Arqadaǵy Abaı toıy

Muqym el hakim Abaıdyń toıy dep jatqanda Uly aqynnyń esimin ıelengen Arqa tósindegi Abaı qalasy men aýdany qaıdan qalys qalsyn?! Osy aptada Qaraǵandy oblysyndaǵy Abaı aýdanynyń ortalyǵy Abaı qalasynda danyshpan aqynnyń 170 jyldyq mereıtoıy joǵary dárejede atalyp ótti. Taǵylymy mol sharaǵa qoǵam jáne memleket qaıratkeri Oralbaı Ábdikárimov, akademık Ǵarıfolla Esimov, belgili aqyndar Serik Turǵynbekuly, Nesipbek Aıtuly, Serik Aqsuńqaruly, professor Temirǵalı Kóketaev qadirli qonaq esebinde qatysty. Qaladaǵy mádenıet úıinde arnaıy kórme uıymdastyryldy. «Jıdebaı – Bórili» murajaıynan ákelingen Abaı babamyzǵa qandaı da bir qatysy bar otyzdan astam jádiger eldiń nazaryna usynyldy. Sórege qoıylǵan 80-ge jýyq kitap pen qundy qujat aqyn shyǵarmashylyǵynan syr shertti. «Hakim Abaı taǵylymy» atty ǵylymı-praktıkalyq konferensııada ǵalymdar aqynnyń qara sózi men súbeli jyrlaryn taldap, tarazylady. Basqosýǵa 250 adam qatysyp, uly Abaıdyń artynda qalǵan murasy týraly oı bólisti. Konferensııada sóz sóılegen jergilikti aýdan ákimi Serik Shaıdarov Abaı esimin ıelengen aýdannyń jetistikteri jaıly aıtyp berdi. «Aqynnyń esimimen atalatyn biregeı aýdanda Abaı Qunanbaevtyń aty eki mektepke berilgen. Olar Abaı qalasynda jáne Topar kentinde ornalasqan. Sondaı-aq, qalada 1980 jyly irgesi qalanǵan Abaı Qunanbaev atyndaǵy ádebı-memorıaldyq murajaı men 1971 jyly ata­ýyn jańǵyrtqan «Abaı» shahtasy bar. Uly Abaıdyń 170 jyldyq mereıtoıyn merekeleý qurmetine oraı, aýdannyń is-sharalar jos­pary bekitildi. Jazba ádebıet kóshbasshysynyń 170 jyldyǵy aıasynda aýdanda 7000 adam qatysqan 40-qa jýyq mádenı shara ótkizilip, Abaıtaný álemi keńinen nasıhattaldy. Aýdannyń memlekettik kitaphanalary keń aýqymdy mádenı-aǵartý sharalaryn júrgizdi. Aýdandyq «Abaı aqıqat» basylymynda arnaıy aıdar ashylyp, onda hakimniń ǵaqlııalary, abaıtanýshylardyń, zertteýshilerdiń sózderi, eńbekteri turaqty túrde jarııalanyp turdy. Aýdandyq mádenıet úıinde Abaı shyǵarmashylyǵyna arnalǵan festıval ótti. Onda mektep oqýshylary Abaı shyǵarmalaryn mánerlep oqýdan saıysqa tústi. Elbasymyzdyń «Máńgilik El» ulttyq ıdeıasy negizinde qazaqtyń uly aqyny, oıshyly Abaıǵa arnalǵan osy konferensııanyń maqsaty jastar arasynda aqynnyń shyǵarmalaryn nasıhattaý, jas­tardy eli men jerin, tarıhy men ádebıetin qadirleýge shaqyrý», – dep túıindedi sózin aýdan ákimi Serik Shaıdarov. «Abaı bizdiń eldigimizdiń, ultymyzdyń, ulttyq rýhymyzdyń eń bıik shyńy. Jelbirep turǵan baıraǵy. Abaısyz biz Qazaqstannyń keleshegin elestete almaımyz», – dedi Memlekettik syılyqtyń laýreaty, aqyn Nesipbek Aıtuly. Zııaly qaýym ókilderi qaladaǵy Abaı Qunanbaev atyndaǵy №5 mektep-gımnazııanyń oqýshy­larymen kezdesti. «Biz Abaıdyń izbasarymyz» taqyrybynda ót­ken sharada mektep oqýshylary ǵalymdar men abaıtanýshylarǵa, qoǵam qaıratkerlerine kókeı­lerinde júrgen saýaldaryn qoıdy. Abaı aýdany ákimdiginiń qoldaýymen Ishki saıasat, mádenıet jáne tilderdi damytý memlekettik mekemesi «Abaı – dana, Abaı – dara qazaqta» atty aqyndar músháırasyn jarııalaǵan bolatyn. Abaıdyń rýhanı murasyn dáripteý maqsatynda uıymdastyrylǵan jazba aqyndar baıqaýyna jalpy sany 27 aqyn qatysty. Músháıranyń bas júldesine Qaraǵandy qalasynan kelgen talantty aqyn qyz Aızada Rahymjanova laıyq dep tanyldy. Ekinshi júldeni Balqash qalasynan kelgen aqyn Maqsat Kúzemhanov qanjyǵasyna baılady. Úshinshi oryndy Abaı aýdanyndaǵy Esengeldi aýylynyń turǵyny, zeınetker Ábilqaıyr Dáýlethanuly jeńip aldy. Júldegerlerge qomaqty aqshalaı syıaqy tabys etildi. Sonymen qatar, birneshe aqynǵa yntalandyrý syılyqtary tabystaldy. Hakim Abaıdyń Arqa tósindegi toıy bilekti balýandardyń belde­sýi men konserttik baǵdarlamaǵa ulasty. Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan». Qaraǵandy oblysy.