Álem ózara túsinistikke zárý

О́ńirde qoǵamdyq jumystarǵa belsene qatysyp júrgen eńbek ardagerler az emes. Olar ónegeli ómirimen, elimizge sińirgen eńbegimen qurmetke bólengen jandar. Sonyń biri Qazaqstan Respýblıkasy Beıbitshilik jáne kelisim keńesiniń Aqtóbe oblysy boıynsha tóraǵasy, «Qurmet» ordeniniń ıegeri Keldibaı ESPAǴAMBETOV desek qatelespespiz. Ár kezdesken saıyn ómirimizge qatysty ózekti máselelerge ózindik oı-pikirin, paıymyn aıqyn ańǵartatyn Keldibaı aǵamyzdy álemde oryn alyp otyrǵan saıası jaǵdaı jaıly sózge tartqanbyz. – Keldeke, álemdegi qazirgi qalyptasqan saıa­sı jaǵdaıǵa kózqara­syńyz qandaı? – Men saıasatker emes­pin. Degenmen, ómir­de bolyp jatqan oqı­ǵa­lar­­dy ańǵaryp otyrýǵa daǵdylanǵanmyn. Álemde bolyp jatqan qarjy daǵ­darysy, qyrǵı-qabaq teketirester beıbit ómir­diń berekesine salqynyn tıgizýde. Memleketter arasynda kere­ǵar kelispeýshilikter bolyp jatqanyn da kórip otyrmyz. Munyń beıbit qatar ómir súrýge kedergisi bolary shyndyq. So­­ǵys órti tutanyp ketken elder de bar. Qandaı da qarýly qaqtyǵystardyń halyqqa paıdasy joq. Bizdiń Elbasy­myz Nursultan Nazarbaevtyń udaıy beıbitshilikti jaqtaǵan daýsy anyq estiledi. Qaı memleketke barmasyn dostyq nıetin, beıbit saıasatyn usy­nady. Tipti, qyrǵı-qabaq elder arasynda araaǵaıyndyq jasap júr­genin de bilemiz. Men Nursultan Ábish­­ulyn osyndaı ustanymdary úshin ózgelerden kósh ilgeri qoıamyn. Eli­mizde ár alýan din ókilderiniń basyn Astanada áldeneshe ret qosýy, Semeı polıgonyndaǵy synaqtardy toqtatyp, Qazaqstandy ıadrolyq qarý­syz elge aınaldyrýy, sońǵy jyl­dardaǵy ekonomıkalyq, kedendik odaqtar qurýǵa bastamashy bolýy Elbasynyń tek elimizdegi ǵana emes, álemdegi turaqtylyqtyń tuǵyryn bekitýge degen eńbegi dep baǵalaý kerek. Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uıy­mynyń 2010 jylǵy As­tana sammıti, alda ót­kiziletin EKSPO-2017 ha­lyq­aralyq kórmesi de osyn­daı irgeli oılardyń jemisi deý oryndy. – Soǵystyń betin aýlaq qylsyn, degenmen, álemde tynyshsyzdyq oryn alyp otyrǵany jasyryn emes qoı. – Iá, álem qazir tynyshsyz bolyp barady. Qarýly qaqtyǵystardan qashqan bosqyndar máselesi ózekti bola túsýde. Dinı ekstremızm men terrorızmniń beleń alýy da qaýip­tendiredi. Jahandyq soǵystyń qaýpi de joq emes. Osynyń barlyǵy álem elderiniń bir ymyraǵa kelýi kerektigin alǵa tartady. Osyndaı shetin máseleni sheshýde Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń tyń ıdeıa­lar, tynymsyz isterge uıytqy bolyp jurgeni bizdiń boıymyzda maqtanysh sezimin uıalatady. Qarýly qaqtyǵystardyń aldyn alýǵa bastamashy bolýy, olardy boldyrmaýdyń joldaryn usynýy N.Nazarbaevtyń álemdik deńgeıdegi saıasatker ekenin aıqyn ańǵartady. Kúni keshe Qazaqstan men AQSh Prezıdentteri Nursultan Nazarbaev pen Barak Obamanyń ıadrolyq qaýipsizdik pen taratpaý salasyndaǵy yntymaqtastyq týraly birlesken málimdeme jasaýynyń ózi nege turady. Málimdemede «...Taraptar ıadrolyq qaýipsizdik jónindegi oqý ortalyǵyn qurý isine birlesken kúsh-jiger jumsalyp otyrǵanyn qanaǵattanýshylyqpen atap ótti. Ortalyqta ıadrolyq qarýdy taratpaý salasynda materıaldardy qorǵaý, baqylaý jáne esepke alý trenıgterin, ıadrolyq jáne basqa radıoaktıvti materıaldardyń zańsyz aınalymyna qarsy is-qımyl trenıngterin ótkizetin bolady. Ortalyq qurylysy 2015 jyldyń aıaǵynda bastaldy, ol 2016 jyldyń aıaǵyna deıin paı­dalanýǵa beriletin bolady», – dep naqty aıtylǵan. Munyń ózi ıadro­lyq materıaldardyń baqylaýda ustalýyna septigin tıgizetin shara ekeni sózsiz. Jalpy, ıadrolyq qarýdan bas tartqan Qazaqstannyń bastamasy qýatty elderdiń bárine de ónege bolýy tıis. Bul adamzattyń bolashaǵy úshin qajet ustanym. Búgingi tańda álem ózara yntymaq pen beıbit qatynasqa zárý. Sondyqtan álem jurtshylyǵynyń ózara túsinistigi men tatýlyǵy basty másele bolyp tabylady. Buǵan órkenıetti, damyǵan, qýatty memleketter uıytqy bolýy kerek. Ár mem­lekettiń saıasat «kórpesin» ózine qaraı tartqylaýy turaqtylyqqa aparmasy anyq. Áńgimelesken Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy.