Qazaqstan-Sıngapýr: Parlamentaralyq únqatysý nyǵaıýda

30 naýryz – 2 sáýir aralyǵynda Qazaqstan Respýblıkasy Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy Qasym-Jomart Toqaev Sın­gapýr Respýblıkasynda resmı saparmen bolyp, osy eldiń basshylarymen kezdesti, sondaı-aq jyl saıynǵy Sıngapýr forýmynda negizgi baıandama jasady. Sapar Sıngapýr Par­lamentiniń Tóraǵasy Halıma Iаkobtyń shaqyrýy boıynsha júzege asqan bolatyn. Sıngapýr Parlamentinde Qa­zaq­stan Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy men Sıngapýr Parla­mentiniń Tóraǵasy eki el ynty­maqtastyǵynyń ózekti máseleleri boıynsha pikir almasty. Q.Toqaev áriptesin Qazaqstannyń qazirgi kez­degi damýy, Parlamenttiń qyz­meti, sondaı-aq eldi jańǵyrtý jó­nindegi Prezıdenttiń «100 naqty qadam» Ult Josparyn iske asyrý týraly habardar etti. Ol «Nazar­baev Ýnıversıtet» pen Lı Kýan Iý atyndaǵy Memlekettik saıasat mektebi arasyndaǵy jemisti ynty­maq­tastyqty, sondaı-aq eki eldiń tehnıkalyq bilim berý sala­syndaǵy ózara is-qımylyn atap ótti. Parlamentaralyq únqatysýdy jal­ǵastyrý úshin Q.Toqaev árip­tesin Qazaqstanǵa saparmen ke­lýge shaqyrdy. Sıngapýr Parlamentiniń Tór­aǵasyn Qazaqstannyń damýy, elimizdiń halyqaralyq mańyzdy bastamalary, ultaralyq qarym-qatynas pen til saıasaty máseleleri qyzyqtyrdy. H.Iаkob, sondaı-aq, Sıngapýrdyń ekonomıkalyq ózge­risterine baılanysty qazirgi kez­degi memlekettik saıasattyń basym­dyqtary týraly áńgimeledi. Bul rette, onyń pikirinshe, búkil qoǵam­dy robottar men avtomatıka ústemdik quratyn jańa ekono­mıkaǵa daıyndaý mindeti tur. Sıngapýr Prezıdenti Tonı Tan Keng Iаm­men kezdesý barysynda Q.Toqaev Qazaqstan Pre­zı­denti Nursultan Nazarbaevtyń izgi tilektestigin jet­kizdi jáne eki memlekettiń ózara tıimdi yn­ty­maq­tastyǵy odan ári jalǵasatynyna senim bildirdi. Tonı Tan Keng Iаm Qazaqstan Prezıdenti men Sıngapýr basshylyǵy arasyndaǵy dástúrli jeke baılanystar arqyly nyǵaıa túsken eki eldiń daǵdyly jyly shyraıly qatynastaryn joǵary baǵalady. Keleshegi zor yntymaqtastyqtyń aýqymdy aıasyn atap ótip, Sıngapýrdyń damý tájirıbesine Qazaqstannyń yqylas tanytyp otyrǵanyna qoldaý bildirdi. Prezıdenttik «Istana» saraıynda, sondaı-aq, Qurmetti aǵa mınıstr, Sıngapýrdyń burynǵy Premer-mınıstri Go Chok Tongpen de kezdesý boldy. Júzdesýshiler terrorızm taqyryby, Ortalyq Azııanyń damýy men Qytaıdyń «Bir beldeý, Bir jol» strategııasymen birge, jahandyq kún tártibindegi ózekti máseleler boıynsha pikir almasty. Go Chok Tong bıyl Qazaqstanǵa saparlap kelý nıetin jetkizdi. Sapar barysynda Qazaqstan delegasııasy Sıngapýrdaǵy munaı hımııasy jáne týrızm klasterinde boldy. 