О́risi keń Ońtústik óńiri

Aımaqta toqyma klasteri men otandyq farmasevtıka qulashyn keńge jaıyp keledi

Ońtústik Qazaqstan oblysyna jumys saparymen kelgen Elbasy Nursultan Nazarbaev «AZALA Textile» seriktestiginde bolyp, óndiristiń barysymen tanysty. Memleket basshysyna oblys ákimi Beıbit Atamqulov óńirdegi ındýstrııalyq damý baǵdarlamasynyń oryndalý barysy, «Ońtústik» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵyndaǵy ınvestısııalyq baǵdarlamanyń júzege asyrylýy men jeńil ónerkásip nysandary qyzmeti jaıly baıandap berdi. «AZALA Textile» – maqtadan jip ıirip, al jipten mata toqýǵa maman­danǵan seriktestik. Sony­men qatar, onda matany boıaýǵa múm­kin­digi bar árleý sehy da jumys isteıdi. Joba quny 3,4 mlrd. teńge bolatyn fabrıkanyń jylyna 2 824 tonna ıirilgen jip, 13 488 myń sharshy metr aǵar­tylǵan, boıalǵan jáne basylǵan matalar, 2 230 myń dana tósek-oryn tys­tary jıyntyǵy men 7 273 myń dana túkti ónimder shyǵarýǵa múmkindigi bar. Búginde 465 adamdy jumyspen qamtyp otyrǵan fabrıka maqta-mata ónimin óndirýde. Shveısarııa men Belgııa elderiniń kompanııalary shyǵarǵan jabdyqtar qoldanylyp, Germanııa, Avstrııa jáne Italııa memleketteriniń jańa jelileri ornatylǵan. Buǵan deıin jip, matalar shetelden tasymaldanatyn edi. Al, shıkizattyń valıýtamen qymbatqa túsetindigi belgili. Ońtústik Qazaqstan – respýb­lıka boıynsha maqta egetin birden-bir óńir. Jeńil ónerkásiptiń azdy­ǵynan «aq altynymyz» shetelderge sý teginge ketip, onyń ornyna qymbat baǵaǵa kıim-keshek, toqyma ónimderin alyp keldik. Osynyń bárin eskergen Elbasy Nursultan Nazarbaev Úkimetke maqta-mata klasterin damytýǵa tapsyrma bergen. Sonyń arqasynda shıtti maq­tanyń 35 paıyzy oblys­tyń toqyma fabrıkalarynda óńdeletindeı jaǵdaıǵa qol jetkizildi. Oblys ákimi Beıbit Atamqulov óńirdegi toqyma salasyndaǵy kásip­ory­ndardy turaqty shıkizat­pen qam­tamasyz etý maqsatynda maq­ta egý kólemin arttyryp, jańa suryp­taryn ósirý boıynsha jumys júr­gizip jatyr. Byltyr maqtaly aýdan­darda 99 myń gektarǵa «aq al­tyn» egilse, bıyl onyń kólemin 11,4 paıyzǵa kóbeıtip, 100,6 myń gek­tarǵa jetkizý josparlanýda. Iаǵnı, maqta daqyly 238 tonnaǵa kóbeıedi. Maqta egetin jeri joq bolsa da shıkizatty satyp alyp, maqta-mata óndirisi arqyly paıdaǵa shyǵyp otyrǵan memleketter bar. Elbasynyń qoldaýy óńirimizde toqyma óndirisin óristetýge keń jol ashyp, «Ońtústik» er­kin ekonomıkalyq aımaǵynda «aq altyndy» tereń óńdeıtin kásip­oryndardyń kóptep ashylýyna muryndyq boldy. Oblys ákimdigi 2020 jylǵa deıin aq maqta kólemin 420 tonnaǵa jetkizýdi kózdep otyr. Sonyń nátıjesinde 90 paıyzy otandyq toqyma fabrıkalarynda óńdelmek. « AZALA Textile» – eli­miz­degi toqyma óndirisiniń kóshbas­shylarynyń biri. Elbasy maqtany tereń óńdep, jip ıirýden bas­tap toqyma óndirisin jaqsy jolǵa qoıǵan fabrıkany aralap, daıyn ónimderimen tanys­ty. Toqymashylardyń janyna kelip, tigip jatqan dúnıelerin kórdi. «Baıaǵyda sheshemiz tigin mashınasynyń qulaǵyn qolymen aınaldyryp kóılek tiger edi, al sender jańa tehnologııanyń jemisin