jańa úlgidegi tártip saqshylaryn qalyptastyrýdyń basty ólshemi
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev bes ınstıtýttyq reformany júzege asyrý jónindegi 100 naqty qadamdy atap kórsetti. Bul bastama ekonomıka, bilim berý, densaýlyq saqtaý, memlekettik qyzmet, sot júıesi sııaqty qoǵamdyq ómirdiń barlyq salalaryn qamtıtyn bolady. Onyń barysynda Prezıdent kásibı memlekettik apparat qurýǵa erekshe kóńil bóldi. О́ıtkeni, sybaılas jemqorlyqqa jol bermeı, sapaly memlekettik qyzmet kórsetý arqyly ǵana elimiz ilgeri damyp, quqyqtyq sıpatqa ıe bola alady.
Quqyqtyq memleket uzaq ýaqyt tarıhı damý úrdisinde qurylady. Zań ústemdigi quqyqtyq memlekettiń alǵashqy kórsetkishi bolyp tabylady, qoǵamdyq ómirde onyń ústemdigi zań arqyly retteledi. Bes ınstıtýttyq reformany iske asyrýda zań ústemdigin qamtamasyz etý mańyzdy baǵyt bolyp esepteledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti qazaqstandyq memlekettilikti nyǵaıtýdaǵy osy baǵytty kezeń-kezeńmen iske asyrýdyń naqty mindetin qoıdy. Quqyq qorǵaý organdarynyń aldynda barlyq memlekettik organdarmen qatar damyǵan 30 memlekettiń qataryna ený boıynsha Ult josparyn qamtamasyz etý talaby tur. Zań ústemdigin iske asyrý kezinde biz polısııa qyzmetkerlerin irikteý júıesin jaqsartýǵa mindettimiz. Jeke qasıetteri men kásibı daǵdylary – jańa úlgidegi polıseıdi qalyptastyrýdyń basty ólshemi.
Memlekettik qyzmettiń arnaıy túrindegi polısııa qyzmetiniń ıdealy retinde biz jastardy mektep tabaldyryǵynan bastap daıyndaýymyz kerek. Bul rette Soltústik Qazaqstan oblysynyń ishki ister departamenti birqatar sharalar qabyldaýda. Departament murajaıynda «ashyq esik kúnderin» ótkizip, polısııa bólinisterine mektep oqýshylaryna ekskýrsııa jasatý arqyly olardyń qyzyǵýshylyǵyn oıatamyz. Mektep oqýshylary bizdiń jumysymyzdy óz kózderimen kóre alady. Sanaly túrde bizdiń mamandyǵymyzdy tańdaǵan joǵary synyp oqýshylaryna nazar aýdarylady. Polısııa ofıseriniń mansaby men ómiri ózin ishteı baǵyttaýy, qıynshylyqtarǵa daıyndyǵyna baılanysty. IIM mamandandyrylǵan oqý mekemelerine túsip, sonda turý álsiz balalarǵa qıyn bolady. Sondyqtan, biz QR IIM tártiptemesiniń talaptaryn qatań saqtap, attestattary jaqsy jáne sportta kórsetkishteri bar túlekterdi jiberýge tyrysamyz. Bıyl 70-ten astam jas mamandy jumysqa qabyldadyq, kópshiligi QR IIM oqý mekemeleriniń túlekteri. Olardyń beıimdelýi bizdiń baqylaýymyzda. Árqaısysyna alǵashqy buıryqtan bastap tájirıbeli tálimgerlerdi bekitemiz. Alǵashqy qyzmet jyldary qıyn bolary anyq. Teorııadan ómir tájirıbesine aýysý úrdisi, tózimdilik, psıhologııalyq turaqtylyq, óz betinshe jeke sheshim qabyldaý sııaqty synaqtarǵa talmaı úıretemiz. Buǵan tıimdi turmystyq jaǵdaılardy qossaq, bul óz kezeginde jas ofıserdiń qalyptasýyna oń áserin tıgizeri sózsiz.
