Qazaqstan-Reseı: Áleýetti áriptes elder

Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaevtyń Reseı Federasııasyna resmı sapary Belgisiz jaýyngerdiń zıratyna gúl shoqtaryn qoıýmen bastaldy. Q.Toqaevtyń Federasııa Keńesiniń Tóraıymy Valentına Matvıenkomen kezdesýi barysynda Qazaqstan men Reseı yntymaqtastyǵynyń ózekti máseleleri talqylandy. Senat Tóraǵasy Qazaqstan men Reseı arasyndaǵy ózara tıimdi ynty­maqtastyqty tereńdetýde HHI ǵasyrdaǵy tatý kórshilik jáne odaqtastyq týraly shart berik quqyqtyq negiz bolyp tabyla­tynyn atap ótti. Ol qujatqa eki eldiń Memleket basshylary qol qoıyp, Parla­mentteri ratıfıkasııalaǵan bolatyn. «Eki el Prezıdentteri N.Nazarbaev pen V.Pýtın arasynda qalyptasqan dostyq jáne senimdi qatynastar bizdiń strategııalyq jáne odaqtastyq áriptestigimizdi odan ári nyǵaıtýǵa serpin beredi», – dedi Q.Toqaev. Senat Tóraǵasynyń pikirinshe, Qazaqstan-Reseı qatynastary «ónegeli» bolyp tabylady jáne ózara tıimdi yntymaqtastyq pen senimdi áriptestiktiń úlgisi bola alady. Federasııa Keńesiniń Tóraıy­my saılaýdaǵy aıqyn jeńisine oraı Prezıdent N.Nazar­baev­qa jáne Qazaqstan halqyna qut­tyq­taýyn jetkizdi. «Nursultan Ábish­uly – kórnekti memleket qaırat­keri. Onyń prezıdenttik saılaý­daǵy tamasha jeńisine biz qatty qýandyq», – dedi V.Matvıenko. Q.Toqaev Qazaqstandy da­mý­dyń jańa satysyna shyǵa­ratyn já­ne álemniń eń damyǵan mem­leket­teriniń qataryna enýine múm­kin­dik beretin Ult jospa­ry – bes ınstıtýttyq reforma, «Nur­ly Jol» Jańa Ekono­mı­­ka­lyq Saıasaty týraly árip­tesin habar­dar etti. Tóraǵa bul reforma­lar kórnekti reformator Pre­zı­dent N.Nazarbaevtyń arqa­synda múmkin bolǵanyn atap ótti. Júzdesýshiler eki el par­la­ment­teriniń joǵary palatalary arasyndaǵy ózara is-qı­myl má­selelerine egjeı-teg­jeıli toq­talyp, odaqtastyq qatynas­tardy nyǵaıtýda Senat pen Fe­derasııa Keńesi arasyndaǵy Yn­ty­­maqtastyq jónindegi komıs­sııa­nyń mańyzdy rólin atap ótti. 12 mamyrda Ombyda Komıssııa­nyń jetinshi otyrysy boldy jáne onda shekaralyq aımaqtardaǵy yn­tymaqtastyq, qazaq jáne orys til­derin oqytýdaǵy ózekti máseleler qaraldy. «Biz qazaqstandyq senator­lardyń Ombydaǵy belsendi jumys­taryna rızamyz. Senat pen Federasııa Keńesi arasyndaǵy Yntymaqtastyq jónindegi komıssııa naqty jáne shynaıy jumys isteıdi», – dedi Federasııa Keńesiniń Tóraıymy. Kezdesý sońynda Q.Toqaev pen V.Matvıenko reseılik jáne qazaqstandyq buqaralyq aqparat quraldarynyń ókilderi qatysqan brıfıngte sóz sóıledi. Qazaqstan men Reseı parlamentteri joǵary palatalarynyń tóraǵalary jýr­na­­lısterdiń saýaldaryna, atap