Munaı-gaz óndirý isi aptap ystyq, qaharly sýyqpen sanaspaı saıyn dala tósinde atqarylatyn eńbek bolǵandyqtan, onda barlyq jumys túrleri qol kúshimen júzege asyrylady, zamanaýı jańarý men jańǵyrýdan alystaý jatyr deýge bolmaıdy. Barlyq qyzmet túrlerine, árbir salaǵa tán zamannyń aǵymyna qaraı ıkemdelý, jańalyqtardy ıgerý men jańa tehnologııalarmen qarýlaný bul salaǵa da tán.
Qazirgi tańda elimizdegi munaı-gaz óndirý isinde birqatar qıyndyqtar da, jaǵymdy jetistikter de bar. Qıyndyq tutynystaǵy ken oryndarynda qajetti qazbalar qorynyń azaıýy nemese olardyń jerdiń tereń qabattaryna shógýinde jatsa, jańalyq sol qıyndyqty eńsere otyryp tıimdilikke qol jetkizý úshin jumys barysyn ońtaılandyrý, aýyrdy jeńildetý, jańa tehnologııalardy meńgerýde jatyr. Saladaǵy san myńdaǵan mamandy túrli shetelderge aparyp oqytyp, kásibı turǵydan besaspap etip jetildirip ákelý múmkin de, mindet te emes. Mamandardyń óz elinde, óz jumys ornynda júrip-aq jaýapkershiligin tolyq sezinip, jumysyn minsiz ári sheber, sapaly da tııanaqty atqarýyna qajetti jaǵdaılar men sharalar quzyrly oryndar tarapynan qolǵa alynyp, júıeli túrde júrgizilip keledi.
Aıasyna birneshe usaq mekemeler men ondaǵan enshiles kásiporyndardy toptastyrǵan alyp mekeme, qazaq munaıynyń qarashańyraǵy ispetti – «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-da bul is maqsatty júrgizilýde. Solardyń biri – munaıshylar arasynda birneshe mamandyq boıynsha úzdik mamandardy anyqtap, olarǵa jyl boıy qoldaý kórsetýge dástúrli sıpat berilýi. Buǵan deıin Atyraý oblysyndaǵy Embi aýmaǵyndaǵy munaı kásipshiliginde úsh ret, «О́zenmunaıgazda» eki ret jáne Bozashy boıyndaǵy Qarajanbas ken orny kásipshiligi men Qyzylorda oblysyndaǵy «QazGerMunaıdyń» árqaısysynda bir retten ótkizilgen «Úzdik maman» saıysy bıyl taǵy da Mańǵystaý jerinde, «О́zenmunaıgaz» AQ-ǵa qarasty óndiristik mekemelerdiń keń alańdarynda uıymdastyryldy. «QMG» BО́» enshiles uıymdary men birlesken kásiporyndary qyzmetkerleriniń arasynan óz isinde sýyrylyp shyqqan sheberlerdi anyqtaý maqsatyndaǵy saıystyń jańa 8-shi maýsymynyń saltanatty ashylýy Aqtaý qalasynda bolyp, elimizdiń batys aımaǵynan jıylǵan saıyskerler men qonaqtardy «QMG» BО́» AQ bas dırektorynyń óndiris jónindegi orynbasary Q.Eleýsinov, «О́zenmunaıgaz» AQ bas dırektory M.Ibaǵarov quttyqtady.
– Kompanııanyń aldynda munaı óndirý josparyn oıdaǵydaı oryndaý mindeti tur. Ol óz kezeginde mamandarymyzdyń kásibı biliktiligine, sheberligine qatysty bolyp keledi jáne árbir mamannan bilim, bilik, jaýapkershilik kútiledi. Dástúrli «Úzdik maman» saıysyn ótkizý arqyly biz munaı salasynyń birneshe mamandyqtary boıynsha úzdikterdi anyqtap qana qoımaı, munaıshylar arasynda óz isiniń sheberi bolýǵa degen umtylysty qalyptastyramyz, bul jumys sapasyna oń yqpalyn tıgizedi. Sonymen qatar, enshiles kásiporyndardyń qyzmetkerleri bul baıqaýǵa jyl boıy daıyndalady. Bilimi men tájirıbesin jetildirip, jumys sapasyn jaqsarta túsýge tyrysady, baıqaý arqyly qyzmetkerlerimiz óz qabiletin tanyta alady, jumysshy mamandyǵynyń mártebesi artady. Bıylǵy jyly «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» aksıonerlik qoǵamynyń kúntizbesi osy «Úzdik maman» baıqaýynyń jeńimpazdaryna arnaldy, bul arqyly kompanııamyzdyń óz mamandaryna, kadr sapasyna qanshalyqty nazar aýdaryp, qoldaý kórsetetinin bilýge bolady, – dedi Q.Eleýsinov quttyqtaý sózinde.