Dál osy kezde tálimgerdiń, tájirıbeli áriptestiń sapaly da salmaqty kómegi qajet. Jedel qyzmettik tapsyrmalardy birlese atqarý, qyzmet ózgeshelikterin túsindirý, qylmyskermen betpe-bet kelýge daıyndaý, qoǵamdyq is-sharalardy ótkizýge jas qyzmetkerlerdi tartý – bul tálimgerlermen júrgiziletin keshendi is-sharalardyń bir bóligi ǵana. О́tkiziletin jas qyzmetkerler sletinde jyl saıyn jas býyn úzdikterin ǵana marapattap qoımaı, qyzmetin adal atqarǵan tálimgerlerdi de atap ótemiz. Ishki ister departamenti basshylyǵy jas qyzmetkerlerdiń daıyndyq deńgeıin arttyrý úshin qoǵamdyq mańyzdy, patrıottyq, ǵylymı-praktıkalyq is-sharalar ótkizýdi basty baǵdar etken. Jańa qylmystyq zańnamaǵa kóshýge baılanysty ótken jyly jeltoqsanda jáne aǵymdaǵy jyly sáýirde jańa zańnamany ázirlegen bedeldi ǵalym-zańgerlerdiń, Qazaqstannyń belgili zańgerleri Isıdora Borchashvılı, Marat Qoǵamov, Aıdarhan Sqaqov, Marat Báshimovterdiń jáne Bas prokýratýra ókilderiniń qatysýymen eki ret semınar ótkizildi.
Bul ǵylymı-praktıkalyq is-sharalar polısııa qyzmetkerleriniń kásibılikterin arttyrýǵa septigin tıgizdi. Jyl saıyn departamentte jas qyzmetkerler sleti ótkizilip turady. Osy jolǵy slette qala ákimi Marat Tasmaǵambetov ishki ister qyzmetkerlerine páter kiltterin tabystady. Sondaı-aq, gramotalarmen, alǵys hattarmen marapattaldy. Jas qyzmetkerlerdi tárbıeleý úderisi jan-jaqty bolýy qajet: basshylyq tarapynan da, ata-analary tarapynan da. Bala kezinde sanasyna sińirgen qadir-qasıet, ar-namys sııaqty túsinikter bizdiń qyzmette aýadaı qajet. Kásibı biliktilik pen tájirıbe jınap, ósýdiń satysynan ótýlerine barlyq jaǵdaı qarastyrylǵan.
Soltústikqazaqstandyq polıseılermen daıyndalǵan qaıyrymdylyq konsertteri ishki ister organdary qyzmetkerleriniń patrıottyq jáne adamgershilik tárbıesine zor úles qosyp keledi. Jeńistiń 70 jyldyǵyna arnalǵan negizgi is-sharanyń biri – Keńes Odaǵynyń Batyry, ishki ister organdarynyń ardageri Fılıpp Chıjıkovke arnalyp, onyń týǵan jeri Qyzyljar aýdany Berezovka selosynda eskertkish ashyldy. Maıdangerdiń ómiri, erligi men erjúrektigi ofıserler quramyna úlgi etildi.
Elbasynyń «100 naqty qadam» baǵdarlamasynda memlekettik organdar janynda qoǵamdyq keńester quryp, memlekettik qyzmettiń ashyqtyǵyn, qoǵam ókilderin memlekettik organdardyń jumysyna aralastyrý maqsaty qoıyldy. Iаǵnı, zań qabyldaý arqyly qoǵamdyq keńesterdiń jumysyn keńeıtý kózdelgen. Osy oraıda, ishki ister departamenti janynan qurylǵan qoǵamdyq keńes jumysynyń aýqymyn keńeıte túspek. Ony qalalyq máslıhattyń depýtaty Jasulan Ahmetov basqarady. Olardyń qatysýymen azamattardy qabyldaýdan bastap apparattyq jáne jedel jınalystarǵa deıin ashyqtyq qamtamasyz etiledi. Tártiptik keńestiń otyrystary da beıneselektor rejiminde ótedi. Munyń ózi basshylyq býynǵa deıin tártipti qataıtýǵa múmkindik beredi.
Polısııanyń halyq aldynda ashyqtyǵyn qamtamasyz etetin taǵy bir shara – azamattarmen jeke qabyldaýlar uıymdastyrý, jergilikti jerlerde esep berý jıyndaryn ótkizý bolyp tabylady. Tolǵaqty máselelerdi birlesip talqylaý arqyly eldi mekender turǵyndarynyń muń-muqtajdaryn sheshý joldaryn da tynbaı qarastyryp kelemiz. Ýchaskelik ınspektorlardan da osy jumys ádisi qatań talap etiledi.
Zańnyń múltiksiz oryndalýyn qamtamasyz etý memleketimizdiń quqyq qorǵaý júıesindegi reformalaý barysynda júzege asyrylatyn basty mindet bolyp qala beredi.
Berik BILÁLOV,
Soltústik Qazaqstan oblystyq ishki ister departamentiniń basshysy, polısııa general-maıory.
