Foto: Erlan OMAR/Egemen.kz
M. Aryspaev bizge sýburqaqtan bolatyn negizgi qaýipti faktorlardy aıtyp berdi. Onyń aıtýynsha, sýburqaqtar ashyq aspan astynda bolǵandyqtan, sýǵa shań, japyraq jáne qoqys túsip, tabıǵı lastaný úderisi óte tez júredi. Oǵan qosa, sýburqaqtarda qańǵybas janýarlar jáne qustar shomylyp, túrli aýrýlar (zoonozdy ınfeksııalar, ornıtoz) qaldyrýy múmkin.
«Sýburqaq sýyna shomylý saldarynan paıda bolatyn – ishek taıaqshalary, zeń (grıbok) jáne vırýstyq ınfeksııalardyń taralý qaýpi joǵary. Joǵary aýa temperatýrasy sýdaǵy zııandy mıkroorganızmderdiń (bakterııalar) tez kóbeıýine yqpal etedi», dedi M. Aryspaev.
Ol sýburqaqtyń ishki jabyndysy óte taıǵaq bolatynyn da eske saldy.
«Sonymen qatar, sý astyndaǵy ınjenerlik kommýnıkasııalar men jabdyqtar mehanıkalyq jaraqat alýǵa nemese elektr toǵynyń soǵýyna ákelýi múmkin. Sýburqaq sýyna shomylýdy bylaı qoıǵanda, oǵan qoldy nemese jemis-jıdekti jýýǵa múlde bolmaıdy. Bul maqsattar úshin tek arnaıy jabdyqtalǵan jerlerdegi aýyz sýdy paıdalaný qajet», dedi ol.
Alǵash ret Sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qyzmetkerler kúni atap ótildi
M. Aryspaev juqpaly aýrýlardyń aldyn alý maqsatynda Astana qalasynyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti tarapynan jyl saıyn mamyr-qyrkúıek aılary aralyǵynda qalanyń sýburqaq keshenderiniń sý sapasyna monıtorıng júrgiziletinin atap ótti.
«2025 jylǵy zertteý nátıjelerin aıtaıyn, osy Astanada sýburqaq keshenderinen barlyǵy 524 sý synamasy alyndy. Onyń ishinde mıkrobıologııalyq kórsetkishter turǵysynda 26 synama, al sanıtarııalyq-hımııalyq kórsetkishter boıynsha 34 synamada talaptarǵa sáıkes kelmeýi anyqtaldy», dedi Muhamǵalı Aryspaev.
Buǵan deıin Astana qalasynyń Sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq baqylaý departamenti ókilimen erte pisken jemisterdiń densaýlyqqa zııany týraly suhbattasqan edik.
Sondaı-aq biz ata-ananyń pikirin bilgen edik.
«Biz otbasymyzben bıyl demalys ornyna bardyq. Sol jerde balalar sýburqaqqa qyzyǵyp, sýǵa tústi. Týysymyzdyń balasy shomylǵan kezde sýdy ishine jutyp qoıdy. Sodan keıin ishi aýyrdy. Ish ótýi paıda bolyp, denesine qyzyl bórtpeler shyǵyp ketti», dedi Farıza Shalqarqyzy.
F. Shalqarqyzy aldyn alý sharalaryn engizýdi usyndy. Sýburqaqtar mańy qaýipti aımaq bolǵandyqtan, tyıym salý belgileri ornatylýy qajet.
«Ondaı tustarǵa úlken jazýlarmen «tyıym salynady» dep kórsetip jáne sodan týyndaıtyn aýrý túrlerin nemese asqyný qaýpi týraly jazyp qoıǵan jón. Jıi baıqaǵanym, qalada bolsyn nemese demalys aımaqtarynda bolsyn, ondaı ruqsat etilmeıtin belgiler iri sý qoımalarynda ǵana jazylady. Al sýburqaqtarǵa ondaı eskertýler jazylmaıdy», deıdi ol.
Onyń pikirinshe, keıde ata-analar telefonnyń ishine ózderi qyzyǵa enip ketip, balalaryn qaraýsyz qaldyrady. Munyń saldary ata-ana úshin de, bala úshin de óte qaýipti jaǵdaıǵa ákelýi yqtımal.
«Balalar sý astyndaǵy qubyrlardy basyp bir jerlerin jaraqattap alýy nemese shomylyp júrgende sol sýdy ishýi múmkin. Ishine túskennen keıin túrli ınfeksııalar qozyp, allergııa nemese ýlaný sııaqty belgiler bolýy yqtımal. Sebebi sýburqaq sýy óte kóp bakterııalar men ınfeksııalardy qamtýy múmkin», dep túıindedi Farıza Shalqarqyzy.
