi ekenin dáleldedi.
Sheteldik ınvestorlarmen ashyq dıalog barysynda kóptegen máseleler talqylandy.
Marubeni korporasııasy japondyq kompanııalardyń JI jáne sıfrlyq tehnologııalarǵa qatysýyna, sonyń ishinde olardy áleýmettik osal toptardy qoldaý úshin qoldaný múmkindigine qyzyǵýshylyq bildirdi. Jasandy ıntellekt jáne sıfrlyq damý mınıstrligi Smart Data Ukimet-te «Otbasynyń sıfrlyq kartasy» negizinde jasandy ıntellektiniń praktıkalyq jaǵdaılaryn mysalǵa keltirdi, sondaı-aq «Áleýmettik ámııannyń» damýyn atap ótti.
Polpharma kompanııasy pasıentterdiń qaýipsizdigi men jalǵan dári-dármektermen kúresý máselelerin kóterdi. Densaýlyq saqtaý mınıstrligi 2024 jylǵy 1 shildeden bastap preparattardy mindetti tańbalaýdy jáne naryqtan dári-dármekterdi irikteýdiń táýekelge baǵdarlanǵan tetigin engizý josparlary týraly habarlady.
Sondaı-aq CNPC, EY, JP Morgan, Kazzinc (Glencore) kompanııalary munaıdy tasymaldaýǵa arnalǵan tarıfter, derekterdi lokalızasııalaý jáne olardy transshekaralyq jolmen berý jónindegi talaptardy jańǵyrtý, taý-ken-metallýrgııa kesheninde salyq salý jáne basqa da máselelerdi ózektendirdi.
Otyrys qorytyndysy boıynsha Premer-mınıstr memlekettik organdar men uıymdarǵa «Qazaqstannyń sheteldik ınvestorlar keńesi» qaýymdastyǵymen birlesip barlyq aıtylǵan máseleler men usynystardy pysyqtaýdy tapsyrdy.
Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankiniń Ortalyq Azııa men Mońǵolııa boıynsha basqarýshy dırektory Hýseın Ozhanmen kezdesýde Qazaqstannyń EQDB-men strategııalyq áriptestiginiń perspektıvalary, onyń ishinde basym salalar talqylandy. Bank jumysynyń barlyq kezeńinde elimizde $12 mlrd-tan astam somaǵa 345 jobadan turatyn pýl qurylǵany atap ótildi.
Halyqaralyq qarjy ınstıtýttarymen ózara is-qımyldyń jańa formaty qaraldy: endi jumysty Premer-mınıstrdiń tóraǵalyǵymen Úılestirý keńesi retteıtin bolady. QR Úkimetiniń birlesken bastamalardy úzdiksiz júzege asyrý úshin qoldaýdy qamtamasyz etýge ázirligi atap ótildi.
Beeline Kazakhstan holdınginiń prezıdenti Evgenıı Nastradınmen kezdesý barysynda sıfrlyq ınfraqurylymdy odan ári damytý jáne Qazaqstanda VEON Group birlesken jobalaryn júzege asyrý máseleleri talqylandy. Beeline Kazakhstan kompanııasynyń 11 mln-nan astam abonentke qyzmet kórsetýge jáne sıfrlyq ınklıýzııa men sıfrlyq saýattylyqty arttyrý jónindegi bastamalarǵa qatysýǵa qosqan úlesi atap ótildi.
Premer-mınıstr Úkimettiń qajetti qoldaý kórsetýge daıyn ekendigin rastady jáne salalyq mınıstrlikterge aıtylǵan usynystardy, sonyń ishinde JI jáne sıfrlyq sheshimderdi qoldana otyryp, jańa ınnovasııalyq jobalardy pysyqtaýdy tapsyrdy.
