Úlken el – úlken otbasy

Ýlıana jáne on bala Qarataýlyq jıyrma alty jastaǵy ana Ý.Kım on balany baǵyp-qaǵyp otyr Olar jaıly oıda-joqta estip, tańǵaldym. Sosyn arnaıy baryp kórýge bel býdym. Qarataý qalasyndaǵy Á.Shymyruly kóshe­sindegi kishkene úıdiń darbazasyn ashqanymyz sol, jamyraı amandasqan balalardy kórip, júre­gimdi qýanysh kernedi. Sálden soń úıden shyqqan jap-jas orys kelinshegi amandasty. Myna shúpir­legen jas óskinderdiń asyraýshysy ári anasy (ıá, ony bári solaı dep ataıtynyn da bildim) Ýlıana Kım bolyp shyqty. Kóktemniń alǵashqy kúni ǵoı. Esik aldyndaǵy jemis-jıdektiń butaqtary búrshik jara bastapty. Kókónis egetin alqaptyń jerin qoqystan, shóp-shalamnan tazartý da kerek-aq. Shamam kelmeıdi dep júrgen eshqaısysy joq, bes-alty jasar balaqaı da osynda. Bárine bas-kóz bolyp júrgen Ýlıananyń enesi, balaqaılardyń ájesi – Nadejda Genhvanovna Kım. Áńgimemiz jarasyp júre berdi. – Kelinim balalar úıinde ósken. Ata-ananyń joqtyǵynyń taqsyretin ábden tartqan. Júregi jumsaq, jany názik. Jetim kórse – jebep, jan shýaǵyn tókkisi kelip turady, – deıdi enesi kelinin maqtap. – Ýlıananyń ózi úsheý týdy. Balam Valentın Ońtústik Koreıa memleketinde ju­mys istep jatyr. Jazǵa salym kelip, tur­mysymyzdy kórip ketedi. Ne kerek, kelinim jetim balalardy qamqorlyǵymyzǵa alaıyq dedi. Biz qarsylyq jasaǵan joqpyz. – Árbir sábı ata-ana meıirimin ańsaıdy, – deıdi Ýlıana, – balalar úıinde jyly-jumsaq jep otyrsa da, aıaly alaqandy, óz úıi bolǵanyn ańsaıdy. О́zim de sondaı sátti basymnan ótkerdim emes pe?! Osylaı dep jas kelinshek kózine jas aldy. Sóıtip, enesi ekeýi áýeli Merkidegi Savva, keıin ondaǵy balalar úıi jabylǵan soń Taraz qalasyndaǵy Sarmoldaev atyndaǵy balalar úıin jaǵalap, qamqorlyqqa bala asyrap alýǵa nıet etken. So­dan beri, tıisti uıymdardyń keli­simimen 5 balany asyrap, baǵyp otyrǵan jaǵdaılary bar. Onyń ústine, Qarataý qalasynan ata-ana qaraýynsyz qalǵan 3 qyz jazǵy demalystarynda (olar kolledjde oqıdy) kelip, osy úıdi panalaıdy eken. Segiz balamen birge óziniń ul-qyzy men jıeniniń úsh balasy da shańyraqtyń shattyǵyna aınalǵan. Ýlıananyń «úlkenderi» Nına Petrovna Almatyda kolledjde stılıst-modeler mamandyǵyna mashyqtanýda, jaz shyǵa týǵan úıine asyǵady ol. Al Aleksandr – 9, Anna – 7, Petr 5-synypta, Anatolıı alǵashqy daıyndyq synybynda oqıdy. Bári de qaladaǵy K.Marks atyndaǵy orta mektepte bilim alyp júr. Vıktorııa, Svetlana, Lıýbov – qaladaǵy kolledj bilimgerleri. Baýyrdaı bolyp ketken úsh qyz da jazǵy demalystarynda Kım otbasyn panalaıtyn sııaqty. – Olarǵa úıge kelme dep aıtýǵa dátim de jetpeıdi, – deıdi Nadejda Genhvanovna. – Kelse, qushaq jaıa qarsy alamyn. Almaǵaıyp zamanda bir-eki balasyn asyraýǵa qaýqary zorǵa jetetin ata-analarǵa bul da bir ónege alarlyq is emes pe?! – Bes balaǵa Úkimet 106 myń teńge járdemaqy taǵaıyndaǵan. Qu­daı­ǵa shúkir, kıimimiz bútin, tamaǵy­myz toq, – deıdi Ýlıana Roma­novna. Ásirese, koreı etnomádenı birles­tigi­niń múshesi Ekaterına Soıǵa alǵy­symyz sheksiz. Qaı kezde de qol­ushyn berýden bas tartpaıdy. Ol kisiniń ózi úıge soǵyp, balalar­dyń hal-jaǵdaı­laryn bilip, joly tús­pese telefon shalyp turady. Ekaterına – qalaǵa syıly kásip­ker, kisiligi mol áıel. Áńgime arasynda men jaqynda ǵana Qytaıdaǵy 125 balany asyrap alǵan qazaq áıeli týraly fılm kórgenimdi, ony Qytaı úkimeti shaqyryp alyp, «Jyl adamy» degen ataq bergenin aıtqanymda, Nadejda: – Balalar úıine barǵan saıyn kózderi muńǵa toly balalardy kórip júregim qars aıyrylady. Meıirimdi jandar tabylyp, solardy asyrap alsa ǵoı, jetim degen bolmasa ǵoı dep tileımin, – degende, «Shirkin-aı» degennen basqa eshteńe aıta almadym. Kóz aldyma dúnıege kelgen sábılerin qoqysqa zattaı laqtyra salatyn kókek analar elestep, qamy­ǵyp qaldym. Solar, Kım áýletinen úlgi alyp jatsa, qanekı. «Balaly úı – bazar» degenimiz sol emes pe?! Sáýlembaı ÁBSADYQULY  Jambyl oblysy, Qarataý qalasy