aıt­qanda, EAEO aıasyndaǵy yqpal­­das­tyq úderisterin damytý­dyń ke­le­shegi týraly suraqtarǵa jaýap berdi. «Bul – shıkizat, ónerkásip, ǵylymı-tehnıkalyq áleýeti bar 200 mıllıon adam turatyn asa mańyzdy aımaqtyq ekonomıkalyq yqpaldastyq birlestigi. Ol bizdiń ekonomıkamyzǵa belsendi damýǵa, básekege qabiletti bolýǵa, bizdiń elderimizdiń halqy jaqsy turýy jolyndaǵy kúsh-jigerimizdi kóbeıtýge múmkindik beredi. Bul yqpaldastyq birlestiktiń bastamashysy – Qazaqstan Prezıdenti, Reseıde bizdiń bárimiz qurmet tutatyn Nursultan Ábishuly. Bul joba shyn máninde naqty mazmunǵa ıe boldy», – dedi V.Matvıenko. «Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaq – jahandyq aýqymdaǵy jańa geoekonomıkalyq aqıqat. Odaq kúlli álemdik qoǵamdastyqtyń nazaryn aýdaryp otyr. Álemniń 40-tan astam eli EAEO-men erkin saýda aımaǵyn qurýǵa yqylas tanytýda. Áleýetimiz aýqymdy, sol áleýetti paıdalaný úshin tek jumys isteý kerek dep sanaımyz», – dedi Senat Tóraǵasy. Qazaqstan Parlamenti Sena­ty­nyń Tóraǵasy, Reseı Federasııasy Syrtqy ister mınıstrligi Dıp­lo­matııalyq akademııasynyń qurmetti doktory osy oqý ornyn­daǵy professorlyq-oqytý­shylar quramy men tyńdaý­shy­laryna arnaǵan leksııasynda Qa­zaqstannyń halyqaralyq ynty­maq­tastyqtaǵy negizgi baǵyttary týraly áńgimeledi. Q.Toqaev álemdik oryndar júıesinde Qazaqstan TMD-daǵy ekinshi ekonomıkaǵa ıe jáne ornyqty saıası júıesi bar tabysty ári turaqty memleket retinde ornyqqanyn atap ótti. Qazaqstan álemniń 147 memleketimen belsendi túrde jemisti yntymaqtasyp keledi. «Qazaqstannyń halyqaralyq is-qımyly qaýipsizdikti, egemendik pen aýmaqtyq tutastyqty, saıa­­sı turaqtylyq pen eldiń ornyq­ty ekonomıkalyq damýyn qamta­masyz etý men nyǵaıtýdaǵy ult­tyq múddelerge negizdeledi, – dedi Senat Tóraǵasy. – Qazaqstan 24 jyl boıy beıbitshilik pen qaý­ip­sizdiktiń ıgiligi jolyndaǵy ózara syndarly is-qımylǵa serpin berdi jáne bul saıasat jalǵasatyn bolady». Q.Toqaev, sondaı-aq, Qa­­zaq­­stannyń syrtqy saıasatynyń ba­sym­dyq­taryna, «Nurly Jol» Jańa Ekonomıkalyq Saıasatynyń negizgi baǵyttary men «Nur Otan» partııasynyń sezinde Memleket basshysy N.Nazarbaev aıtqan bes ınstıtýttyq reformaǵa aýdı­to­rııanyń nazaryn aýdardy. Dıplo­matııalyq akademııanyń profes­sorlyq-oqytýshylar quramy men tyńdaýshylary Q.Toqaevtyń sózin yqylaspen tyńdady. Senat Tóraǵasy saýaldarǵa jaýap berdi jáne oqý ornynyń belgili jáne be­­deldi oqytýshylaryna Se­nat­tyń Qur­met gramotasyn tabys etti. * * * Keshe Reseı Federasııasy Fe­deraldyq Jınalysy Fede­ra­sııa Keńesiniń otyrysynda sóz sóılegen Senat Tóraǵasy eki