Parlamentte Májilistiń Áleýmettik-mádenı damý komıteti «Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine zeınetaqymen qamsyzdandyrý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zań jobasynyń tanystyrylymyn ótkizdi.
Taqyryp boıynsha baıandama jasaǵan Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri Svetlana Jaqypovanyń atap ótkenindeı, zań jobasy Elbasynyń Jarlyǵyna sáıkes, elimizde zeınetaqy júıesin odan ári jańǵyrtýdyń 2030 jylǵa deıingi tujyrymdamasyn iske asyrý maqsatynda ázirlengen. Ol zeınetkerlik jasta laıyqty ómir súrý deńgeıi úshin zeınetaqy tólemderiniń tepe-teńdigin qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Jańa engizilimder zeınetaqymen qamsyzdandyrýdyń teńdigin saqtap qalý úshin 2018 jyldan bastap zeınetaqy júıesiniń jańa shartty-jınaqtaýshy quramdaýyshyn engizýdi kózdeıdi. «BJZQ» AQ-ta ashylǵan shartty zeınetaqy shottaryna jumys berýshiler paıdasyna olardyń tabystarynan mindetti 5%-dyq zeınetaqy jarnalaryn aýdaratyn qyzmetkerler zeınetaqy júıesiniń qatysýshylary bolyp tabylady. Qyzmetker zeınetkerlik jasqa jetken jáne qatysý ótili bes jyldan kem bolmaǵan jaǵdaıda shartty-jınaqtaýshy quramdaýyshynan beriletin zeınetaqy mólsheri shartty zeınetaqy shotynda qalyptasqan zeınetaqy mindettemelerine jáne kútiletin ómir súrý uzaqtyǵyna baılanysty aıqyndalady.
Sondaı-aq, 2017 jylǵy 1 shildeden bastap bazalyq zeınetaqy taǵaıyndaý tártibi ózgeredi. Bazalyq zeınetaqy azamattar zeınetkerlik jasqa jetken kezde ǵana jáne zeınetaqy júıesine qatysý ótiline baılanysty (zeınetaqy júıesine qatysý ótili – 1998 jylǵy 1 qańtarǵa deıingi eńbek ótili jáne mindetti zeınetaqy jarnalaryn tóleýdegi naqty ótili) taǵaıyndalady. Zeınetaqy júıesine qatysý ótili 10 jyl bolǵan jaǵdaıda, bazalyq zeınetaqynyń mólsheri eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 50%-yn quraıdy, 10 jyldan artyq árbir jyl úshin onyń mólsheri 2%-ǵa arttyrylyp otyrady, qatysý ótili 35 jáne odan kóp bolǵan jaǵdaıda eń tómengi kúnkóris deńgeıiniń 100 %-yna teń bolady. Zeınetaqy júıesine qatysý ótili 10 jyldan kem zeınetkerler úshin tólemniń mólsheri bazalyq zeınetaqynyń qazirgi mólsherinen tómen bolmaıdy.
Sonymen qatar, áleýetti qurylymdardyń barlyq qyzmetkerlerin zeınetaqymen qamsyzdandyrý 2016 jylǵy 1 qańtardan bastap memlekettik bıýdjet esebinen júzege asyrylady. Olardyń zeınetaqy mólsheri eńbek sińirgen jyldaryna jáne qyzmetten bosatylǵan sáttegi aqshalaı qamtylymyna baılanysty esepteledi.
Sondaı-aq, qyzmet ótkerýdiń teń sharttarynda ártúrli ýaqyt kezeńderinde zapasqa shyǵarylǵan áleýetti qurylym zeınetkerleriniń zeınetaqy tólemderiniń mólsherindegi sáıkessizdikti joıý úshin 2016 jyly buryn taǵaıyndalǵan zeınetaqy tólemderiniń mólsherine, zeınetaqy isiniń materıaldary boıynsha qyzmetten bosatylǵan kúnge eńbek sińirgen jyly, eńbek ótili, aqshalaı qamtylymy esepke qabyldanyp, olardy tolyq mólsherge deıin jetkizý eskerile otyryp, tolyq emes kólemde birjolǵy qaıta esepteý júzege asyrylady.
Zań jobasy zeınetaqymen qamtamasyz etý zańyna, Salyq kodeksine, «Qazaqstan Respýblıkasynda múgedektigi boıynsha, asyraýshysynan aıyrylý jaǵdaıy boıynsha jáne jasyna baılanysty beriletin memlekettik áleýmettik járdemaqylar týraly» Zańǵa ózgerister men tolyqtyrýlar engizýdi qajet etedi.
Zeınetaqy júıesin jańǵyrtýdyń birinshi kezeńinde biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qory quryldy, zııandy eńbek jaǵdaıynda jumys isteıtin adamdar úshin jumys berýshiniń esebinen 5 paıyzdyq MKJZ engizildi, bala bir jasqa tolǵanǵa deıin onyń kútimine baılanysty demalystaǵy áıelderge mindetti zeınetaqy jarnalaryn sýbsıdııalaý júzege asyryldy.
Májilis depýtattary S.Romanovskaıa, A.Samaqova, G.Isimbaeva, O.Kıkolenko, N.Sabılıanov, M.Qazbekova, A.Pepenın, G.Seıitmaǵanbetova, A.Smaıyl, M.Tinikeev, t.b. atalǵan máseleniń olqy tustaryna qatysty ótkir suraqtardy alǵa tartyp, naqty usynystar aıtty.
Onyń barlyǵy aldaǵy ýaqytta Májilis depýtaty Svetlana Ferho jetekshilik etetin jumys tobynyń otyrystarynda esepke alynbaq.
Sáýlebek BIRJAN.
