«Mersıshor» – kóktemniń merekesi

Naýryz – merekege baı, qut qonǵan aı. Qazaqstandyqtar Ulystyń uly kúni – Naýryz merekesine qyzý daıyndalyp jatqanda, Qaraǵandydaǵy rýmyn qoǵamy ózderiniń ulttyq meıramy – Mersıshordy atap ótken bolatyn. Jalpy, Rýmynııada Mersıshor keńinen atalyp ótiletin kórinedi. Jergilikti halyq bul meıramdy 1 naýryzdan bastap 10 kún boıy toılaıdy. Oǵan Eýropa jáne TMD elderinen qonaqtar arnaıy keledi. «Mersıshor» sózi qazaqshaǵa tárjimalaǵanda «naýryz» degen maǵynany bildiredi. Kóktemdi Rýmynııa men Moldova halyqtary dál osy merekemen qarsy alady. Bul kúni turǵyndar bir-birine tek aq jáne qyzyl tústi gúlderdi ǵana syıǵa tartady. О́ıtkeni, munda ańyzben astasqan mán bar eken. Ańyzda báısheshek gúldi tikenniń sheńgelinen qutqarǵan Kóktem týraly aıtylady. Kóktemniń bul isin qup kórmegen qaharly Qys ashýǵa býlyǵyp, jeldetip, borandatypty deıdi. Báısheshektiń ǵumyry qyl ústinde turypty. Beıshara gúldi qutqaram dep júrgeninde Kóktemge tikenek kirip, onyń jaraqatynan qan tamshylaı bastaıdy. Osydan keıin ǵana Qys qahary qaıtyp, aq qardaǵy qyzyl qannyń túsi Mersıshor merekesiniń sımvolyna aınalǵan eken. Syıǵa beriletin aq jáne qyzyl gúl shoqtaryn rýmyndar naýryz aıy boıy kıimderine taǵyp, sáýir aıynda búrshik atyp, gúl jarǵan aǵashqa tilek aıtyp baryp iletin bolǵan. «Mersıshor» festıvali oblysymyzda Nıkolaı Plýshkıs basqaratyn «Dakııa» rýmyn mádenı qoǵamynyń uıymdastyrýymen bıyl tórtinshi márte ótkizildi. Jyl saıyn bul is-shara rýmyndyq jáne moldovandyq tanymal ártisterdiń kelýimen este qalady. 2013 jyly Vasıle Iový men Zınaıda Bolbochaný Qaraǵandynyń qonaǵy bolsa, 2014 jyly «keńestik Chelentano» atanyp ketken Ion Sýrýchaný jáne Karolına Prepelıse kelgen bolatyn. Byltyr ataýly merekege kıshınevtik belgili etno-pop ujym «Transbalkanıka» qatyssa, bıyl kenshiler astanasyna ataqty etno-pop top «Ro-Mania» shaqyryldy. Qaraǵandylyqtar «Ro-Mania» tobynyń shyǵarmashylyǵymen jaqsy tanys. Byltyr qazan aıynda «Dakııa» etnomádenı birlestiginiń 10 jyldyq mereıtoıyna arnalǵan konserttik keshte «Ro-Mania» toby óner kórsetken bolatyn. Sonda saltanatty sharaǵa Qazaqstandaǵy Rýmynııanyń Tótenshe jáne ókiletti elshisi Nıkolaı Ýreke jáne Rýmynııa Syrtqy ister mınıstrliginiń sheteldegi rýmyn dıasporasy isteri jónindegi memlekettik hatshysy Sebastıan Hotka, sondaı-aq, Reseı Federasııasyndaǵy Rýmynııanyń Tótenshe jáne ókiletti elshisi Vasıle Soare qatysqan edi. О́ner ujymynyń oryn­daýyn­daǵy etnıkalyq mýzykanyń energetıkasy adam janyn birden baýrap alady. «Eń bastysy, súıikti isińe janyńdy salyp berilýiń kerek. Janrdyń ózi rýhanı qundylyqqa baı jáne de onyń boıdaǵy qýatty kórsetetin keremet áseri bar», deıdi top músheleri. Konserttik baǵdarlamada «Da­kııa» rýmyn mádenı qoǵamy» qoǵam­dyq birlestigi janyndaǵy «Dorýle» etnofolklorlyq ansambli rýmyn halyq ánderi men bılerin oryndady. «Dorýle» ansambli – aımaqtyq jáne respýblıkalyq ulttyq festıvalderdiń belsendi qaty­sýshysy, 2015 jyly astanamyz­da ótken «Shekarasyz án» halyq­aralyq án festıvaliniń laýreaty. Kórermender «Dorýle» shyǵarma­shylyq ujymynyń bı nómirlerin, rýmyn jáne qazaq tilderindegi vokal­dyq kompozısııalaryn joǵary baǵalady. Jyl saıyn ansambl re­pertýary jańa ándermen tolyǵýda. Mersıshor merekesi barysynda «Qoǵamdyq kelisim» kommýnaldy memlekettik mekemesiniń dırektory Tileýbek Kamalıev óńirdiń damýyna jáne jańa qazaqstandyq qoǵamdy qurýǵa qosqan úlesi úshin «Dachııa» rýmyn mádenı qoǵamy jastar qanatynyń jetekshisi Aleksandr Ýrmashovqa oblys ákiminiń alǵys hatyn tabys etti. Merekelik sharanyń joǵary deńgeıde ótýine Sátpaev qalasynyń T.Shevchenko atyndaǵy ýkraın etnomádenı birlestigi, «Rýsalısa» slavıan etnomádenı ortalyǵy jáne oblysymyzdaǵy bedeldi oqý oryndary atsalysty. Qaırat ÁBILDINOV, «Egemen Qazaqstan». QARAǴANDY.