Saıysqa budan buryn da qatysyp, ysylǵan «О́zenmunaıgaz» AQ, «Embimunaıgaz» AQ, «Qarajanbasmunaı» AQ jáne «QazGerMunaı» BK JShS kompanııalarymen birge bıyl alǵash ret «KRÝZ» JShS mamandary da qatysty. Munaı salasynyń 58 mamany munaı men gazdy óndirý operatory, uńǵymalardy zertteý operatory, munaıdy daıyndaý operatory, qabat qysymyn qadaǵalaý operatory, uńǵymalardy jerasty jóndeý operatory, munaı kásipshiligi qurylǵylaryn jóndeý slesari, gaz-elektr dánekerleýshisi, tokar, elektromonter, hımııalyq saraptama laboranty, avtomatıka jáne baqylaý-ólsheý qurylǵylarynyń slesari mamandyqtary boıynsha eki kún teorııalyq jáne tájirıbelik turǵyda ózara bilim men bilik synasty. Alǵashqy kún teorııalyq synaqqa arnalsa, ekinshi kún Jańaózen qalasyndaǵy «О́zenmunaıgaz» AQ óndiristik alańdaryndaǵy naqty is júzindegi qyzý saıysqa arnaldy.
– Biz atalmysh saıysqa daıyndyqty tórt-bes aı boıy júrgizdik. Daıyndyq eki baǵytta júrdi, alǵashqysy – saıyskerler ózderine júktelgen óndiristik-tájirıbelik tapsyrmalardy alańsyz, muqııat oryndaýy úshin qajetti qondyrǵylarmen jabdyqtalǵan arnaıy polıgondar men nysandar daıyndaldy. Ekinshiden, áriptes kompanııalardyń mamandarymen saıysta ózderine berilgen tapsyrmany múltiksiz oryndap, jumystaǵy sheberlikteri men múmkindikterin tolyq kórsete bilýi úshin sehta, basqarmalarda, sosyn kompanııa deńgeıinde saıystar ótip, eń myqtylardy iriktep shyǵardyq, – deıdi «О́zenmunaıgaz» AQ bas dırektory M.Ibaǵarov.
Jarystyń ekinshi kúni saıys barysyn kózben kórip, munaıshylardyń sheberligine tánti bolý úshin «О́zenmunaıgaz» AQ óndiristik bazasyndaǵy alańdarǵa keldik. Aptap ystyq mundaı aýa raıyna ábden eti ólip ketken munaıshylarǵa áser etetin emes – samaıdan sorǵalap, mańdaıdan josyla aǵylǵan terdi alaqan syrtymen sypyryp tastap, óz jumystaryna ynty-shyntymen kirisken. Ár mamandyq boıynsha daıyndalǵan arnaıy oryndarda saıyskerler úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan, al olardyń jumysyn qadaǵalap, eńbegine baǵa beretin qazylar alqasy da munaıshy-saıyskerlerdiń árbir qımyly men tııanaqtylyǵyn, jyldamdyǵyn jáne jumysynyń sapasy men dáldigin kirpik qaqpaı jiti qadaǵalap otyrdy. Aldymen atbasyn tiregenimiz gaz-elektr dánekerleýshiler saıysy boldy. Komıssııa tóraǵasy, «QMG» BО́» AQ óndiris jáne monıtorıng basqarmasynyń aǵa ınjeneri N.Gýldjýmarovtyń aıtýynsha, atalmysh mamandyq boıynsha «О́zenmunaıgaz», «Qarajanbasmunaı», «Embimunaıgaz» jáne «KRÝZ» mekemeleri boıynsha 5 adam saıysqa túsýde eken. Olardyń árqaısysyna 40 mınýt ýaqyt berilip, munaı óndirý isinde qoldanylatyn qubyrlar men bilikterdi sapaly jumys júrgizý barysynda eshqandaı qaýip-qater týyndatpaıtyn etip dıametrlerin saqtaı otyryp, buryshtaryn dálme-dál keltirip dánekerleý talaby qoıylǵan. Eki stanokta dánekerleýshiler sheberlikterin dáleldeý úshin qyzý jumysqa kirisipti.
Ekinshi kezekte temir jonǵan tokarlardyń saıys alańyna keldik. Munda bizdi ózine júktelgen tapsyrmany oryndap shyǵyp turǵan embilik munaıshy, naqtyraq aıtsaq temir jóndeý sheberi Latıf Gýrev qarsy aldy.
