Qadyr jyrynyń óshpes ǵumyry

О́tken jyly Oral qalasynda Qadyr Myrza Áli atyndaǵy mádenıet jáne óner ortalyǵy salynyp, paıdalanýǵa berilgeni belgili. Respýblıkada balamasy joq osy aıryqsha nysannyń ashylý rásimi kezinde Qazaqstannyń Eńbek Eri, kórnekti memleket jáne qoǵam qaıratkeri, jazýshy, marqum Ábish Kekilbaevtyń: «Men el-jurt tarapynan jyrlaryna eń kóp silteme jasalatyn úsh asyldy bilemin. Bular aýyz ádebıeti, Abaı jáne Qadyr» degeni de umytyla qoıǵan joq. Qalaı degende de, búginde Qadyr jyrlarynyń ólmeıtin, óshpeıtin ǵumyry bastalyp ketkeni talas týǵyzbaıdy. 5-qańtar Qadyr Myrza Áliniń týǵan kúni. Eger kózi tiri bolǵanda ol bul kúnderi óz ǵumyrynyń 81 jyldyǵyna aıaq basqan bolar edi. Bul kúni aqyn atyndaǵy ortalyqqa oblys, qala zııalylary men ádebıet súıer qaýymnyń ókilderi, qalamynyń jeli bar, bolashaǵynan úlken úmit kúttirip júrgen jastar men mektep oqýshylary kóp jınaldy. Olar poezııa pyraǵynyń rýhyn asqaqtatý aıasyndaǵy óz oılary men pikirlerin ortaǵa tastady. Qadyr aqynnyń jyr qazynasy – meılinshe baı qazyna.Ári rýhanı turǵydaǵy suranysy men baǵasy eshteńemen teńese bermeıtin sırek qazyna. Osy rýhanı qazynanyń halyq ıgiligine jaratylýyna, sonyń ishinde qazaq degen halyqtyń keler urpaǵy attaı qalap oqıtyn jádiger-jyryna aınalýyna atsalysý – búgingilerdiń paryzy. Qadyr Myrza Áliniń týǵan kúnine baılanysty ótkizilgen san alýan is-sharalardyń bel ortasynda aqyn atyndaǵy ortalyqtyń dırektory Donedil Qajymov pen aqyn atyndaǵy qordyń tóralqa músheleri, halyqaralyq Alash syılyǵynyń laýreaty, aqyn Aqushtap Baqtygereevanyń jáne til-ádebıet janashyry Maqsot Bergenniń bolýy amanatqa adal­dyqtyń bir kórinisindeı áser qaldyrdy. Sondaı-aq qazynaly Qadyr álemine odan ári tereńirek kóz tastaýdy kózdeıtin kúnniń ózi de Aqjaıyq aımaǵynda 5-qańtar dep belgilendi. Munyń arǵy astarynda da tereń mán bar ekeni anyq. Bul kúnniń taǵy bir qosymsha balamasy – Qadyr Myrza Áliniń rýhyna arnalǵan ashyq esik kúni delinedi. Bul úrdis keleshekte batysqazaqstandyqtar úshin aınymas dástúrge aınalady dep sengimiz keledi. ...Aqynnyń dúnıege kelgen kúni atalǵan ortalyqta bir top batysqazaqstandyq ádebıet jáne mádenıet salasynyń qabyrǵaly ókilderi qoǵamdyq qordyń atynan Qadyr Myrza Áli medalimen marapattaldy. Sonymen birge, ádebıet súıer qaýym men kórermen nazaryna Qadyr Myrza Áliniń ómiri men shyǵarmashylyq qyzmetine ar­nalǵan «Jyrdyń týyn jyq­paǵan» atty derekti fılm usy­nyldy. Bul týyndy aqynnyń týǵan jeri – Syrym aýdandyq ákimdiginiń tapsyrysy boıynsha túsirilgen. Fılmniń avtory esimi Aqjaıyq óńirine tanymal telejýrnalıst – Munaıdar Balmolda. Temir QUSAIYN, «Egemen Qazaqstan». ORAL. Sýretti túsirgen Rafhat HALELOV.