Sýret: qazaq1913.com
Men zańger retinde Konstıtýsııa jobasyna engiziletin usynystardy talqylaý jónindegi Konstıtýsııalyq komıssııa otyrystarynyń jumysyn muqııat qadaǵalap otyrdym. Aıta ketý kerek, joba jarty jylǵa jýyq ýaqyt boıy jan-jaqty qaralyp, qoǵam arasynda keń kólemde talqylaýdan ótti. Osy ýaqyt aralyǵynda 2000-ǵa jýyq usynys kelip tústi. Olardyń barlyǵy muqııat zerdelenip, nátıjesinde, Konstıtýsııalyq komıssııa Konstıtýsııa mátininiń 84 paıyzyna ózgerister engizýdi usyndy. Bul bastama qoǵam tarapynan keń qoldaý tapty.
Usynylyp otyrǵan Konstıtýsııa jobasy – Táýelsiz elimiz tarıhyndaǵy asa mańyzdy ári jaýapty qadam. Meniń oıymsha, alǵash ret Konstıtýsııa deńgeıinde «Ádiletti Qazaqstan» jáne «Zań men tártip» qaǵıdattary naqty ári júıeli túrde kórinis tapty. Bul – qoǵam suranysy men ýaqyt talabyna berilgen aıqyn jaýap. Atalǵan qaǵıdattar quqyq ústemdigin nyǵaıtýǵa, ádiletti basqarý júıesin qalyptastyrýǵa ári azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaýǵa baǵyttalǵan.
Jańa redaksııadaǵy 16-1-bapqa erekshe nazar aýdarý qajet. Bul bap azamattardyń quqyqtaryna beriletin kepildikterdi kúsheıtýge, onyń ishinde kinásizdik prezýmpsııasy, bir quqyq buzýshylyq úshin qaıtadan jaýapqa tartýǵa jol bermeý men óziniń kinásizdigin dáleldeýge mindetti bolmaý qaǵıdattaryn qamtıdy. Atalǵan norma azamattardyń quqyqtary men bostandyqtarynyń basymdyǵyn naqty bekitedi.
17-21-baptardy taldaı otyryp, jańa túzetýlerdiń burynǵy redaksııamen salystyrǵanda eleýli aıyrmashylyǵy bar ekenin kórýge bolady. Jańa ózgerister árbir azamattyń quqyqtary men qadir-qasıetin qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Atap aıtqanda:
«20-1-tarmaq. Adamnyń ar-namysy men qadir-qasıetine qol suǵylmaıdy jáne zańmen qorǵalady.
20-2-tarmaq. Eshkim azaptaýǵa, zorlyq-zombylyqqa, basqa da qatygez nemese adamdyq qadir-qasıetin qorlaıtyn is-áreketter men jazalarǵa ushyratylmaýǵa tıis».
Bul tujyrymdar jańa Konstıtýsııa halyqtyń pikiri men múddesin eskere otyryp ázirlengeniniń aıqyn dáleli. Jańartylǵan Ata zań elimizdiń turaqty damýyna, ádiletti qoǵam qurýǵa ári quqyqtyq memleketti nyǵaıtýǵa berik negiz bolaryna senim mol.
Muhtar TО́LEGEN,
S.Amanjolov atyndaǵy Shyǵys Qazaqstan ýnıversıtetiniń
basqarma tóraǵasy – rektory