kórip jatyrsyńdar», – dedi Memleket basshysy. Sodan soń ózin kútip turǵan fabrıka jumysshylarynyń qasy­na kelgen. «Elimizdiń óz maqtasy bar. Syrttan shıkizat tasymaımyz. Toqyma óndirisin tolyq jolǵa qoısaq, búginderi syrttan tasymaldanatyn kıim-keshekterdi ózimiz tigip, elimizdiń áleýetin kóteremiz. Importtyq taýarlar ornyn almastyrý – Qazaqstan­nyń ekonomıkalyq saıasatynyń ma­ńyz­dy mindetteriniń biri, ındýs­trııa­lan­dyrýdyń túpki maqsaty sol», – dedi áńgime oraıynda Prezıdent. Fabrıkanyń jumysshy-qyz­metkerlerimen emen-jar­qyn áńgimelesip, ara-arasynda ázildesip alǵan Nursultan Ábishuly olarmen estelikke sýretke tústi. Elba­syna fabrıka­nyń tynys-tir­shiligin tolyǵy­men baıandaǵan kásiporynnyń quryltaıshysy Baýyrjan Jamalov toqyma óndirisiniń bolashaǵy jaıly da jan-jaqty aıtyp berdi. 2005 jyly, osy kásiporynnyń jumysy endi bastalǵanda Elbasy sáttilik tilep, jańa tehnologııa jetistikterin paıdalanýǵa Úkimet tarapynan kómek bolatyndyǵyn aıtqan bolatyn. Kásiporyndy aıaǵynan turǵyzýǵa jumsalǵan 6,5 mlrd. teńgeniń alǵashqy transhy 3,5 mlrd. bolsa, keıinirek 2,5 mlrd. bólingen. Al, 1 mlrd. – zaýyt quryltaıshysynyń óz qarjysy. Baýyrjan Jamalovtyń ákesi Saldar aqsaqal – Maqtaral óńirinde aıtýly maqta zaýytyn iske qosqan azamat. Al «AZALA Textile» seriktestiginiń syrttan shıkizat satyp alatyndaı muqtaj­dyǵy joq, óz ónimi ózin tolyq qamtamasyz etýge jetedi. Maqta zaýyty men jip, mata daıyndaý sehy tolyq kúshinde. Eger daıyn ónimder bólimi jaqsy qarqyn alsa, nesıeden úsh-tórt jyldyń kóleminde qutylýǵa múmkindigi bar eken. Oǵan alǵysharttar joq emes. Ázirge toqyma buıymdary ishki naryqtyń qajetin ótep jatyr. Halyqaralyq saýda belgisi bar iri markettermen kelisimsharttar jasalǵan. Qazaqstanda jumys istep jatqan Túrkııa kásipkerleri syrttan tasymaldanatyn daıyn ónimderin «AZALA Textile» ónim­derimen almastyrǵan. Onyń syrtynda, «AZALA Textile» – Qazaqstan Qorǵanys mınıstr­liginiń «Jasampaz» jobasyna kirgen eń iri bes fabrıkanyń biri. Mınıstrlikten kelgen ókilder mundaǵy áskerı formalardyń tigilý sapasyna joǵary baǵa berip­ti. Bul – memlekettik tap­syrys to­qy­­ma óndirisiniń jumy­s aýqy­myn keńeıtedi degen sóz. Al ol – jaq­sy tabys. Ońtústiktegi toqy­­­ma ón­dirisiniń alym­dylyǵy, sapa­synyń joǵa­ry­lyǵy alystaǵy Afrı­kanyń Gana memleketindegi kásip­kerlerdi qyzyqtyrǵan syńaı­ly. Iаǵnı, endi halyqaralyq saýda aına­lymyna shyǵýyna múmkindik beriledi. – Osynyń bári Sizdiń arqańyz Nursultan Ábishuly, – dedi Baýyrjan Saldaruly. – Qıyn kezde qoltyǵymyzdan demep, qanat bitirdińiz. Maqta, mata klas­terin qalyptastyryp, aldaǵy ju­my­symyzdy ońtaılandyryp berdińiz. Sonyń arqasynda Qazaqstan­nyń jeńil ónerkásibi aıaǵynan turyp qana qoımaı, memleket qajetin, tutynýshylardyń tapsyrysyn oryndaıtyndaı bıikke kóterildi. Sol úshin Sizge barsha jeńil ónerkásip salasy qyzmet­kerleriniń atynan alǵys aıtamyz. Elbasy «AZALA Textile» fabrıkasynyń aty neni bildire­tindigin suraǵan. Al Baýyrjan Saldarulyndaı qazaqtyń daraboz balasynyń shańyraǵynda bes qyz, úsh