– Qazir ǵana óz salamyzǵa qatysty túrli operasııalardy oryndap shyqtym. Munaı salasynda 1979 jyldan bastap, al «Embimunaıgaz» AQ-da 1991 jyldan beri jumys istep kelemin. Kompanııamyzda ótken saıysta jeńimpaz atanyp, osy aımaqtyq saıysqa qatysýǵa múmkindik aldym. Tokar mamandyǵy boıynsha bes adam synǵa túsýdemiz, bári de óz jumys oryndarynan tańdalyp kelgen júırikter. Meniń munaı salasyndaǵy eńbek jolym bastalǵanyna 36 jyl boldy, osy jyldar ishinde jumys úrdisine biraz ózgerister, jańalyqtar endi. Jalpy, tájirıbemiz jetkilikti bolǵanmen, jańasha jumys isteýdi, zamanaýı tehnologııalardy qoldanýdy meńgerip, jas jigittermen «kúsh synasyp» jatyrmyn, – dep kúledi tájirıbeli munaıshy.
№3 munaı-gaz óndirý basqarmasy aýmaǵyndaǵy 6946 toptyq qondyrǵysyna qarasty №62 uńǵyma mańy da naǵyz saıys alańyna aınalǵan. Munda «QazGerMunaı», «Embimunaıgaz», «О́zenmunaıgaz» ben «Qarajanbasmunaı» kompanııalarynyń munaı-gaz óndirý operatorlary uńǵyǵa tyǵyryq salý jumysymen synǵa túsýde eken. №2 munaı-gaz óndirý basqarmasy dırektory A.Qanalıev óz mekemesi qosqan júırigine jankúıer retinde qoldaý kórsetý úshin kelipti. «Men óz jigitterime senemin, kúndelikti jumys barysynda jasap júrgen jumystary ǵoı, syndardan sátti ótedi dep oılaımyn» deıdi ol baısaldy qalypta. Bul sózdi «byltyr osy saıysta 2-oryndy ıelendim, bıyl da daıyndyǵym jaman emes» dep qýattaı tústi saıysker, 5 razrıadty operator Álip Aqjigitov. Uńǵymanyń buzylyp qalmaı, durys jumys jasaýyna jaýapty, aqaý shyqsa ýaqyt ozdyrmaı biliktilikpen jóndeýge mindetti bolyp sanalatyn operatorlardyń biri Álip munaı salasynda áke-sheshesi jumys istegen munaıshylar áýletiniń 30 jasar izbasar býyny eken.
Taǵy bir saıys qyzǵan tus uńǵymalardy jerasty jóndeý brıgadasy arasynda eken. Biz barǵanda saıys alańyna alǵashqy bolyp shyǵyp, ózderine bólingen ýaqytty eńserip, tapsyrmalardy oryndap bolǵan qarajanbastyq munaıshylar kóleńkede demalyp otyrsa, embilik munaıshylar jarys jolyn jalǵastyryp jatyr eken. Uńǵymalardyń jóndeýaralyq merzimin uzartý, jıi buzylýyna jol bermeýdi mindet etken atalmysh brıgada munaı-gaz salasyndaǵy negizgi brıgadalardyń biri. «Burǵyshy – munaı salasynda úlken ról atqaratyn jumysshy. Munaıdy shyǵarý, uńǵymalardyń jerasty daıyndyǵyn qamtamasyz etý – bizdiń mindetimiz. Saıys barysynda qoıylǵan qaýipsizdik tehnıkasy erejelerin saqtaý, adam ómirine qaýiptilikti boldyrmaý, uńǵymalardyń belgilengen merzim ishinde buzylýyna jol bermeý úshin kásibı deńgeıde sapaly jumys isteý talaptaryna saı bizdiń tobymyz sheberlikterimizdi kórsete aldyq dep oılaımyn» deıdi «Qarajanbasmunaı» AQ saıyskeri M.Orazov. Oqý ortalyǵynyń bazasynda budan basqa slesar, munaı jabdyqtaryn jóndeý mamandyqtary boıynsha saıystar ótip jatyr eken.
Keshke Aqtaý qalasyndaǵy sáýletti qonaqúılerdiń birinde saıystyń qorytyndysyn jarııalaý, úzdikterdi marapattaý rásimi ótti. Marapat ta osal emes – arnaıy syı-sııapat, tósbelgimen birge bir jyl boıy 1-oryn alǵan jeńimpazdardyń eńbakaqysyna 30, ekinshi oryn ıelerine 20, úshinshi oryndaǵylarǵa 10 paıyzdyq qosymsha aqy tólenedi. Bir qyzyǵy – sáti túsip biz suhbat alǵan «О́zenmunaıgaz» AQ operatory Álip Aqjigitov sózinde turypty – óz mamandyǵy boıynsha aldyńǵy oryndy ıelenip shyqty. О́zge de on mamandyq boıynsha jańaózendik munaıshylar aldyńǵy oryndy eshkimmen bólispepti. Sóıtip, toptyq esepte alań ıeleri alǵa shyqsa, ózge de saıysqa qatysýshy kompanııalar alǵan oryndarynyń esebine qaraı ekinshi, úshinshi, tórtinshi oryndardy bólisti. Kompanııalar basshylarynyń ózara kelisim-uıǵarymymen kelesi jylǵy «Úzdik maman» saıysy «Qarajanbasmunaı» AQ-da ótetin bolyp belgilendi.