PETROPAVL.
jańa úlgidegi tártip saqshylaryn qalyptastyrýdyń basty ólshemi
Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev bes ınstıtýttyq reformany júzege asyrý jónindegi 100 naqty qadamdy atap kórsetti. Bul bastama ekonomıka, bilim berý, densaýlyq saqtaý, memlekettik qyzmet, sot júıesi sııaqty qoǵamdyq ómirdiń barlyq salalaryn qamtıtyn bolady. Onyń barysynda Prezıdent kásibı memlekettik apparat qurýǵa erekshe kóńil bóldi. О́ıtkeni, sybaılas jemqorlyqqa jol bermeı, sapaly memlekettik qyzmet kórsetý arqyly ǵana elimiz ilgeri damyp, quqyqtyq sıpatqa ıe bola alady.
Quqyqtyq memleket uzaq ýaqyt tarıhı damý úrdisinde qurylady. Zań ústemdigi quqyqtyq memlekettiń alǵashqy kórsetkishi bolyp tabylady, qoǵamdyq ómirde onyń ústemdigi zań arqyly retteledi. Bes ınstıtýttyq reformany iske asyrýda zań ústemdigin qamtamasyz etý mańyzdy baǵyt bolyp esepteledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti qazaqstandyq memlekettilikti nyǵaıtýdaǵy osy baǵytty kezeń-kezeńmen iske asyrýdyń naqty mindetin qoıdy. Quqyq qorǵaý organdarynyń aldynda barlyq memlekettik organdarmen qatar damyǵan 30 memlekettiń qataryna ený boıynsha Ult josparyn qamtamasyz etý talaby tur. Zań ústemdigin iske asyrý kezinde biz polısııa qyzmetkerlerin irikteý júıesin jaqsartýǵa mindettimiz. Jeke qasıetteri men kásibı daǵdylary – jańa úlgidegi polıseıdi qalyptastyrýdyń basty ólshemi.
Memlekettik qyzmettiń arnaıy túrindegi polısııa qyzmetiniń ıdealy retinde biz jastardy mektep tabaldyryǵynan bastap daıyndaýymyz kerek. Bul rette Soltústik Qazaqstan oblysynyń ishki ister departamenti birqatar sharalar qabyldaýda. Departament murajaıynda «ashyq esik kúnderin» ótkizip, polısııa bólinisterine mektep oqýshylaryna ekskýrsııa jasatý arqyly olardyń qyzyǵýshylyǵyn oıatamyz. Mektep oqýshylary bizdiń jumysymyzdy óz kózderimen kóre alady. Sanaly túrde bizdiń mamandyǵymyzdy tańdaǵan joǵary synyp oqýshylaryna nazar aýdarylady. Polısııa ofıseriniń mansaby men ómiri ózin ishteı baǵyttaýy, qıynshylyqtarǵa daıyndyǵyna baılanysty. IIM mamandandyrylǵan oqý mekemelerine túsip, sonda turý álsiz balalarǵa qıyn bolady. Sondyqtan, biz QR IIM tártiptemesiniń talaptaryn qatań saqtap, attestattary jaqsy jáne sportta kórsetkishteri bar túlekterdi jiberýge tyrysamyz. Bıyl 70-ten astam jas mamandy jumysqa qabyldadyq, kópshiligi QR IIM oqý mekemeleriniń túlekteri. Olardyń beıimdelýi bizdiń baqylaýymyzda. Árqaısysyna alǵashqy buıryqtan bastap tájirıbeli tálimgerlerdi bekitemiz. Alǵashqy qyzmet jyldary qıyn bolary anyq. Teorııadan ómir tájirıbesine aýysý úrdisi, tózimdilik, psıhologııalyq turaqtylyq, óz betinshe jeke sheshim qabyldaý sııaqty synaqtarǵa talmaı úıretemiz. Buǵan tıimdi turmystyq jaǵdaılardy qossaq, bul óz kezeginde jas ofıserdiń qalyptasýyna oń áserin tıgizeri sózsiz.
Dál osy kezde tálimgerdiń, tájirıbeli áriptestiń sapaly da salmaqty kómegi qajet. Jedel qyzmettik tapsyrmalardy birlese atqarý, qyzmet ózgeshelikterin túsindirý, qylmyskermen betpe-bet kelýge daıyndaý, qoǵamdyq is-sharalardy ótkizýge jas qyzmetkerlerdi tartý – bul tálimgerlermen júrgiziletin keshendi is-sharalardyń bir bóligi ǵana. О́tkiziletin jas qyzmetkerler sletinde jyl saıyn jas býyn úzdikterin ǵana marapattap qoımaı, qyzmetin adal atqarǵan tálimgerlerdi de atap ótemiz. Ishki ister departamenti basshylyǵy jas qyzmetkerlerdiń daıyndyq deńgeıin arttyrý úshin qoǵamdyq mańyzdy, patrıottyq, ǵylymı-praktıkalyq is-sharalar ótkizýdi basty baǵdar etken. Jańa qylmystyq zańnamaǵa kóshýge baılanysty ótken jyly jeltoqsanda jáne aǵymdaǵy jyly sáýirde jańa zańnamany ázirlegen bedeldi ǵalym-zańgerlerdiń, Qazaqstannyń belgili zańgerleri Isıdora Borchashvılı, Marat Qoǵamov, Aıdarhan Sqaqov, Marat Báshimovterdiń jáne Bas prokýratýra ókilderiniń qatysýymen eki ret semınar ótkizildi.
