Inklıýzıvti oqytý – ózekti másele

Elimizdiń ár óńirinen jınalǵan bilim berý salasynyń ókilderi «Arnaıy bilim berý: tájirıbe, problemalar jáne aldaǵy mindetter» taqyryby boıynsha oı-pikirler almasyp, ózekti máselelerdi ortaǵa saldy. Konferensııada sóz alǵan oblys ákiminiń orynbasary Anar­han Dúısenova kámeletke tolmaǵan 4 myńǵa jýyq júrip-turýy qıyn balalarǵa jan-jaqty jaǵdaı týdyrylǵanyn jetkize kelip, Memleket basshysynyń «Kedergisiz aımaq» qurý týraly tapsyrmasynyń oryndalý barysy jaıly baıandady. Bilim jáne ǵylym mınıstrligi mektepke deıingi jáne orta bilim berý departamentiniń ókili Kúlmarııa Orazǵalınova múm­kindigi shekteýli balalardy oqy­tý, qoǵamdyq ómirge beıimdeý, tolyq­qandy ómir súrýlerine jaǵdaı jasaý oblysta durys jolǵa qoıylǵanyn naqty mysaldarmen dáıektep, ozyq is-tájirıbe retinde taratylatynyn, bıyl Qazaqstan múgedekterine qatysty konvensııa ratıfıkasııalanatynyn, munyń ózi olardyń ómir súrý sapasyna oń yqpal tıgizetinin aıtty. Rasynda da, óńirdegi bul baǵyttaǵy irgeli izdenister quptaýǵa turarlyq. Petropavl qalasynda kezinde Shamıl Shaqshaqbaev irgesin qalap ketken tirek-qımyl apparaty zaqymdanǵan múgedek balalardyń ınternaty jumys isteıdi. Onyń tárbıelenýshileri jalpy bilim beretin № 13 mektepte oqyp, aıaq-qoly saý qatarlastarynan ózderin kem sezinbeıdi. № 44 mektepte kózderi nashar kóretin oqýshylar úshin synyp ashylǵan. Estý kemistigine ushyraǵan balalarǵa arnalǵan mektep-ınternattyń tárbıelenýshileri baldyq bıden halyqaralyq jarystarda top jaryp júrse, № 1 jáne 2 arnaıy mektep-ınternattarda da úlgi tutarlyq ıgi ister joq emes. «Batyr», «Solnyshko», «Bolashaq» balabaqshalary janynda ınklıýzıvtik toptar bar. Desek te, konferensııaǵa qaty­sýshylar bul salada tolǵaqty problemalardyń qordalanyp qalǵanyna basa mán berdi. Elimizde bilim berýge arnalǵan memlekettik baǵdarlamanyń basty mindetteriniń biri – ınklıýzıvti oqytýdy damytý bolyp sanalady. Bul joba boıynsha 2020 jylǵa taman múmkindigi shekteýli balalardyń 50 paıyzyn oqytýdyń osy túrimen qamtý kózdelgenimen, mektepter úderisine engizý áli kóńil kónshitpeıdi. Jalpy bilim beretin mektepterde saý balalarmen birge áleýmettendirý, birlesip oqytý ázirligi syn kótermeıdi. Onyń bir ushyǵy ınklıýzıvti tálim-tárbıe berýge tikeleı qa­tysty normatıvtik-quqyqtyq bazanyń álsizdigine kelip tireledi. Sonyń saldarynan materıaldyq-tehnıkalyq jaǵynan qamtamasyz etý jaıy baıaý sheshilýde. Jańa oqý baǵdarlamalary boıynsha tájirıbelik alańdar tapshy. Braıl árpimen jazylǵan iri jazýly oqýlyqtar jetkiliksiz. Mekteptegi oqý ár balanyń derbes ereksheligine qaraı júrgiziletinin eskersek, psıhıkalyq damýy tejelgender úshin ortaq baǵdarlamaǵa yńǵaılaný eleýli qıyndyq týdyryp otyr. Damý múmkindigi shekteýli balalarǵa áleýmettik-eńbek jáne kásiptik beıimdelý ortasyn qalyptastyrýdyń mańyzyn eshkim joqqa shyǵarmasa kerek. Qoldaǵy málimetter jyl ótken saıyn bul sanattaǵylardyń kóbeıip kele jatqanyn aıǵaqtaıdy. Osydan on jyl buryn olardyń sany 130 myńdy qurasa, búgingi kúni 200 myńǵa jeteǵabyl. Demek, jas jetkinshikterdiń mardymsyz bóliginiń ǵana baǵdarlamalarmen jumys isteıtin bilim mekemelerine baratyny oılandyrmaı qoımaıdy. Jıynda sóz alǵan sheshender jetkinshikterdiń tulǵalyq damýyn qalyptastyrýda biliktilik sanaty joǵary mamandardyń jetispeıtinine nazar aýdardy. Munyń ózi oqý-tárbıelik úrdistiń júıeli, tıimdi atqarylýyna keri áserin tıgizbeı qoımaıdy. Sondaı-aq, jeke qabiletine qaraı belgili bir mamandyqqa baýlý, mektep bitirgennen keıin oqýyn odan ári jalǵastyrý baǵytynda da sheshimin tabatyn máseleler joq emes. Bas qosýda ınklıýzıvti bilim berý jarymjan balalarǵa mektep ómirine belsene qatysýǵa múmkindik beretinin, teń quqyqtyǵyn aıǵaq­taıtynyn, sol sebepti jeke kómek kórsetý, psıhologııalyq-pe­dagogıkalyq qoldaýdy kúsheıtý, kedergisiz aımaq qurý, oqý-tárbıe úderisin jetildirý máseleleri de keńinen sóz boldy. О́mir ESQALI, «Egemen Qazaqstan». PETROPAVL.