Qazaqstan men Irannyń yntymaqtastyǵy nyǵaıady

ASTANA. 11 sáýir. Búgin Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń Iran Islam Respýblıkasyna sapary aıasynda ótken eki el kásipkerleriniń bıznes forýmynda «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdıngi» AQ prezıdenti Qýandyq Bıshimbaev pen   ırandyq-qazaqstandyq iskerlik keńestiń teń tóraǵasy A. Abedı qol qoıylǵan kelisimderdiń mańyzdylyǵy jóninde aıtyp berdi. Bul týraly egemen.kz tilshisi habarlady. Bul qujatardyń ishinde – Iranǵa aýyl sharýashylyǵy men mashına jasaýdyń ónimin jetkizýge eksporttyq kelisimsharttar, hımııa jáne munaı hımııasy salasyndaǵy jobalardy birlesip iske asyrý jáne basqa da kelisimder bar. «Biz Qazaqstan ekonomıkasyna ırandyq kompanııalardyń ınvestısııalaryn kózdeıtin búgingi kúni qol qoıylǵan kelisimder ırandyq kompanııalar úlken jetistikke jetken salalardan ekenine qýanyshtymyz. О́tken iskerlik keńeste áýe baǵyttary boıynsha jeke másele kóterilgen bolatyn. Barlyq aıtylǵan máselelerdi biz Qazaqstan Úkimetine jetkizdik. Kólik qatynasynyń problemalary jaqyn arada sheshiledi. «Eır Astana» Qazaqstan men Iran arasynda jańa baǵyttardy ashyp jatyr. Bul bizge saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyqty odan ári nyǵaıtýǵa múmkindik beretini sózsiz», dedi «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdıngi» AQ prezıdenti Qýandyq Bıshimbaev. Investısııalardyń kólemi boıynsha eń iri kelisimderdiń biri – «Báıterek» holdınginiń enshiles qurylymy «Qazaqstannyń ınvestısııalyq qory» AQ men ırandyq «Kave Indastrı Grýpp» kompanııasy arasyndaǵy quny $200 mln. Qyzylorda oblysynda kalsıılendirilgen soda óndiretin zaýyt salý jónindegi kelisim. Osy qazaqstandyq-ırandyq joba Qyzylorda qalasyndaǵy shyny zaýytyn salý jobasynyń jalǵasy bolady dep kútiledi. Jaqyn arada taraptar kalsıılendirilgen soda óndiretin zaýyttyń tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesin ázirleýge kirisedi. Aýyl sharýashylyǵyn óniminiń ımporty men eksporty salasynda kelisimderdiń aýqymdy toptamasyna qol qoıyldy. Atap aıtqanda, «Báıterek» holdınginiń birqatar qazaqstandyq áriptes-kompanııalary et jáne dándi daqyldar óniminiń eksporttyq jetkizilimderi týraly ýaǵdalastyǵy. «Kontıtent treıdıng» kompanııasy Iranǵa $30 mln. somasyna et pen tońazytylǵan jartylaı fabrıkattardy eksportqa shyǵarady. «Ulttyq chempıon» qazaqstandyq «Alageum electric» kompanııasy Iranǵa transformatorlar men transformator maıyn jetkizýge ırandyq «Niroo Nransfo Co.» kompanııasymen kelisim jasasty. «Báıterek» holdınginiń basshysy Qýandyq Bıshimbaevtyń aıtýy boıynsha qazaqstandyq kompanııalar temirjol qatynasyn damytý salasyna da úlken qyzyǵýshylyq bildirdi. «Biz úshin Iran – Parsy shyǵanaǵyna, jańa halyqaralyq kólik dálizderine shyǵýǵa múmkindik beretin áriptes. Iran úshin Qazaqstan Reseıge, Qytaı men Orta Azııaǵa shyǵý úshin qyzyǵýshylyq týdyrady», dedi Qýandyq Bıshimbaev. Osy salada «Istkomtrans» JShS kompanııasy ırandyq Railway transportation S.A. áriptesimen $25 mln. somasyna temirjol júk tasymaldaryn uıymdastyrý týraly ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkize aldy. Iskerlik keńestiń barysynda $70 mln. somasyna keıinnen kómirsýtekterdiń tehnologııalyq jáne kommersııalyq esep alýdyń júıelerin jetkizý maqsatynda Irannyń aýmaǵynda birlesken kásiporyndy qurý boıynsha qazaqstandyq «Topan» JShS men ırandyq «Elektro Kavır» kompanııasy arasynda kelisimge qol qoıyldy. Sondaı-aq, Almaty oblysynda qýaty 50 mVt kún elektr stansasyn salý boıynsha jobanyń qurylysyn salý men ony iske asyrý týraly kelisim jasaldy. Budan basqa, eki eldiń saýda-ekonomıkalyq áleýetin odan ári damytý maqsatynda Qazaqstan vızalyq qoldaý jónindegi máseleniń sheshimine kiristi. «Biz vızalyq qoldaý máselesin Qazaqstannyń Úkimetine jetkizdik. Osy másele boıynsha jumys bastalyp ketti. Vıza alý qıyndyqtaryna tap bolmaı, Qazaqstan men Iran arasynda alańsyz ushý úshin qazaqstandyq tarap eń jaqyn ýaqytta barlyq sharalar qabyldaıdy dep úmittenemiz», dep málimdedi Q. Bıshimbaev. О́z kezeginde, ırandyq-qazaqstandyq iskerlik keńestiń teń tóraǵasy A. Abedı: «Baýyr úshin úıdiń esigin jabyq ustaýǵa bolmaıdy. Qazaqstan áýejaılarda 40 memleketpen vıza berý jumysyn retke keltirdi. Vızalyq máseleler sheshimin tapsa, onda týrızm, saýda jáne qarjy salasyndaǵy yntymaqtastyq tıimdi damıtyn bolady», dep atap ótti. Dastan Kenjalın. Derek, foto: baiterek.gov.kz