Qazir medıasııa tek taraptardyń kelisimimen júzege asyp keledi. Sonyń ózinde Astana qalasyndaǵy ıývenaldy sot janynan qurylǵan Otbasylyq janjaldardy sheshý ortalyǵy juptardyń shamamen 25 paıyzyn tatýlastyrýǵa sep bolǵan.
– Bıyl medıatorlar ajyrasýǵa ótinim bergen 100-den asa shańyraqtyń shaıqalýyna jol bermedi. Sondyqtan olardyń tájirıbesin respýblıkanyń barlyq óńirine keńinen engizý qajet. Aldaǵy ýaqytta sýdıalar arasynda tájirıbe almasý uıymdastyrylady, sondaı-aq ortalyq psıhologterin basqa oblystardaǵy mamandardy oqytýǵa tartý josparlanyp otyr. О́ıtkeni otbasy ál-aýqaty – memlekettik saıasattyń basym baǵyttarynyń biri. Bul másele 2030 jylǵa deıingi otbasy jáne genderlik saıasat tujyrymdamasynyń negizgi mindetteriniń qataryna kiredi, – dedi S.Imasheva.
Kezdesýde Astana qalasy Kámeletke tolmaǵandardyń isteri jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynyń tóraǵasy Láılá Zınasheva ajyrasý tusynda balalardyń múddesin qorǵaý mańyzdy ekenin atap ótti.
– Sottyń basty mindeti – balany aýyr otbasylyq janjal men psıhologııalyq qaýip-qaterden qorǵaý. Barlyq sot sheshimi kámeletke tolmaǵandardyń qaýipsizdigi men ál-aýqatyn barynsha qamtamasyz etý qaǵıdatyn negizge ala otyryp qabyldanady. Astana qalasyndaǵy ıývenaldyq sot tatýlastyrý rásimderin qoldanýda keıingi eki jyl qatarynan kósh bastap keledi. О́tken jyly 3 380 is medıatıvtik kelisimder men taraptardyń ózara tatýlasýy arqyly aıaqtalsa, 4 665 kelisim sotqa deıin jasaldy. Taǵy 200 otbasy talap-aryz sotqa túspeı turyp-aq ózara mámilege keldi. Bul kórsetkishterdiń artynda ajyrasý kezinde jıi bolatyn túrli janjaldan ada balalardyń taǵdyry tur. Buǵan sýdıalardyń psıhologtermen, medıatorlarmen tyǵyz ári úılesimdi jumys isteý nátıjesinde qol jetkizildi, – dedi L.Zınasheva.
Otbasylyq janjaldy sheshý ortalyqtary Prezıdent janyndaǵy Áıelder isteri jáne otbasylyq-demografııalyq saıasat jónindegi ulttyq komıssııanyń qoldaýymen, Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Joǵarǵy sottyń birlesken jobasy aıasynda 2021 jyly qurylǵan. Kúni búginge deıin ortalyqtarda 9 myńǵa jýyq keshendi keńes (quqyqtyq jáne psıhologııalyq) berilip, 786 otbasyǵa qatysty psıhologııalyq-áleýmettik zertteý júrgizilgen.
Statıstıka mundaı tetikterdiń tıimdiligin kórsetip otyr. Jobany iske asyrý nátıjesinde respýblıka kóleminde qaralǵan isterdiń úshten birinen astamy taraptardyń tatýlasýymen aıaqtalǵan. Máselen, 2024 jyly qaralǵan 67 621 istiń 25 378-i (37,5%) tatýlasýmen aıaqtalsa, aldyńǵy jyly bul kórsetkish 33,1% bolǵan.
Otyrys barysynda jıynǵa qatysqan mamandar ajyrasý tártibin qatańdatýdy da usyndy. Sebebi búginde neke buzý týraly ótinimdi telefon arqyly qaldyrýǵa bolady ári shaǵyn memlekettik bajdy tólep, qarapaıym rásimderden ótý jetkilikti. Olar «bul asyǵys sheshimderdiń úlesin kóbeıtip, shaıqalǵan shańyraq sanyn arttyryp otyr», deıdi.
Ulttyq statıstıka bıýrosynyń byltyrǵy derekterine mán bersek, ajyrasqandardyń basym bóligi otbasyn qurǵan alǵashqy jyldary-aq osyndaı sheshim qabyldaǵan. Qazaqstan qoǵamdyq damý ınstıtýtynyń taldaýlarynda dál osy kezeń erli-zaıyptylarǵa eń kúrdeli ýaqyt ekeni jazylǵan. О́ıtkeni juptar kóbine qarjylyq qıyndyqqa, otbasylyq ómirge psıho-logııalyq turǵyda daıyn bolmaǵan soń, aqyry túrli turmystyq kelispeýshilikke ákeledi. Munyń bári otbasynyń oırandalýyna túrtki bolyp otyr. Tıisti zańǵa joǵaryda atalǵan ózgerister engizilse, elde ajyrasý sany edáýir azaıýy yqtımal.