eldiń úkimetteri men parlament­teriniń kúsh-jigeri aıasynda ekijaqty qatynastardyń aýqym­dy kelisimdik-quqyqtyq negizi ja­salǵanyn, 170-ten astam shart­tarǵa qol qoıylǵanyn atap ótti. «Qazaqstan – Reseıdiń senimdi stra­tegııalyq áriptesi. Kórip otyr­ǵa­nymyzdaı, Memleket basshy­lary júıeli túrde kelissóz­der júrgizedi, tek ótken jyly biz­diń Prezıdentterimiz 10 márte kezdesti. Bul ózara senim men qur­metti nyǵaıtýǵa yqpal etetini kú­mánsiz, onsyz aýqymdy yntymaq­tastyq múmkin emes», – dep atap ótti Q.Toqaev. Ekonomıka salasyndaǵy yn­ty­maqtastyq týraly aıtqanda, Senat Tóraǵasy Eýrazııalyq eko­nomıkalyq odaq aıasyndaǵy ózara is-qımyldy damytýdy basym baǵyttar retinde atap ótti. «Bul yqpaldastyq birlestikter bizdiń memleketterimizdi olardyń odaqtastyq mártebesine teń ynty­maq­tastyqtyń qaǵıdalyq turǵy­syndaǵy jańa satysyna shy­ǵarady. EAEO-nyń kele­shegi zor, oǵan álemniń 40-tan astam elderi­niń erkin saýda aıma­ǵyn qurýǵa yqylas tanytýy dálel bolyp otyr. Qazaqstan Prezıdentiniń pikirinshe, EAEO-nyń qurylýy – qazirgi zamandaǵy jahandyq syn-qaterlerge, onyń ishinde álemdik ekonomıkalyq daǵdarys qaýpine laıyqty jaýap bolady», – dedi Qazaqstan Parlamenti joǵary palatasynyń Tóraǵasy. Senat Tóraǵasy «Nurly Jol» baǵdarlamasyn iske asy­rý ba­ry­sy týraly aıta kelip, údemeli ın­dýstrııalyq-ınnova­sııalyq damý memlekettik baǵdarlamasynyń ekinshi bes­jyldyǵymen qosylýy onyń mańyzdy ereksheligi eke­nin atap ótti. Sondaı-aq, ká­­sibı memlekettik apparatty qa­lyp­tas­tyrýdy; ındýs­trııalan­dyrý jáne ekonomıka­ny ártaraptandyrýdy; halyq­tyń biryńǵaı bolashaǵyn qalyp­tas­tyrýdy; móldirlik jáne halyqqa esep beretin memleket bolýdy kózdeıtin bes ınstıtýttyq refor­maǵa reseılik áriptesterdiń nazaryn aýdardy. «Instıtýttyq reformalar baǵdarlamasyn iske asyrý úshin Prezıdent «Memleket qury­lysyndaǵy budan bylaıǵy 100 naqty qadam» is-qımyl jos­paryn usyndy, bul – shyn máninde Ult jospary. Memleketti jańǵyrtý jóninde arnaıy Ulttyq komıssııa quryldy, oǵan Qazaqstan Parlamentiniń ókilderi de engen. Osy baǵdarlamalyq qujattardyń bárin iske asyrý Qazaqstan memle­kettiligin nyǵaıtý úshin jaǵdaı jasaıdy, bizdiń elimizge álemniń damyǵan elderimen bir qatarǵa turýyna múmkindik beredi. Bul bizdiń strategııalyq maqsatymyz», – dep atap ótti Q.Toqaev. Federasııa Keńesiniń Tór­aıymy V.Matvıenko mazmundy sózine oraı Q.Toqaevqa alǵys aıtyp, Senat Tóraǵasyna «Sovet Fe­derasıı. 20 let» mereıtoılyq me­dalin tabys etti. Osylaısha, Parlament Sena­tynyń Tóraǵasy Q.Toqaevtyń Reseı Federasııasyna eki kúndik sa­pary aıaqtaldy. Sáýlebek BIRJAN.