Álip AQJIGITOV,
«Munaı-gaz óndirý operatory» mamandyǵy boıynsha jeńimpaz, «О́zenmunaıgaz» AQ operatory:
– Saıystyń qyzyǵy da, qıyndyǵy da mol boldy. Qobaljý da, tolqý da boldy. «О́zenmunaıgaz» aýmaǵynda bolyp jatyr, sizge jeńil shyǵar?» degen suraqtar qoıyldy, rasynda olaı emes, kerisinshe qalyń qoldaýshylardyń senimin arqalap saıysqa túsýdiń ózindik qıyndyǵy, jaýapkershilik júgi aýyr bolady eken. Teorııalyq jáne tájirıbelik syndarda ótken baǵalarymdy qosý nátıjesinde 9,5 upaı jınap, aldyńǵy oryndy ıelendim. Qýanyshym sheksiz. Uıymdastyrýshylarǵa alǵys aıtamyn. Mamandar, jumysshylar arasynda mundaı saıystardy ótkizip turý – ásirese, jas mamandardyń tájirıbe jınaqtap jetilýine kómegin tıgizetin bolady.
Jánibek ERShE,
«Munaı óńdeý jabdyqtaryn jóndeý» nomınasııasy boıynsha 4-oryn ıegeri, «Qarajanbasmunaı» AQ tórtinshi razrıadty slesari:
– Munaı salasynda jumys istegenime 21 jyl boldy, buryn Jetibaı, Qalamqas ken oryndarynda jumys istedim. Bıyl saıysqa alǵash ret qatysyp turmyn. Qıyndaý boldy, biraq áriptesterimdi kórip, olardyń tájirıbesine tánti bolyp qalǵan jaıym bar. Aldaǵy jyldardan úmit kútemin, oǵan deıin kúndelikti jumys barysynda daıyndyq jasap júrgendeı sezinip, ózimdi teorııalyq jáne tájirıbelik turǵydan jetildire túsetin bolamyn. Saıys men úshin qyzyqty ótti, qatysqanyma qýanyshtymyn.
Zulqarnaı MYRZABEKOV,
«О́zenmunaıgaz» AQ «Uńǵymalardy jerasty jóndeý jónindegi operatorlardyń úzdik brıgadasy» atynan:
– Men bıyl segizinshi ret qatysyp turmyn, Embide, Qarajanbasta ótken saıystarda 2-oryndy ıelengen edim. Bıyl brıgadamdaǵy Maqsat Aıdarhanov, Nurlybek Náýkebaevpen birge 8,75 upaı jınap, 1-oryn bıiginen kórindik. Bul «О́zenmunaıgaz» AQ-da udaıy júrgizilgen daıyndyq jumystarynyń nátıjesi dep bilemin jáne sol úshin kompanııa basshylyǵyna, «Úzdik maman» saıysyn uıymdastyrýshylarǵa rahmet aıtamyn. Otbasymda tórt bala tárbıelep otyrmyn, sondaı-aq, ákem jáne apam munaı salasynyń qyzmetkerleri. Otbasymdaǵy munaıshylyq kásiptiń áseri, onyń ústine birneshe jyl qatarynan qatysyp tájirıbe jınaqtaǵandyǵymnyń áseri bolý kerek, bul joly qatty qınalǵan joqpyn. Ár óńirdiń munaıynyń sapasy da, óndirý tehnologııasy men jabdyqtary da ártúrli ǵoı, Embide, Qarajanbasta qatysyp júrip osy jaqtaryna kóńil bólgenmin. Maǵan bul joly osy tájirıbem kómekke keldi.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Mańǵystaý oblysy.
Sýretterdi túsirgender:
Serik MAIEMEROV,
Talant QUSAIYN.
Munaı-gaz óndirý isi aptap ystyq, qaharly sýyqpen sanaspaı saıyn dala tósinde atqarylatyn eńbek bolǵandyqtan, onda barlyq jumys túrleri qol kúshimen júzege asyrylady, zamanaýı jańarý men jańǵyrýdan alystaý jatyr deýge bolmaıdy. Barlyq qyzmet túrlerine, árbir salaǵa tán zamannyń aǵymyna qaraı ıkemdelý, jańalyqtardy ıgerý men jańa tehnologııalarmen qarýlaný bul salaǵa da tán.
