Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev 2 sáýir kúni Kýbanyń astanasy – Gavana qalasyna keldi. Bul – Qazaqstan Prezıdentiniń Bostandyq aralyna jasaǵan alǵashqy sapary. Munda Elbasy Kýba Memlekettik keńesiniń jáne Mınıstrler keńesiniń tóraǵasy Raýl Kastromen kezdesti.
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev óziniń Gavanaǵa jasaǵan alǵashqy resmı saparyn Kýba halqynyń dańqty uly, aqyn, osy eldiń ult-azattyq qozǵalysynyń qaıratkeri Hose Martıdiń memorıalyna gúl shoǵyn qoıýdan bastady. Memleket basshysy bul rásim aıaqtalǵan soń memorıal mýzeıin aralap kórip, qurmetti qonaqtar kitabyna qoltańba qaldyrdy.
Jalpy, Kýbaǵa saparlap kelgen memleketter basshylary Hose Martıdiń osy bir alyp eskertkishine kelip, gúl shoqtaryn qoıyp qurmet kórsetýdi dástúrge aınaldyrǵan. Bul aqynǵa ǵana emes, búkil Kýba halqyna jasalǵan iltıpat bolsa kerek.
Aıta keteıik, qurylysy 1958 jyly aıaqtalǵan Martı eskertkishin 6 baǵana qorshap tur. Monýmenttiń artynda 109 metrlik munara boı túzegen.
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev pen Kýba basshysy Raýl Kastro kezdesý barysynda ekijaqty yntymaqtastyqty, saýda-ekonomıkalyq yqpaldastyqty, bilim berý, mádenıet, sport, aýyl sharýashylyǵy salalaryndaǵy baılanystardy keńeıtý jáne aldaǵy ýaqytta saıası únqatysýdy jalǵastyrý joldaryn talqylady.
Nursultan Nazarbaev pen Raýl Kastro densaýlyq saqtaý, farmasevtıka jáne bıotehnologııa salalaryndaǵy ózara is-qımyl máselelerine arnaıy toqtaldy. Osy salada qazaqstandyq jáne kýbalyq mamandardyń tájirıbe almasý qajettiligi atap ótildi.
Sonymen qatar, taraptar halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máselelerdi de talqylady. Elbasy BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 2017-2018 jyldardaǵy turaqty emes múshesin saılaý barysynda Qazaqstannyń kandıdatýrasyn Kýbanyń qoldaýy turǵysynan qol jetken ýaǵdalastyqqa qanaǵattanýshylyq bildirdi.
Sonymen birge, Elbasynyń Kýbaǵa jasaǵan resmı sapary aıasynda birqatar memorandým bekitildi. Atap aıtar bolsaq, Qazaqstannyń Energetıka mınıstri Qanat Bozymbaev pen Kýbanyń Energetıka jáne taý-ken óndirisi mınıstri Alfredo Lopes Valdes energetıka salasyndaǵy yqpaldastyq jónindegi memorandýmǵa qol qoıdy.
Sondaı-aq, Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrligi men Kýbanyń Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstrligi arasynda jumyspen qamtý, áleýmettik qorǵaý salasynda memorandým túzildi. Oǵan Qazaqstan Syrtqy ister mınıstri Erlan Ydyrysov pen Kýbanyń Eńbek jáne áleýmettik qorǵaý mınıstri Margarıta Gonsales qol qoıdy.
Sonymen qatar, «Astana EKSPO-2017» UK» AQ basqarma tóraǵasy Ahmetjan Esimov pen Kýbanyń Saýda-ónerkásip palatasynyń tóraǵasy Orlando Ernandes Gılen atalǵan eldiń Qazaqstanda ótetin EKSPO-2017 kórmesine qatysýy jónindegi 2015 jyldyń qarashasynda qabyldanǵan kelisimshart turǵysynda pikir almasty.
Eske sala keteıik, Qazaqstan men Kýba arasyndaǵy dıplomatııalyq qarym-qatynastar 1992 jyldan bastaý alady. 1993 jyly Qazaqstanda Kýba elshiligi ashyldy. 2013 jylǵy 22 qazannan bastap Kýbanyń Qazaqstandaǵy elshisi qyzmetin Karlos Enrıke Valdes de la Konsepsıon atqara bastady. Al 2013 jylǵy 11 jeltoqsannan bastap Qazaqstannyń Kanadadaǵy elshisi Konstantın Jıgalov Kýbadaǵy elshi qyzmetin qosa atqaryp keledi (Ottava qalasy. Rezıdensııasymen).
Eki el arasyndaǵy saıası, parlamentaralyq, saýda-ekonomıkalyq, sharttyq-quqyqtyq, mádenı-gýmanıtarlyq yntymaqtastyqtar birshama jolǵa qoıylǵan. Buǵan dálel retinde ár jyldardaǵy mınıstrlikter men vedomstvolar arasyndaǵy ekijaqty kezdesýlerdi, ózara saýda-sattyqty, ekonomıkalyq qarym-qatynastardy, vızalyq kelisimderdi, rýhanı-mádenı baǵyttaǵy, bilim berý salasyndaǵy yqpaldastyqty, eki el sportshylarynyń qatysýymen ótken jarystardy jáne basqa da baılanystardy aıtýǵa bolady.
Endi biz Memleket basshysy taǵzym etip, eskertkishine gúl shoǵyn qoıǵan Hose Martı jóninde az-kem málimet bere keteıik. Ol 1853 jyly Gavanada áskerı qyzmetkerdiń otbasynda týǵan. Hose Martı 16 jasynan ult-azattyq qozǵalysqa qatysady. Madrıd jáne Saragosa ýnıversıtetterinde fılosofııa, ádebıet, zań ǵylymdary boıynsha bilim alǵan ol Meksıkada, Gvatemalada birshama turyp, 1879 jyly Kýbaǵa qaıta kelisimen ıspandarǵa qarsy kóterilisti uıymdastyrǵany úshin Ispanııaǵa jer aýdarylady. Odan keıin, ıaǵnı 1880-1895 jyldar aralyǵynda AQSh-ta turyp, Latyn Amerıkasy gazetterine maqalalar jazady, sóıte júrip, 1882 jyly Kýbanyń qozǵalys partııasyn qurady ári «Partııa» gazetin shyǵarady. 1895 jyly Kýbaǵa qaıta oralyp, ıspandarmen soǵysta qaza tabady.
Aqynnyń «Abdýlla» (1869 j.)
atty tuńǵysh shyǵarmasy quldyq júıege qarsy jazylǵan. Al «Ismaelılo, «Qarapaıym óleńder», «Erkin óleńder» atty jyr jınaqtary arqyly zulymdyq pen ádiletsizdikke qarsy batyl ún qatty. Onyń birqatar shyǵarmalaryn qazaq tiline T.Moldaǵalıev, О́.Nurǵalıev, B.Aldamjarov aýdarǵan. Qazaq tilinde «Bostandyq daýysy» atty jyr kitaby jaryqqa shyqty. Birneshe óleńderi 1973 jyly «Kýba tańy» jınaǵynda qazaq tilinde basyldy.
Joldybaı BAZAR,
«Egemen Qazaqstan» –
Gavanadan (Kýba).
Sýretterdi túsirgender
S.BONDARENKO, B.OTARBAEV.
