Sýret: issai.nu.edu.kz
Instıtýt JI modelderin jasaǵan jáne jetildirgen kezde júıe adamzat ıgiligine ári el múddesine qyzmet etýi qajet degen qaǵıdany ustanady. Osy qaǵıdalarǵa súıene otyryp, ınstıtýt jasandy ıntellektini damytý jónindegi ulttyq bastamalardy qoldap otyr. Mamandar tehnologııalyq turǵydan ozyq qana emes, sonymen qatar jergilikti erekshelikterge saı qaýipsiz sheshimder ázirleýge basa nazar aýdarady.
Doktor, «Nazarbayev university» janyndaǵy Aqyldy júıeler men jasandy ıntellekt ınstıtýtynyń (ISSAI) bas dırektory Hýseın Atakan Varoldyń aıtýynsha, bul salada elimizdiń áleýeti joǵary. «Memleket tarapynan JI damýyna basymdyq berý – Prezıdenttiń JI tehnologııalaryn ekonomıkanyń barlyq salasynda paıdalaný jónindegi tapsyrmasymen úndesedi. Demografııasy jas ári jasandy ıntellektige kóshý úderisi qarqyndy júrip jatqan Qazaqstan «JI salasyndaǵy orta deńgeıli el» («AI middle powers») mártebesine ıe bolýǵa ábden laıyq. Qazaqstan jasandy ıntellekt tehnologııalaryn júıeli túrde damytsa, álemdik arenada birqatar salada aıqyn básekelik artyqshylyqqa ıe bola alady. Mysaly, jetildirilgen robottehnıkanyń arqasynda eldiń ken óndirý men zertteý salalarynda jasandy ıntellekt pen robottehnıkany yqpaldastyrýda aımaqtyq kóshbasshyǵa aınalýǵa múmkindigi bar. Naqty baǵyttarǵa kelsek, kóptildi JI júıelerdi, qorshaǵan ortany basqarý, aýyl sharýashylyǵy, shekarany baqylaý, t.b. sııaqty geokeńistikti baqylaýǵa arnalǵan JI-di damytý qajet», deıdi ol.
Qazir álemdik baǵyt mýltımodaldi JI júıelerine oıysty. Osy salada «ISSAI» aıtarlyqtaı jetistikke jetip, ózin az resýrsty tilderdi qoldanatyn elder men mádenıetterge generatıvti JI-di beıimdeıtin álemdegi jetekshi zertteý ınstıtýty retinde kórsetip otyr.
«ISSAI»-dyń negizgi jobalary qatarynda:
- «Oylan» – qazaq tilinde, onyń ishinde latyn qarpinde, orys jáne aǵylshyn tilderinde mátin, sýret jáne aýdıony qatar óńdeı alatyn mýltımodaldi JI kómekshi.
- «MangiSoz» – qazaq, orys, aǵylshyn, túrik, qytaı tilderinde sózdi mátinge aınaldyrý, dybystaý, aýdarý júıesi.
- «TilSync» – kóptildi is-sharalarda qoldanýǵa bolatyn ilespe aýdarma jasaıtyn qural.
- «Beynele» – mádenı erekshelikterge beıimdelgen, qazaq, orys, aǵylshyn tilderindegi mátindik prompttardan jergilikti bolmysqa negizdelgen beıneler jasaıtyn sýret generatory.
Otandyq jasandy ıntellekt sheshimderin damytýdaǵy negizgi máseleniń biri – derekter qaýipsizdigi. Qaýipsizdiksiz tehnologııanyń tolyqqandy ári uzaqmerzimdi tıimdiligi bolmaıdy. Qazir sheteldik jasandy ıntellekt servısterin qoldaný barysynda paıdalanýshynyń oıy, jumys strategııasy jáne ishki derekteri el aýmaǵynan tys serverlerge jiberiledi. Mundaı jaǵdaıda aqparattyń qaıda saqtalatyny, qalaı óńdeletini, kimniń qolynda bolatyny árdaıym ashyq aıtyla bermeıdi. Osynyń aldyn alý maqsatynda «Mangitas» júıesi ázirlengen. «Mangitas» – barlyq otandyq jasandy ıntellekt ónimin ınternetke qospaı-aq, tolyq jabyq jelide iske qosýǵa múmkindik beretin avtonomdy JI server. Júıe bultty servısterge táýeldi emes ári barlyq derek paıdalanýshynyń óz baqylaýynda saqtalýyn qamtamasyz etedi.