Qazirgi tańda elimizdegi munaı-gaz óndirý isinde birqatar qıyndyqtar da, jaǵymdy jetistikter de bar. Qıyndyq tutynystaǵy ken oryndarynda qajetti qazbalar qorynyń azaıýy nemese olardyń jerdiń tereń qabattaryna shógýinde jatsa, jańalyq sol qıyndyqty eńsere otyryp tıimdilikke qol jetkizý úshin jumys barysyn ońtaılandyrý, aýyrdy jeńildetý, jańa tehnologııalardy meńgerýde jatyr. Saladaǵy san myńdaǵan mamandy túrli shetelderge aparyp oqytyp, kásibı turǵydan besaspap etip jetildirip ákelý múmkin de, mindet te emes. Mamandardyń óz elinde, óz jumys ornynda júrip-aq jaýapkershiligin tolyq sezinip, jumysyn minsiz ári sheber, sapaly da tııanaqty atqarýyna qajetti jaǵdaılar men sharalar quzyrly oryndar tarapynan qolǵa alynyp, júıeli túrde júrgizilip keledi.
Aıasyna birneshe usaq mekemeler men ondaǵan enshiles kásiporyndardy toptastyrǵan alyp mekeme, qazaq munaıynyń qarashańyraǵy ispetti – «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» AQ-da bul is maqsatty júrgizilýde. Solardyń biri – munaıshylar arasynda birneshe mamandyq boıynsha úzdik mamandardy anyqtap, olarǵa jyl boıy qoldaý kórsetýge dástúrli sıpat berilýi. Buǵan deıin Atyraý oblysyndaǵy Embi aýmaǵyndaǵy munaı kásipshiliginde úsh ret, «О́zenmunaıgazda» eki ret jáne Bozashy boıyndaǵy Qarajanbas ken orny kásipshiligi men Qyzylorda oblysyndaǵy «QazGerMunaıdyń» árqaısysynda bir retten ótkizilgen «Úzdik maman» saıysy bıyl taǵy da Mańǵystaý jerinde, «О́zenmunaıgaz» AQ-ǵa qarasty óndiristik mekemelerdiń keń alańdarynda uıymdastyryldy. «QMG» BО́» enshiles uıymdary men birlesken kásiporyndary qyzmetkerleriniń arasynan óz isinde sýyrylyp shyqqan sheberlerdi anyqtaý maqsatyndaǵy saıystyń jańa 8-shi maýsymynyń saltanatty ashylýy Aqtaý qalasynda bolyp, elimizdiń batys aımaǵynan jıylǵan saıyskerler men qonaqtardy «QMG» BО́» AQ bas dırektorynyń óndiris jónindegi orynbasary Q.Eleýsinov, «О́zenmunaıgaz» AQ bas dırektory M.Ibaǵarov quttyqtady.
– Kompanııanyń aldynda munaı óndirý josparyn oıdaǵydaı oryndaý mindeti tur. Ol óz kezeginde mamandarymyzdyń kásibı biliktiligine, sheberligine qatysty bolyp keledi jáne árbir mamannan bilim, bilik, jaýapkershilik kútiledi. Dástúrli «Úzdik maman» saıysyn ótkizý arqyly biz munaı salasynyń birneshe mamandyqtary boıynsha úzdikterdi anyqtap qana qoımaı, munaıshylar arasynda óz isiniń sheberi bolýǵa degen umtylysty qalyptastyramyz, bul jumys sapasyna oń yqpalyn tıgizedi. Sonymen qatar, enshiles kásiporyndardyń qyzmetkerleri bul baıqaýǵa jyl boıy daıyndalady. Bilimi men tájirıbesin jetildirip, jumys sapasyn jaqsarta túsýge tyrysady, baıqaý arqyly qyzmetkerlerimiz óz qabiletin tanyta alady, jumysshy mamandyǵynyń mártebesi artady. Bıylǵy jyly «QazMunaıGaz» Barlaý О́ndirý» aksıonerlik qoǵamynyń kúntizbesi osy «Úzdik maman» baıqaýynyń jeńimpazdaryna arnaldy, bul arqyly kompanııamyzdyń óz mamandaryna, kadr sapasyna qanshalyqty nazar aýdaryp, qoldaý kórsetetinin bilýge bolady, – dedi Q.Eleýsinov quttyqtaý sózinde.
