Bundaı jarys buryn-sońdy Qazaqstanda bolmaǵan. Byltyr «Elik saı» demalys ornynyń basshysy, ulttyq ónerimizdiń janashyry, sport sańlaǵy Aıbek Qudenovtiń bastamasymen atalǵan týrnırdiń tusaýy kesildi. Osy dúbirli dodanyń joǵary deńgeıde ótýine «Mergender Ordasy» dástúrli sadaq atý federasııasynyń prezıdenti Muhtarhan Abaǵan, Jambyl aýdanynyń ákimi Nurlan Ertas jáne taǵy da basqa azamattar barynsha úles qosyp, qoldaý kórsetti. Jarysqa otandyq sportshylardan bólek, shetelden kelgen sadaqshylar da qatysty. Atap aıtqanda, Qyrǵyzstan men Reseıden quralaıdy kózge atqan mergenderi óz sheberlikterin pash etti. Básekeler 3D nysanalar, «qalqan» jáne «pýta» nysanalary boıynsha ótkizildi.
«Elik saı» etnoaýylynda uıymdastyrylǵan jarysqa bıyl Qazaqstannyń birqatar aımaǵy jáne О́zbekstan men Qyrǵyzstannyń mergender baq synady. Almaty oblysy dene shynyqtyrý jáne sport basqarmasynyń basshysy Aqjúrek Tanatarov aýdan ákimi Nurlan Ertas, bokstan Olımpıada chempıony Ermahan Ybyraıymov, erkin kúresten Azııa kýboginiń ıegeri Berik Deńgelbaev jáne basqa da qurmetti sport qaıratkerleri men el sportyna eleýli eńbek sińirgen ardagerler osy jarysty arnaıy kelip tamashalady.
Aıym Tilepbergen: Dástúrli sadaq atý – dáldik pen baısaldylyq sporty
Qatysýshylardyń jalpy sany 200 adamǵa jýyqtady. «Pýta» nysanasynda áıelder arasynda Batıhan Aıkórkem (Astana) altynnan alqa taqsa, erler saıysynda Murat Luqpanovtyń (Batys Qazaqstan) mereıi ústem boldy. «Qalqanda» da Murat mergen aldyna jan salmady. Ekinshi altyndy Batys Qazaqstan oblysynyń taǵy bir ókili Ásemgúl Ǵalymjanova oljalady. Ásemgúl «jambyda» da jeńimpaz atandy. Erler saıysynda Jaıyq jaǵalaýynan kelgen Orazaı Qaıyrsalın ozdy. Birinshi oryn alǵan mergenderge 150 000 teńgeden tabys etilse, ekinshi jáne úshinshi oryndy enshilegender 100 000 men 50 000 teńgeniń setrtıfıkatyna ıe boldy.
– Dástúrli sadaq atý – tek sport qana emes, ol ata-babadan qalǵan asyl mura, ulttyq rýhtyń aınasy. Osyndaı jarystar arqyly bul óner jańǵyryp, jas urpaqtyń otansúıgishtik pen ulttyq qundylyqtarǵa degen qurmeti artatyny sózsiz. Týrnırdiń basty maqsaty – dástúrli sadaq atýdy damytý, onyń aıasyn keńeıtý, jastardy ulttyq sportqa baýlý jáne salaýatty ómir saltyn nasıhattaý. Bul baǵytta júıeli jumystar júrgizilip, ulttyq sporttyń mártebesin kóterýge erekshe kóńil bólinip jatyr, – deıdi osy sharany uıymdastyrýshy Aıbek Keńesbaıuly.
Toqsan sózdiń tobyqtaı túıini, «Elik saıdaǵy» jarys sporttyq báseke ǵana emes, ulttyq qundylyqtardy dáripteýdiń mańyzdy alańyna aınaldy. Osy sapar barysynda qatysýshylar men kórermender qazaqtyń dástúrli sadaq atý mádenıetimen tereńirek tanysyp, onyń tárbıelik máni men rýhanı mańyzdylyǵyn tolyqtaı sezindi. Aldaǵy ýaqytta atalǵan jarystyń jaǵrapııasyn keńeıtip, budan da joǵary deńgeıde uıymdastyrý kózdelip otyr.