Bala ómirin saqtap qalý – eń mańyzdy mindet

Astana qalasy ishki ister departamentiniń jergilikti polısııa qyzmeti balalar ushyrap jatatyn jol-kólik jaraqatynyń aldyn alý boıynsha únemi aýmaqtyq is-sharalar ótkizip keledi. Sonyń biri – aǵymdaǵy jyldyń 29 naýryzynan 4 sáýirge deıin jalǵasatyn «Abaılańyz, jaıaý júrginshi» sharasy. Sharanyń birinshi kezeńi «Qaýipsizdik selfıi» dep atalsa, oǵan qalalyq balalar úıiniń búldirshinderi qatysty. Olardyń salǵan sýret­terinde kólik júr­gi­zýshilerine jol-kólik ereje­sin saqtaýdy suraǵan kóri­­nister oryn alypty. Solar­dyń arasyndaǵy maǵy­nasy tereń ári tartymdy degen­­deri fotoǵa túsirilip, baı­qaýǵa jiberilgen edi. Sonyń nátıjesinde úzdik dep ta­nyl­ǵan avtorlar ártúrli syı-sııapattarǵa ıe boldy. Al, keshegi «Dýman» oıyn-saýyq kesheni aldyndaǵy alań­da ótken shara aksııanyń ekin­shi kezeńi sanalady. «Jaıaý júrgin­shiler» dep atalatyn bul ak­sııa barysynda Astana qala­sy IID Jer­gi­likti polısııa qyz­metiniń qyz­­met­kerleri eń jas jaıaý júr­ginshilerge shaǵy­lys­tyrǵysh elementter – bel­deý­ler, baı­lam­dardaǵy bel­gi­she­ler, bile­zikter tartý etti. Psıholog mamandardyń aıtýynsha, balalar ózderiniń jas erekshelikterine qaraı jolda bolatyn jaǵdaılardy únemi durys baǵalaı al­maýy múmkin. Jolda jaǵdaı ne­ǵurlym kúrdeli bolǵan saıyn balalardyń da she­shim qa­byldaýy jyldam bol­ǵa­nymen, ol durys bola ber­meıtindigin ómirdiń ózi kór­setip keledi. Jyl basynan beri kámelet jasqa tol­maǵan 14 bala jol-kólik jara­qatyn alǵandyǵymen bólisken jergilikti polısııa qyzmetiniń ınspektory Aıymgúl Valeeva, balalar «týnneldik kóz» sıpatyn ustanatynyn, tarqatyp aıt­qanda, tek kóz ortasyna tús­ken beıneni ǵana kóretinin umyt­paý kerektigin, olaı bolsa, ba­lalarǵa jol qaýipsizdik ere­jesin jastaıynan boı­laryna sińirgen oryndy eken­digin alǵa tartty. Joldy tek jaıaý júr­ginshilerge arnalǵan jerlerden ǵana kesip ótý, al túngi nemese keshki mezgilderde sha­ǵy­lystyrýshy elementteri bar belgilerdi taǵyp júrý sııaqty paıdaly keńesterdi aıtý óz nátıjesin berip keledi. Osy­laısha jyl basynan beri ótken jyldardyń osy merzimimen salystyrǵanda, balalardyń qatysýymen oryn alǵan jol-kólik jara­qatynyń sany 18 paıyzǵa qysqarǵandyǵy belgili bolyp otyr. Elordadaǵy №70 mektep lıseıiniń oqýshysy Atajan Esnazar óziniń bul sharaǵa qatysýyn bylaısha túsindirdi: «Basty maqsat – jaıaý júrginshilerge jol júrý tártibin qaperge salý. Qazirgi jyldamdyqqa qurylǵan myna shaqta asyǵystyq jasaý ólimge ushyratýy múmkin. Olaı bolsa, jol júrý má­de­nıetin qalyptastyrý jo­lynda adam ómirin saqtap qa­lý – eń mańyzdy mindet». Jalpy, sarapshylar shaǵy­lystyrǵysh elementteri bar jaıaý júrginshilerdi júr­gizýshiler – jaqyn araqa­shyq­tyqta 50 metrden, al alys araqashyqtyqta 150 metr­den baıqaı alatynyn dá­leldegen kórinedi. Bul rette kólik jaryǵyna sha­ǵy­­lysatyn elementteri bar bel­giniń bolmaýynan júr­gizý­shige jaıaý júrginshi tek 30 metr qashyqtyqtan ǵana kó­rinedi deıdi. Zertteý­shi­ler qaýipsizdik talaptary es­kerilmegende túńgi nemese keshki mezgilde jaıaý júr­gin­shini qaǵyp ketý oqıǵa­lary­nyń táýekelderi 5-6 esege arta túsetinin dáleldep te qoıypty. Bul turǵydan kelgende jergilikti polısııa ınspektory Lázzat Beısenbaeva Eýropa elderinde, ásirese, myna kórshiles Reseıde de balalardyń shaǵylystyrýshy belgilerdi taqpaı júrgeni úshin ata-analaryna aıyppul salynatyndyǵynan habardar etti. Onyń málimetine qaraǵanda, Reseıde osy úshin 500 rýbl kóleminde aıyppul salady eken. Úshinshi kezeń – «Jaıaý júrginshi, ótkelmen júr!» dep atalady. Is-shara ótkizilý barysynda eń jas ınspektorlar jasaǵy jol-kólik qaýipsizdigin qalaı saqtaý kerektigin jáne jol ót­kel­derinen durys ótý kerektigin kórsetetin bolady. Asqar TURAPBAIULY, «Egemen Qazaqstan».