Saıysqa budan buryn da qatysyp, ysylǵan «О́zenmunaıgaz» AQ, «Embimunaıgaz» AQ, «Qarajanbasmunaı» AQ jáne «QazGerMunaı» BK JShS kompanııalarymen birge bıyl alǵash ret «KRÝZ» JShS mamandary da qatysty. Munaı salasynyń 58 mamany munaı men gazdy óndirý operatory, uńǵymalardy zertteý operatory, munaıdy daıyndaý operatory, qabat qysymyn qadaǵalaý operatory, uńǵymalardy jerasty jóndeý operatory, munaı kásipshiligi qurylǵylaryn jóndeý slesari, gaz-elektr dánekerleýshisi, tokar, elektromonter, hımııalyq saraptama laboranty, avtomatıka jáne baqylaý-ólsheý qurylǵylarynyń slesari mamandyqtary boıynsha eki kún teorııalyq jáne tájirıbelik turǵyda ózara bilim men bilik synasty. Alǵashqy kún teorııalyq synaqqa arnalsa, ekinshi kún Jańaózen qalasyndaǵy «О́zenmunaıgaz» AQ óndiristik alańdaryndaǵy naqty is júzindegi qyzý saıysqa arnaldy.
– Biz atalmysh saıysqa daıyndyqty tórt-bes aı boıy júrgizdik. Daıyndyq eki baǵytta júrdi, alǵashqysy – saıyskerler ózderine júktelgen óndiristik-tájirıbelik tapsyrmalardy alańsyz, muqııat oryndaýy úshin qajetti qondyrǵylarmen jabdyqtalǵan arnaıy polıgondar men nysandar daıyndaldy. Ekinshiden, áriptes kompanııalardyń mamandarymen saıysta ózderine berilgen tapsyrmany múltiksiz oryndap, jumystaǵy sheberlikteri men múmkindikterin tolyq kórsete bilýi úshin sehta, basqarmalarda, sosyn kompanııa deńgeıinde saıystar ótip, eń myqtylardy iriktep shyǵardyq, – deıdi «О́zenmunaıgaz» AQ bas dırektory M.Ibaǵarov.
Jarystyń ekinshi kúni saıys barysyn kózben kórip, munaıshylardyń sheberligine tánti bolý úshin «О́zenmunaıgaz» AQ óndiristik bazasyndaǵy alańdarǵa keldik. Aptap ystyq mundaı aýa raıyna ábden eti ólip ketken munaıshylarǵa áser etetin emes – samaıdan sorǵalap, mańdaıdan josyla aǵylǵan terdi alaqan syrtymen sypyryp tastap, óz jumystaryna ynty-shyntymen kirisken. Ár mamandyq boıynsha daıyndalǵan arnaıy oryndarda saıyskerler úshin barlyq jaǵdaı jasalǵan, al olardyń jumysyn qadaǵalap, eńbegine baǵa beretin qazylar alqasy da munaıshy-saıyskerlerdiń árbir qımyly men tııanaqtylyǵyn, jyldamdyǵyn jáne jumysynyń sapasy men dáldigin kirpik qaqpaı jiti qadaǵalap otyrdy. Aldymen atbasyn tiregenimiz gaz-elektr dánekerleýshiler saıysy boldy. Komıssııa tóraǵasy, «QMG» BО́» AQ óndiris jáne monıtorıng basqarmasynyń aǵa ınjeneri N.Gýldjýmarovtyń aıtýynsha, atalmysh mamandyq boıynsha «О́zenmunaıgaz», «Qarajanbasmunaı», «Embimunaıgaz» jáne «KRÝZ» mekemeleri boıynsha 5 adam saıysqa túsýde eken. Olardyń árqaısysyna 40 mınýt ýaqyt berilip, munaı óndirý isinde qoldanylatyn qubyrlar men bilikterdi sapaly jumys júrgizý barysynda eshqandaı qaýip-qater týyndatpaıtyn etip dıametrlerin saqtaı otyryp, buryshtaryn dálme-dál keltirip dánekerleý talaby qoıylǵan. Eki stanokta dánekerleýshiler sheberlikterin dáleldeý úshin qyzý jumysqa kirisipti.
Ekinshi kezekte temir jonǵan tokarlardyń saıys alańyna keldik. Munda bizdi ózine júktelgen tapsyrmany oryndap shyǵyp turǵan embilik munaıshy, naqtyraq aıtsaq temir jóndeý sheberi Latıf Gýrev qarsy aldy.
– Qazir ǵana óz salamyzǵa qatysty túrli operasııalardy oryndap shyqtym. Munaı salasynda 1979 jyldan bastap, al «Embimunaıgaz» AQ-da 1991 jyldan beri jumys istep kelemin. Kompanııamyzda ótken saıysta jeńimpaz atanyp, osy aımaqtyq saıysqa qatysýǵa múmkindik aldym. Tokar mamandyǵy boıynsha bes adam synǵa túsýdemiz, bári de óz jumys oryndarynan tańdalyp kelgen júırikter. Meniń munaı salasyndaǵy eńbek jolym bastalǵanyna 36 jyl boldy, osy jyldar ishinde jumys úrdisine biraz ózgerister, jańalyqtar endi. Jalpy, tájirıbemiz jetkilikti bolǵanmen, jańasha jumys isteýdi, zamanaýı tehnologııalardy qoldanýdy meńgerip, jas jigittermen «kúsh synasyp» jatyrmyn, – dep kúledi tájirıbeli munaıshy.