Bul ǵylymı-praktıkalyq is-sharalar polısııa qyzmetkerleriniń kásibılikterin arttyrýǵa septigin tıgizdi. Jyl saıyn departamentte jas qyzmetkerler sleti ótkizilip turady. Osy jolǵy slette qala ákimi Marat Tasmaǵambetov ishki ister qyzmetkerlerine páter kiltterin tabystady. Sondaı-aq, gramotalarmen, alǵys hattarmen marapattaldy. Jas qyzmetkerlerdi tárbıeleý úderisi jan-jaqty bolýy qajet: basshylyq tarapynan da, ata-analary tarapynan da. Bala kezinde sanasyna sińirgen qadir-qasıet, ar-namys sııaqty túsinikter bizdiń qyzmette aýadaı qajet. Kásibı biliktilik pen tájirıbe jınap, ósýdiń satysynan ótýlerine barlyq jaǵdaı qarastyrylǵan.
Soltústikqazaqstandyq polıseılermen daıyndalǵan qaıyrymdylyq konsertteri ishki ister organdary qyzmetkerleriniń patrıottyq jáne adamgershilik tárbıesine zor úles qosyp keledi. Jeńistiń 70 jyldyǵyna arnalǵan negizgi is-sharanyń biri – Keńes Odaǵynyń Batyry, ishki ister organdarynyń ardageri Fılıpp Chıjıkovke arnalyp, onyń týǵan jeri Qyzyljar aýdany Berezovka selosynda eskertkish ashyldy. Maıdangerdiń ómiri, erligi men erjúrektigi ofıserler quramyna úlgi etildi.
Elbasynyń «100 naqty qadam» baǵdarlamasynda memlekettik organdar janynda qoǵamdyq keńester quryp, memlekettik qyzmettiń ashyqtyǵyn, qoǵam ókilderin memlekettik organdardyń jumysyna aralastyrý maqsaty qoıyldy. Iаǵnı, zań qabyldaý arqyly qoǵamdyq keńesterdiń jumysyn keńeıtý kózdelgen. Osy oraıda, ishki ister departamenti janynan qurylǵan qoǵamdyq keńes jumysynyń aýqymyn keńeıte túspek. Ony qalalyq máslıhattyń depýtaty Jasulan Ahmetov basqarady. Olardyń qatysýymen azamattardy qabyldaýdan bastap apparattyq jáne jedel jınalystarǵa deıin ashyqtyq qamtamasyz etiledi. Tártiptik keńestiń otyrystary da beıneselektor rejiminde ótedi. Munyń ózi basshylyq býynǵa deıin tártipti qataıtýǵa múmkindik beredi.
Polısııanyń halyq aldynda ashyqtyǵyn qamtamasyz etetin taǵy bir shara – azamattarmen jeke qabyldaýlar uıymdastyrý, jergilikti jerlerde esep berý jıyndaryn ótkizý bolyp tabylady. Tolǵaqty máselelerdi birlesip talqylaý arqyly eldi mekender turǵyndarynyń muń-muqtajdaryn sheshý joldaryn da tynbaı qarastyryp kelemiz. Ýchaskelik ınspektorlardan da osy jumys ádisi qatań talap etiledi.
Zańnyń múltiksiz oryndalýyn qamtamasyz etý memleketimizdiń quqyq qorǵaý júıesindegi reformalaý barysynda júzege asyrylatyn basty mindet bolyp qala beredi.
Berik BILÁLOV,
Soltústik Qazaqstan oblystyq ishki ister departamentiniń basshysy, polısııa general-maıory.
PETROPAVL.
Pedagogterdi attestasııalaý júıesi jańartylady
Bilim • Keshe
Atyraý oblysynda jer ýchaskeleri memleketke qaıtaryldy
Aımaqtar • Keshe
Atom energetıkasy salasy: Uzaq merzimdi baǵdar aıqyndaldy
Energetıka • Keshe
Japonııada 7,7 baldyq jer silkinisi tirkeldi
Tabıǵat • Keshe