«Inflıasııany 3-4 paıyzǵa tómendetýge negiz bar»

Teńgeniń erkin aıyrbas alańyna jiberilýi qoǵamdy alańdatyp qoıǵany anyq. Buǵan deıingi ekonomıkalyq saıasat, shyndyǵynda, kópshiliktiń kóńilinen shyǵatyn. Degenmen, álemdik arenadaǵy túrli ózgerister men túzilister bizge de óz ekonomıkamyzdy qaıta bir qaraýǵa, damý baǵytyn jańasha aıqyndaýǵa májbúrlep otyr. Ondaı bolmaǵan jaǵdaıda, daǵdarystan aman shyǵý-shyqpaýymyz ekitalaı. Elbasynyń ózi bul másele jóninde keshegi kásipkerlermen kezdesýinde egjeı-tegjeıli baıandady. Osy rette biz Qyzylorda oblystyq ekonomıka jáne bıýdjetti josparlaý basqarmasynyń basshysy Sáýle QULYMBETOVAǴA jolyqtyq. – Sáýle Ibragımqyzy, eli­mizdegi sońǵy ekonomıkalyq ózgerister týrasynda ne aıta alasyz? – Qazaqstan Prezıdenti eli­mizdiń isker toptarynyń ókil­de­rimen bolǵan kezdesýde álemdik ekonomıkada qalyptasqan ahýaldy jan-jaqty taldaý súzgisinen ótkizdi. О́tken jyldyń sońynda bastalǵan álemdik daǵdarys bar­lyq elderge, onyń ishinde Qazaq­stanǵa da teris yqpalyn tıgiz­gen bolatyn. Shyn máninde, búgin­gi kúrdeli jaǵdaıda ekonomıka zańdylyǵymen ómir súrý, sóı­tip suranys pen usynysqa sáı­kes tirshilik etý qajet boldy. Osy oraıda Memleket basshysy bir­qatar elderdiń ekonomıkasy quldy­raǵanyn, onyń ishinde biz­diń áriptesterimiz Reseı men Qytaı­daǵy jaǵdaıdyń  birshama kúr­deli sıpatqa ıe bolǵanyn atap kór­setti. Sonymen birge, Qazaq­stan eksporty birinshi jarty jyl­dyqtyń ózinde 70 paıyzǵa kemidi. Bul aınalyp kelgende otandyq kásiporyndardyń báse­kege qabi­­lettiligin tómen­detti. Jumys oryndary qysqardy. Ásirese, otan­dyq kásiporyndardyń Reseı­ge eksporty tómendedi. Elbasy bul oraıda el aldynda is-qımyldyń úsh nusqasynyń birin tańdaý mindeti turǵandyǵyn atap kórsetti. Bárin elep-ekshep kelgende teńgeniń erkin aıyrbas baǵamyna kóshý eń durys sheshim retinde qabyldandy. Memleket basshysy munyń májbúrli qadam ekenin aıta otyryp, oǵan qarsy jergilikti jerlerde atqarýshy bıliktiń atqaratyn mindetterin jan-jaqty saralap berdi. – Jańa ekonomıkalyq saıa­sattyń ereksheligi nede? – Naryq zańdylyǵy boıynsha ekonomıka óz tabıǵatyna saı úrdispen damýy qajet. Biz kezinde dırektıvalyq, ıaǵnı nusqaýlarmen ómir súretin ekonomıkanyń qandaı zardaptarǵa ákelip soqqanyn jaqsy bilemiz. Josparly ekonomıka kezinde, odan keıingi táýelsizdik jyldarynyń alǵashqy jyldarynda baǵany qoldan ustap turý, tejegish tetikterin jıi qoldaný tutyný rynogyna edáýir teris yqpalyn tıgizdi. Biz ol jyldardan qıyndyq bolsa da birshama táýir óttik. Endigi jerde jahandyq ekonomıkanyń búgingideı kúrdeli jaǵdaıǵa tap bolyp otyrǵan daǵdarys kezeńinde álemdik suranys pen usynystyń tártibimen ómir súrmese bolmaıdy. Sebebi, bul bar­lyǵy úshin ortaq zańdylyq. Úkimet pen Ulttyq bank teń­geniń baǵamyn uzaq ýaqyt boıy qoldan ustap turdy. Árı­ne, onyń belgili bir ýaqytqa deıin naryqtaǵy jaǵdaıdy turaq­­tandy­rýǵa ońdy yqpal jasa­ǵa­nyn atap ótýimiz kerek. Biraq teń­geniń naryqtyq baǵa­myn qalyp­tastyrmaıynsha elimiz­diń ishki jalpy ónim kólemi­niń tómendeıtini, otandyq kásip­oryndardyń eksporttyq múmkin­dikteri shekteletini anyq edi. Endigi jerde teńgeniń aıyrbas baǵamy naryq suranysy negizinde jáne syrtqy makroekonomıkalyq faktorlardy eskere otyryp qalyptasatyn bolady. – Al osydan keıin baǵa ósip ketpeı me? Ony turaqtandyrý úshin qandaı jaǵdaılar jasalýda? – 20 tamyzda Premer-Mınıstr Kárim Másimovtiń tóraǵa­lyǵymen ótken Úkimettiń selek­torlyq májilisinde  teńgeniń jańa aıyrbas baǵamy ekonomıkanyń saýyǵýyna, nesıe jáne ınves­tısııalyq belsendiliktiń artyp orta merzimdi bolashaqta ınflıasııany 3-4 paıyzǵa deıin tómendetýge negiz qalaıtyny atap kórsetildi. Osy oraıda jergilikti atqarýshy bılikke tutyný rynogyndaǵy ahýaldy turaqtandyrý, baǵanyń negizsiz ósýine jol bermeý jóninde birqatar tapsyrmalar berildi. Qyzylorda óńirinde sońǵy jyldary óńdeý ónerkásibinde birshama táýir kórsetkishterge  qol jetkizile bastady. Oblys basshysy Qyrymbek Kósherbaev salany damytýǵa  aıryqsha kóńil bóle otyryp, bolashaqtaǵy ósýimizdiń alǵy sharttaryn qalyptastyra bastady. Saıyp kelgende, qosylǵan quny bar ónim óndirý bizdiń damýymyzdyń kepili bolyp tabylady. Biz naryqtyń zańymen ómir súre otyryp, Elbasynyń árdaıym atap kórsetip júrgenindeı halyq aldyndaǵy áleýmettik baǵyttaǵy mindettemelerimizdi oryndaý úshin bar múmkindikterimizdi jumyldyra beretin bolamyz. Áńgimelesken Erjan BAITILES, «Egemen Qazaqstan». Qyzylorda.