№3 munaı-gaz óndirý basqarmasy aýmaǵyndaǵy 6946 toptyq qondyrǵysyna qarasty №62 uńǵyma mańy da naǵyz saıys alańyna aınalǵan. Munda «QazGerMunaı», «Embimunaıgaz», «О́zenmunaıgaz» ben «Qarajanbasmunaı» kompanııalarynyń munaı-gaz óndirý operatorlary uńǵyǵa tyǵyryq salý jumysymen synǵa túsýde eken. №2 munaı-gaz óndirý basqarmasy dırektory A.Qanalıev óz mekemesi qosqan júırigine jankúıer retinde qoldaý kórsetý úshin kelipti. «Men óz jigitterime senemin, kúndelikti jumys barysynda jasap júrgen jumystary ǵoı, syndardan sátti ótedi dep oılaımyn» deıdi ol baısaldy qalypta. Bul sózdi «byltyr osy saıysta 2-oryndy ıelendim, bıyl da daıyndyǵym jaman emes» dep qýattaı tústi saıysker, 5 razrıadty operator Álip Aqjigitov. Uńǵymanyń buzylyp qalmaı, durys jumys jasaýyna jaýapty, aqaý shyqsa ýaqyt ozdyrmaı biliktilikpen jóndeýge mindetti bolyp sanalatyn operatorlardyń biri Álip munaı salasynda áke-sheshesi jumys istegen munaıshylar áýletiniń 30 jasar izbasar býyny eken.
Taǵy bir saıys qyzǵan tus uńǵymalardy jerasty jóndeý brıgadasy arasynda eken. Biz barǵanda saıys alańyna alǵashqy bolyp shyǵyp, ózderine bólingen ýaqytty eńserip, tapsyrmalardy oryndap bolǵan qarajanbastyq munaıshylar kóleńkede demalyp otyrsa, embilik munaıshylar jarys jolyn jalǵastyryp jatyr eken. Uńǵymalardyń jóndeýaralyq merzimin uzartý, jıi buzylýyna jol bermeýdi mindet etken atalmysh brıgada munaı-gaz salasyndaǵy negizgi brıgadalardyń biri. «Burǵyshy – munaı salasynda úlken ról atqaratyn jumysshy. Munaıdy shyǵarý, uńǵymalardyń jerasty daıyndyǵyn qamtamasyz etý – bizdiń mindetimiz. Saıys barysynda qoıylǵan qaýipsizdik tehnıkasy erejelerin saqtaý, adam ómirine qaýiptilikti boldyrmaý, uńǵymalardyń belgilengen merzim ishinde buzylýyna jol bermeý úshin kásibı deńgeıde sapaly jumys isteý talaptaryna saı bizdiń tobymyz sheberlikterimizdi kórsete aldyq dep oılaımyn» deıdi «Qarajanbasmunaı» AQ saıyskeri M.Orazov. Oqý ortalyǵynyń bazasynda budan basqa slesar, munaı jabdyqtaryn jóndeý mamandyqtary boıynsha saıystar ótip jatyr eken.
Keshke Aqtaý qalasyndaǵy sáýletti qonaqúılerdiń birinde saıystyń qorytyndysyn jarııalaý, úzdikterdi marapattaý rásimi ótti. Marapat ta osal emes – arnaıy syı-sııapat, tósbelgimen birge bir jyl boıy 1-oryn alǵan jeńimpazdardyń eńbakaqysyna 30, ekinshi oryn ıelerine 20, úshinshi oryndaǵylarǵa 10 paıyzdyq qosymsha aqy tólenedi. Bir qyzyǵy – sáti túsip biz suhbat alǵan «О́zenmunaıgaz» AQ operatory Álip Aqjigitov sózinde turypty – óz mamandyǵy boıynsha aldyńǵy oryndy ıelenip shyqty. О́zge de on mamandyq boıynsha jańaózendik munaıshylar aldyńǵy oryndy eshkimmen bólispepti. Sóıtip, toptyq esepte alań ıeleri alǵa shyqsa, ózge de saıysqa qatysýshy kompanııalar alǵan oryndarynyń esebine qaraı ekinshi, úshinshi, tórtinshi oryndardy bólisti. Kompanııalar basshylarynyń ózara kelisim-uıǵarymymen kelesi jylǵy «Úzdik maman» saıysy «Qarajanbasmunaı» AQ-da ótetin bolyp belgilendi.