2 sáýir kúni Senat Tóraǵasy Q.Toqaev «Azııa jáne álem – ortaq múmkindikter, birlesip órkendeý» taqyrybymen ótken ekinshi Sıngapýr forýmynyń ashylýynda sóz sóıledi. Q.Toqaev óziniń sóziniń basynda Sıngapýrdyń negizin salýshy Lı Kýan Iýdy qurmetpen eske alyp, onyń 1991 jyly bizdiń elimizge saparlap kelgende eldiń damýyna qatysty paıdaly keńester aıtqanyn eske saldy. Q.Toqaev óziniń sózinde qatysýshylardyń nazaryn Eýrazııanyń keleshegi máselelerine aýdaryp, qurlyqtaǵy oqıǵalardyń damýy týraly óz oılaryn ortaǵa saldy. «Qazirgi kezde álemniń tiregi bola otyryp, Eýrazııa búkil álem úshin zardaptary alysqa ketetin túbegeıli ózgeristerdi bastan ótkerýde», – dedi Tóraǵa. Bul rette, ol Reseıde, Qytaıda, Eýropalyq odaqta jáne Taıaý Shyǵysta bolyp jatqan ózgeristerdi bólip alyp, olarǵa jeke-jeke taldaý jasady. Q.Toqaev Ortalyq Azııanyń álemdik saıasattaǵy róli arta túskenin atap ótti. «Bul aımaq aýqymdy tabıǵı resýrstar men shıelenis oryndaryna, atap aıtqanda, Aýǵanstanǵa jaqyndyǵy Eýrazııa qurlyǵynyń negizine aınalady, – dedi Tóraǵa. – Ortalyq Azııa elderi úshin aldyńǵy qatardaǵy memleketterdiń saýda-ekonomıkalyq strategııalarynyń túıin­desý ádisterin ázirleý asa mańyzdy mindet bolyp tabylady. Megajobalardyń ózara baılany­sy aımaqqa jahandyq ekonomıkalyq damýdyń tıimdi jáne teńgerimdi úlgisin usynýǵa múmkindik beredi». Forýmǵa qatysýshylar qaýipsizdiktiń aımaqtyq uıymdary: AО́SShK, ShYU jáne EQYU-nyń jumysyndaǵy Qazaqstannyń qadamdary týraly jan-jaqty habardar etildi. Bul rette, Q.Toqaev Birikken Ulttar Uıymynyń halyqaralyq isterdegi ortalyq rólin nyǵaıtýdyń mańyzy aıtarlyqtaı ekenin atap ótti. «Birikken Ulttar Uıymy men halyqaralyq quqyqtyń totyǵýy, ásirese, halyqaralyq terrorızm órship turǵan qazirgi kezde álemge búldirgishtik túrde áser etýi múmkin. Qazaqstan halyqaralyq qatynastardaǵy senimdi qalpyna keltirý maqsatynda halyqaralyq quqyq ustanymdaryn rastaýǵa arnalǵan joǵary deńgeıdegi BUU konferensııasyn shaqyrýdy usynady», – dep atap ótti Qazaqstan Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy. Qasym-Jomart Kemeluly Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqtyń iske qosylýymen jáne Qytaıdyń «Jibek joly ekonomıkalyq beldeýi» bastamasynyń iske asa bastaýymen Azııa, onyń ishinde ASEAN memleketteriniń kásipkerleri úshin Qazaqstanda ashylyp jatqan ekonomıkalyq múmkindikterge jınalǵandardyń nazaryn aýdardy. Odan basqa, Q.Toqaev Qazaqstan aýmaǵyndaǵy kólik-logıstıkalyq ınfraqurylymdy damy­týdyń aýqymdy baǵdarlamasyna, EKSPO-2017 kórmesine ázirlik jáne «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń keleshegine qatysty máse­lelerge egjeı-tegjeıli toqtaldy. Senat Tóraǵasy ekonomıkalyq dúrbeleń jaǵdaıynda Qazaqstan daǵdarysqa qarsy sharalar toptamasymen jáne ınfraqurylymdyq damýmen shektelmeıtinin, zań ústemdigin, ındýstrııalandyrý men ekonomıkalyq órkendeýdi, ulttyń yntymaǵyn nyǵaıtýdy, sondaı-aq, ashyq jáne esep beretin memleketti qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan aýqymdy ınstıtýttyq reformalardy iske asyratynyn atap ótti. «Parlament 59 zańnan turatyn, Qazaqstandaǵy sheteldik ın­ves­torlardyń jumysyn ońaılatatyn qajetti zańna­malyq toptamany qabyldady», – dedi Parlament Senatynyń Tóraǵasy. Q.Toqaevtyń sózin forýmǵa qatysýshylar zor yqylaspen qabyldady jáne olardyń tarapynan qoıylǵan saýaldarǵa jan-jaqty jaýap berildi. Sáýlebek BIRJAN.