Eren tulǵany eske túsirdi

Keshe L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde kórnekti ǵalym, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat quraldary ókilderiniń talaı býynyn tárbıelegen bilikti tálimger Temirbek Qojakeevtiń týǵanyna 90 jyl tolýyna oraı «Jýrnalıstıka jáne jýrnalıstik bilim berý: zamanaýı ınnovasııalyq tehnologııalar» atty ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Bul bárinen buryn qolyna qalam ustap, aq qaǵaz betin aınaldyrǵan aǵaıyndar úshin aıryqsha mańyzy bar basqosý boldy. Búginde res­pýb­lıkamyzdyń ártúrli basylymdary men teleradıo arnalarynda jumys istep júrgen áriptesterimiz Temkeń týraly tebirene oı tolǵap, emirene estelik aıtty. Ony qyzyǵa tyńdaǵan jastar jan dúnıelerin baıytar rýhanı oljaǵa kenelgeni anyq. Alqaly jıyndy ashqan osynaý oqý ordasyndaǵy jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýltetiniń dekany Qaırat Saq tuǵyry bıik tulǵanyń mereıtoıyna arnalǵan sharalardyń Astanadan bastaý alǵanyn aıryqsha atap kórsetip, jaqsy istiń qorytyndy núktesi Almatyda qoıylatynyna senim artty. Konferensııaǵa qatysýshylar nazaryna usynylǵan beınetaspalar kelmeske ketken keshegi kúnder elesin kóz aldymyzǵa qaıta ákeldi. Sarǵaı­ǵan taspalar sanadaǵy saǵynyshty terbep jibergendeı boldy. Abzal aǵa­myzdyń aýdıtorııany birden baý­rap ala jóneletin baıaǵy tanys daýsyna qumarta qulaq tigip, ósıet ispettes ózekjardy sózderine den qoıdyq. Stýdenttermen kezdesýden túsirilgen eski kadrlardy kórý barysynda kóńilge túrli oı keldi. Aıtqandaryna aıyzyń qanatyn qanjar tildi mundaı sheshen jandardyń qazir qarasy azaıǵany qan­daı ókinishti. Sańqyldap sabaq tú­sindirgende soqyrǵa taıaq ustat­qandaı shegelep tastaýshy edi-aý jaryq­tyq. Tyńdaýshysyn siltideı tyn­dyratyn ondaı lektorlar qaıda?.. Baıandamashylar sherýin bastaǵan EUÝ janyndaǵy Jýrnalıstıka máselelerin zertteý jónindegi ıns­tıtýt dırektory, professor Na­mazaly Omashev naqty mysaldar keltire otyryp, taǵdyrdyń tar jol, taıǵaq keshýlerinen taısalmaı ótken ór minezdi marǵasqanyń maqtaýǵa tu­rarlyq eleýli eńbekterine taldaý jasady. «Týmysy bólek Temkeńniń esimi atalǵanda eriksiz eleń etesiń. Aǵaıyndas ekeýmiz tabıǵaty ta­myljyǵan Merki aýdanynyń masatydaı qulpyrǵan Oıtal aýylynda týyp-óstik. Bala kezinen-aq qarymdy qabiletin baıqatqanyn eldegi aq­saqaldardan jıi estıtinbiz. Ol kisiniń kitaptaryn kishkentaıymnan oqyp-toqydym. Eliktep-solyqtap, sońynan erdik. Kóp ónegesin kórdik. Sóz ben istiń birligin buzbaı ótti bul ómirden. Qazirgi qoǵamǵa osyndaı ustanym ıeleri jetispeıtin sekildi. Qyzmette qatal, talapshyl bolatyn. Onysy oqytqan shákirtterim aınalasynan at ozdyryp, abyroıǵa bólense eken degen ıgi tilekten týyndaıtynyn ishteı sezetinbiz. Tek satıra janrynan ǵana on shaqty monografııa jazypty. Eń bastysy, tańdaǵan taqyrybyn jerine jetkize zerttedi. Muny dostary túgil dushpandary da moıyndaıdy. On alty jyl dekan bolǵanda jýrnalıstıka