Álip AQJIGITOV,
«Munaı-gaz óndirý operatory» mamandyǵy boıynsha jeńimpaz, «О́zenmunaıgaz» AQ operatory:
– Saıystyń qyzyǵy da, qıyndyǵy da mol boldy. Qobaljý da, tolqý da boldy. «О́zenmunaıgaz» aýmaǵynda bolyp jatyr, sizge jeńil shyǵar?» degen suraqtar qoıyldy, rasynda olaı emes, kerisinshe qalyń qoldaýshylardyń senimin arqalap saıysqa túsýdiń ózindik qıyndyǵy, jaýapkershilik júgi aýyr bolady eken. Teorııalyq jáne tájirıbelik syndarda ótken baǵalarymdy qosý nátıjesinde 9,5 upaı jınap, aldyńǵy oryndy ıelendim. Qýanyshym sheksiz. Uıymdastyrýshylarǵa alǵys aıtamyn. Mamandar, jumysshylar arasynda mundaı saıystardy ótkizip turý – ásirese, jas mamandardyń tájirıbe jınaqtap jetilýine kómegin tıgizetin bolady.
Jánibek ERShE,
«Munaı óńdeý jabdyqtaryn jóndeý» nomınasııasy boıynsha 4-oryn ıegeri, «Qarajanbasmunaı» AQ tórtinshi razrıadty slesari:
– Munaı salasynda jumys istegenime 21 jyl boldy, buryn Jetibaı, Qalamqas ken oryndarynda jumys istedim. Bıyl saıysqa alǵash ret qatysyp turmyn. Qıyndaý boldy, biraq áriptesterimdi kórip, olardyń tájirıbesine tánti bolyp qalǵan jaıym bar. Aldaǵy jyldardan úmit kútemin, oǵan deıin kúndelikti jumys barysynda daıyndyq jasap júrgendeı sezinip, ózimdi teorııalyq jáne tájirıbelik turǵydan jetildire túsetin bolamyn. Saıys men úshin qyzyqty ótti, qatysqanyma qýanyshtymyn.
Zulqarnaı MYRZABEKOV,
«О́zenmunaıgaz» AQ «Uńǵymalardy jerasty jóndeý jónindegi operatorlardyń úzdik brıgadasy» atynan:
– Men bıyl segizinshi ret qatysyp turmyn, Embide, Qarajanbasta ótken saıystarda 2-oryndy ıelengen edim. Bıyl brıgadamdaǵy Maqsat Aıdarhanov, Nurlybek Náýkebaevpen birge 8,75 upaı jınap, 1-oryn bıiginen kórindik. Bul «О́zenmunaıgaz» AQ-da udaıy júrgizilgen daıyndyq jumystarynyń nátıjesi dep bilemin jáne sol úshin kompanııa basshylyǵyna, «Úzdik maman» saıysyn uıymdastyrýshylarǵa rahmet aıtamyn. Otbasymda tórt bala tárbıelep otyrmyn, sondaı-aq, ákem jáne apam munaı salasynyń qyzmetkerleri. Otbasymdaǵy munaıshylyq kásiptiń áseri, onyń ústine birneshe jyl qatarynan qatysyp tájirıbe jınaqtaǵandyǵymnyń áseri bolý kerek, bul joly qatty qınalǵan joqpyn. Ár óńirdiń munaıynyń sapasy da, óndirý tehnologııasy men jabdyqtary da ártúrli ǵoı, Embide, Qarajanbasta qatysyp júrip osy jaqtaryna kóńil bólgenmin. Maǵan bul joly osy tájirıbem kómekke keldi.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan».
Mańǵystaý oblysy.
Sýretterdi túsirgender:
Serik MAIEMEROV,
Talant QUSAIYN.
Sońǵy jańalyqtar
Almatyda Muhtar Shahanovpen qoshtasý rásimi ótip jatyr
Oqıǵa • Búgin, 09:56
Qazaqstanda jańbyr jaýyp, kún kúrkireıdi: 21 sáýirge arnalǵan aýa raıy boljamy
Aýa raıy • Búgin, 09:39
AQSh-ta mektep mańynda atys boldy: Eki adam qaza tapty
Álem • Búgin, 09:28
Qarjy • Búgin, 09:21
Qazaqstanda ınvestorlar úshin jeńildetilgen vızalyq rejım saqtalady
Qoǵam • Búgin, 09:05
Aqsý ferroqorytpa zaýytynda jumysshy qaza tapty
Oqıǵa • Búgin, 08:27
Bilim oshaǵyndaǵy biregeı dýman
Mektep • Búgin, 08:00
Pedagogterdi attestasııalaý júıesi jańartylady
Bilim • Keshe
Atyraý oblysynda jer ýchaskeleri memleketke qaıtaryldy
Aımaqtar • Keshe