ul talshybyqtaı jaıqalyp ósip keledi. Fabrıka ataýy sol qarlyǵashtaı bes qyzdyń esiminiń alǵashqy áripterinen quralypty. Aıtqandaı, «AZALA Textile» seriktestigi qonaq úıge ne kerek, bárin óte sapaly tigedi. Baýyrjan Saldaruly Astanada ótetin EKSPO-2017 halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesine óz ónimderimen qatysýǵa nıetti. Iаǵnı, Qazaqstan ónerkásibiniń taǵy bir tynysy ashylmaq. Elbasy Shymkentte 1 mıllıondaı halyq bar ekenin, oǵan Baýyrjandaı oǵlandardyń úles qosyp jatqandyǵyn ázilge súıeı aıtyp, «Biz kóbeıýimiz kerek, sonda búgingimizden de myqty bolamyz», – dedi. «AZALA Textile» seriktes­tiginen keıin Elbasy Nursultan Nazarbaev dári-dármek shyǵarýmen aınalysatyn «Hımfarm» aksıo­nerlik qoǵamy farma­sevtıka­lyq kompanııasynda boldy. 130 jyl­dyq tarıhy bar «Hımfarm» AQ búginde jyly­na jalpy somasy 16,5 mlrd. teńge bolatyn 1,2 mlrd. tablet­ka men kapsýlalar jáne túıirshikter, 300 mln. ampýla, 6 mln. ınfýzııa, 40 mln. antıbıotık qutylary men 26 mln. shárbat qutylary syndy dári-dármektiń 200-den astam túrin shyǵarady. Qazaqstan Respýblıkasynda tegin medısınalyq kómektiń kepil­dendirilgen kóleminiń sheńberinde satyp alynatyn dárilik zattardyń jalpy kóleminiń úshten bir bóligi­nen artyǵyn shyǵaryp, jetkizetin «Hımfarm» AQ-ta 1 myńnan astam adam jumyspen qamtylǵan. Saýda belgisi «SANTO Member of Polpharma group» bolyp tabylatyn «Hımfarm» AQ búgingi kúni óndirilgen ónimderin bes memleketke – Reseıge, Mońǵolııaǵa, Qyrǵyzstanǵa, Tájikstanǵa jáne Túrikmenstanǵa eksporttap, satý kólemin joǵarylatý maqsatynda Qyrǵyzstanda ókildigin tirkedi. Endigi jospar О́zbekstannyń na­ry­ǵyna shyǵý jáne Reseıdegi ala­tyn ornynyń aýqymyn keńeıtý bolyp otyr. Máselen, 2015 jyly quny 1,3 mlrd. teńgeden asatyn dári-dármek joǵaryda atalǵan memleketterge eksporttalǵan. Jalpy, óńirimizde iske qo­syl­­­ǵan jobalardyń 94 paıyzy josparlanǵan qýattylyqta ju­mys istep jatyr. Mysaly, 2015 jyly oblysta óndirilgen ónerkásip óniminiń kólemi 668,4 mlrd. teńgeni qurap, 3,1 paıyzǵa artty. Bul kór­­set­kish boıynsha oblys 98,4 pa­ıyzdyq kórsetkishke jetip, respýb­lıkada 5-orynǵa shyqty. Tutastaı alǵanda, kásiporyn eldiń jalpy dári-dármek naryǵynyń 5 paıyzdan astamyn qamtıdy jáne dárilik zattardyń ishki óndirisiniń 50 paıyzdan astamyn qamtamasyz etedi. Memleket basshysy «Hımfarmda» eńbek ujymymen kez­­desip, jańa sehtyń ashylýy­men quttyqtady. Qazaqstan ózine qajetti kóp dári-dármekti syrt­tan satyp alyp keldi. Al «Hımfarm» AQ-tyń dárilik preparattar nary­ǵynda básekege qabilettiligin arttyryp, jańa tabystarǵa jetýge múmkindigi bar. «Hımfarmnyń» otandyq farmasevtıka salasynda kóshbasshy bolarlyqtaı jaǵdaıy baryn aıtqan Elbasy álemdik naryqta básekege qabiletti bolýlaryna tilek­testik bildirip, otbasyla­ryna baıandy baqyt tiledi. Al seh eń­bekkerleri Qazaqstan Pre­zı­­dentine osy salaǵa kóńil bólip otyr­ǵany úshin alǵys aıtty.  Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan» Ońtústik Qazaqstan oblysy Sýretterdi túsirgender S.BONDARENKO, B.OTARBAEV