fakýltetin ýnıversıtet boıynsha aldyńǵy qatarǵa shyǵardy. Dáris berý máneri bólek-tuǵyn. О́zi oqytqan kýrsty jetik biletin. Basty baqyty – óziniń tabıǵatyna saı salany tańdaǵandyǵy. Qoǵamdyq qubylystardy kúnde kórip júrgenmen, ony ekiniń biri syn-syqaqqa aınaldyra almaıdy». QazGÝ-diń jýrfagyna túskenimizde eń alǵashqy leksııany oqyǵan, sondyqtan da kózimizge ystyq kóri­netin Namazaly aǵaıdyń aqjarma pikirine alyp-qosarymyz joq. Atalmysh ýnıversıtettiń pro­rektory, UǴA korrespondent múshesi Dıhan Qamzabekuly EUÝ rektorynyń konferensııa ju­mysyna tabys tilegen qut­tyqtaýyn jetkizip qana qoımaı, T.Qojakeevtiń belgili sebeptermen qýǵyn-súr­ginge ushyraǵan tustarda eńsesi ezilmegenin, saǵy synbaǵanyn, taýy shaǵylmaǵanyn, qaıta namysyn qaırap, halqyna qaltqysyz qyzmet qylǵanyn, Almaty kitap­hanalaryndaǵy sırek qorlardy aqtaryp, buǵan deıin belgisiz bolyp kelgen «aqtańdaqtardyń» betin ashqanyn alǵa tartty. Mártebeli minberge kóterilgen «Egemen Qazaqstan» respýblıkalyq gazeti» aksıonerlik qoǵamynyń vıse-prezıdenti Erkin Qydyr us­tazyn ulyqtaǵan qalamdastar qa­tarynda júrekjardy lebizin bil­dirdi. Qojakeevtiń aty zatyna saı qoıylǵanyn, ol temirdeı tártip ornatpaǵanda jýrfaktyń «erkeleri» men serkeleri bas bildirmeı ketýi ábden múmkin ekendigin jeńil ıýmormen jetkizdi. Sondaı-aq, elimizdegi jýrnalıst kadrlaryn daıarlaıtyn sol kezdegi respýblıkadaǵy jalǵyz fakýltettiń deńgeıi Temkeńniń arqasynda joǵary bolǵanyn, al qazir barlyq oblys ortalyqtarynda ashylǵan ondaı bólimderdiń tym kóbeıip ketkenin, alaıda, bilim berý sapasy tıisti talaptarǵa jaýap bermeıtindigin tilge tıek etti. Halyqaralyq túrki akade­mııa­synyń ǵalym hatshysy, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Amantaı Shárip kezinde kandıdattyq dısser­tasııasyna jetekshilik etken aıaý­ly ustazynyń kisilik kelbetine, qaı­ratkerlik qasıetine toqtalyp, Alash arysy Sultanbek Qojanovtyń ádebı murasyn zertteýde aqyl-keńesin aıamaı, durys baǵyt-baǵdar bergenin, sol úshin oǵan ózin ómir boıy qaryzdar sanaıtynyn bildirdi. Professor Raqymjan Turysbekov ǵalymnyń ádebıet zertteýshisi re­tindegi irgeli izdenisteri jaıynda jan-jaqty áńgime órbitti. Osy oraıda, 1992 jyly jaryq kórgen «Kók seńgirler» kitabynyń orny bólektigin, munda alýan derek kózderi paıdalanylǵanyn, kósheli kózqaras pen zeıindi zerdeleý, sony saralaý aıqyn ańǵarylatynyna nazar aýdardy. Konferensııada sondaı-aq, Qa­zaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Serik Negımov, Qazaqstannyń halyq aqyny Qonys­baı Ábil, «Qazaq­stan» RTRK» AQ basqarma tóraǵasynyń oryn­basary, kórnekti kósemsózshi Qaınar Oljaı, belgili satırık Kópen Ámirbek jáne basqalar sóılep, ázilmen ádiptelgen estelikter tıegin aǵytty. Ataqty ǵalym, ulaǵatty ustaz, sa­­rabdal satıra synshysy Temirbek Qojekeev – esimi el esinde saqtalǵan eren tulǵa. Endeshe, oǵan qandaı qur­met kórsetsek te artyq emes. Talǵat BATYRHAN, «Egemen Qazaqstan».