Sıfrlyq júıeniń arqasynda 2 mlrd teńgeden astam bıýdjet qarajaty únemdeldi. Qala ákimdigi bilim basqarmasymen birlesip, buǵan deıin jumys istep kelgen onshaqty baǵdarlamanyń basyn biriktirip, tutas bir júıe jasady. Sonyń nátıjesinde bilim salasynda kórinbeı kelgen kóptegen kemshilik anyqtalyp, biraz zańbuzýshylyq qalpyna keltirildi. Máselen, qosymsha bilim berý qyzmetin basqa baǵdarlamalarmen úılestirý arqyly ákimdik 830 balanyń úıirmege qatyspaıtynyn anyqtaǵan. Biraq qujat boıynsha ol balalardyń barlyǵy da úıirmege baryp júrgen. Sonymen birge «Sana» baǵdarlamasymen ustazdarǵa zańsyz aqy tólengen 800 mln teńgedeı qarajat aıqyndaldy.
Bul jerde áńgime negizgi eki baǵdarlama týraly bolyp otyr. Olar «Aıqyn» men «Qarqyn» dep atalady. «Aıqyn» oqýshylar men ustazdardyń, órt qaýipsizdigin qamtamasyz etip, balalardyń ystyq tamaqpen qamtylýyn qadaǵalasa, «Qarqyn» mekteptegi bilim sapasyna kóbirek jaýap beredi. Alaıda eki baǵdarlamanyń aqparattyq júıesi bir arnaǵa túıisken. Ol polısııa departamenti men bilim basqarmasyna mekteptegi jaǵdaıdy tolyq baqylaýda ustap turýyna kómektesedi.
Máselen, «Aıqyn» arqyly polısııa departamenti beınekameralarmen mekteptiń ár buryshyn kórip otyrady. Sonyń nátıjesinde bilim uıalarynda býllıng, sýısıd jáne taǵy basqa qaıǵyly nemese tótenshe jaǵdaılardyń aldyn alady. Eger bógde bireý qarýmen mektepke kiretin bolsa, aqyldy kamera polısııa departamentindegi jedel basqarý ortalyǵyna birden habar beredi. Dabyl núktesiniń arqasynda quqyq qorǵaý organdary oqıǵa ornyna jedel jete alady. Osy júıeni iske qosqan «Transtelekom» AQ Shymkent qalasy boıynsha fılıalynyń atqarýshy dırektory Talant Basqynbaevtyń aıtýynsha, kameralar tekpeshekter men mektep shatyryna baratyn joldarǵa deıin qoıylǵan. Sebebi býllıng pen sýısıdtik oqıǵalar kóbinese osyndaı kameramen qamtylmaǵan jerde oryn alady eken. Sondaı-aq órt shyqqan jaǵdaıda mektep esiginiń aldyndaǵy týrnıketter avtomatty túrde tómen qaraı túsedi.
T.Basqynbaevtyń málimdeýinshe, bul da utymdy sheshim bolyp otyr. О́ıtkeni týrnıketter de balalardyń tótenshe jaǵdaı oryn alǵan jerden tez shyǵyp ketýine úlken kedergi keltirýi múmkin. Al «Qarqyn» baǵdarlamasynyń negizgi mindeti – mekteptiń qarjylyq, kadrlyq jumysyn baqylaý. Muǵalimderdiń kúndelikti qyzmetin qadaǵalaıdy. Sol arqyly atqarǵan eńbegine qaraı naqty aılyq jalaqysy esepteledi. Bul joǵaryda aıtyp ótkenimizdeı, bilim salasyndaǵy jemqorlyqtyń jolyn kesýge járdemin tıgizedi. Osy eki baǵdarlama da bir-birimen birikken túrde, ıaǵnı ıntegrasııalyq ádispen jumys isteıdi. Bul «Aıqyn» men «Qarqynnyń» derekteri bir júıege toǵysady degen sóz. Mundaı jańashyldyq Shymkenttiń bilim salasyndaǵy sıfrlyq qyzmetin eń ozyq tehnologııalar qataryna qosty. Bir jaǵynan, mundaı bastama ázirge elimizdiń basqa óńirlerinde áli qolǵa alynǵan joq. Munyń taǵy bir keremeti – shalǵaı eldi mekenderdegi mektep muǵalimderiniń sabaǵyn bilim basqarmasyna qarasty ádistemelik ortalyq mamandary onlaın teksere alady. Jedel ádistemelik baqylaýdy kúsheıtýdiń nátıjesinde ustazdardyń biliktiligi artyp, ol óz kezeginde jalpy bilim sapasyn jaqsartýǵa jol ashady deıdi basqarma mamandary.
Osynyń aldynda sıfrlyq platformalardyń ózin buzýǵa tyrysqan jaǵdaılar kezdesken. Al jańa ıntegrasııalanǵan júıede ondaı áreket eshqashan iske aspaıdy. Sebebi server, ıaǵnı barlyq derek bazasy Ulttyq aqparattyq tehnologııalar ortalyǵynda ornalasqan. Oǵan eshkim de qol suǵa almaıdy. Tipti ákimdik pen baǵdarlamany tehnologııa jaǵynan qamtamasyz etken «Transtelekom» kompanııasyna da kirýge ruqsat joq. Joǵaryda aıtqanymyzdaı, Ulttyq aqparattyq tehnologııalar ortalyǵy strategııalyq nysan retinde memleket qorǵaýyna alynǵan. Sondyqtan serverdegi derbes derekterdiń qaýipsizdigi árdaıym saqtalady.
« Endi zań men tártip qaǵıdaty aıasynda jekemenshik mektepter de tekseriledi. Sıfrlyq júıeniń kómegimen mekteptegi birqatar zańbuzýshylyqty anyqtadyq. Qazir solardy joıý baǵytynda jumys júrip jatyr. Bilim salasyndaǵy úlken problema sybaılas jemqorlyq der edim. Jańa júıeniń járdemimen osynyń bári toqtatyldy», dedi qala ákiminiń orynbasary S.Quranbek.
ShYMKENT
