Eńbegine qaraı ónbegi

«Qarashyǵanaq Petrolıým Ope­reıtıng B.V» kompanııasy elimizde óndiriletin barlyq tabıǵı gaz kóleminiń teń jartysyn, sondaı-aq is júzinde óndiriletin suıyq kómirsýtekteriniń besten bir bó­ligin beredi. Qazirgi tańda Qara­shyǵanaq – myńdaǵan jumys or­ny, ozyq tehnologııalar men qo­maqty salyq túsimderi mekeni. «Qarashy­ǵa­naq Petrolıým Ope­reı­tıng» kom­pa­nııasynyń Batys Qa­zaqstan oblysynyń áleýmettik jaǵynan ór­kendeýine atsalysý qarqyny qaryshty. Kompanııa tarapynan 2009 jyl­ǵa deıin oblystaǵy áleýmettik jo­balarǵa jyl saıyn 10 mln. dol­lar bólinip otyrdy. Bul qar­jy­ǵa óń­ir­degi densaýlyq saqtaý ny­san­dary, bilim berý mekemeleri, tur­ǵyn úıler salynyp, jol jón­del­di, gaz qubyrlary tartyldy. Al ótken jyldan bastap áleý­mettik salaǵa jumsalatyn ınvestısııa kólemi eki esege deıin ósti. Qarashyǵanaq konsorsıýmy­men áriptestik nátıjesinde qol jet­kizilgen mańyzdy jetis­tik­ter­diń biri – Oral óńirin gazdandyrý bolyp tabylady. Sońǵy birneshe jyl ishinde oblysta gazdandyrý jumystary boıynsha birqatar kó­lemdi jumystar atqaryldy. El­ba­sy N.Nazarbaevtyń tapsyrma­symen bastalǵan Qarashyǵanaq-Oral gaz qubyry qurylysy  óńir­degi kókeıkesti ári kún tártibinen túspeı kele jatqan másele – Jaı­yq ózeniniń sol jaǵalaýyndaǵy eldi mekenderdi gazdandyrýdy tú­begeıli sheshti. Tartylǵan jańa gaz qubyrynyń uzyndyǵy 150 sha­qyrymdy quraıdy. Joba qu­ry­lysy jergilikti bılik ókilde­riniń turaqty baqylaýymen júze­ge asyryldy. Bastapqy joba ob­lys ákiminiń tabandylyǵy arqa­synda gazdy shalǵaıda jatqan aý­yldarǵa deıin jetkizdi. Iаǵnı, óńirdiń ońtústigindegi alys aýdandar kógildir otyn qyzyǵyn kórdi. Kompanııa jyl saıyn Batys Qazaqstan oblysy aýmaǵynda birneshe iri áleýmettik nysandy iske qosady. Osy oraıda aıtatyn bir jáıt, áleýmettik jobalarǵa oblys qajetine bólinetin qarjydan bó­lek, «Qarashyǵanaq Petrolıým Ope­reıtıng» ornalasqan Bórli aý­da­nyna da erekshe nazar aýda­ry­lady. Tek demeýshilik baǵdar­l­a­ma­symen qarjylandyrylatyn áleý­met­tik jobalarǵa emes, sondaı-aq kásipkerlikti damytýǵa da járdem kórsetiledi. Qarashyǵanaqta qoldanylatyn zamanaýı jabdyqtar óz isiniń sheberlerine ǵana senip tapsyry­la­dy. Sondyqtan qyzmetkerlerdi oqy­tý men biliktilikterin artty­rý, bilimderin jetildirýge kúsh salý konsorsıýmnyń aldyna qoıǵan negizgi maqsattarynyń birinen sa­nalady. Kompanııa jergilikti taýar jetkizýshiler men qyzmet kór­setýshilerdi damytý baǵdarla­ma­syn júzege asyrǵan kásiporyn­dar­dyń biri bolyp tabylady. Qa­zir Qarashyǵanaqtyń derekqo­ry­n­da 2700 qazaqstandyq óndirýshi men taýar jetkizýshi tirkeýde tur. 1997 jyly qol qoıylǵan О́BSK-den (ónimdi bólý jónindegi sońǵy kelisim) keıin búginge deıin bar­lyq qol qoıylǵan kelisim-shart­tardaǵy qazaqstandyq mazmun kó­lemi 3,5 mlrd. AQSh dollarynan asyp túsken. Munyń barlyǵy óń­ir­diń turaqty damýyna baǵytta­lypty. Sondaı-aq «Qarashyǵanaq Petrolıým Opereıtıng» ornyq­ty damý boıynsha esebin Batys Qa­zaqstan oblysynda alǵashqy bolyp jarııalady. Bir sózben aıtsaq, «Qara­shy­ǵa­naq Petrolıým Opereıtıng B.V» konsorsıýmdaǵy áriptesteri jáne oblystyq ákimdiktiń qoldaýymen osynda jumys isteıtin kóptegen eńbekterlerdiń mekenin jáne ken ornyna irgeles jatqan aýyl-aı­maq­pen birge tutastaı alǵanda Ba­tys Qazaqstan oblysyn órkende­tip ósip-ónýine úles qosýdy óz­deriniń azamattyq úlgisi retindegi paryz sanaıdy. Kompanııa júzege asyryp jatqan úlken jumystar Astanada ótken jyly jeltoqsan aıynda ótken «Paryz-2010» áleý­mettik damytý respýblıkalyq kon­kýrsynyń qorytyndy salta­na­tyn­da aıryqsha atap ótilip, ma­ra­pattaldy. Atap aıtsaq, «Qara­shy­ǵanaq Petrolıým Opereıtıng B.V» kompanııasy «Úzdik áleýmet­tik joba» sanaty boıynsha altyn mara­patqa ıe boldy. Marapattaý sal­ta­natyna Qazaqstan Respýblı­kasy­nyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev, Premer-Mınıstr Ká­rim Má­simov jáne Úkimet múshe­leri men basqa resmı tulǵalar qatysty. «Paryz» altyn marapaty «Qa­rashyǵanaq Petrolıým Opereı­tıng B.V» kompanııasynyń jetistigi ǵana emes, onyń qyzmet­ker­le­riniń, áriptesteri men merdiger­le­riniń de jetken jetistigi. Konkýrs jeńimpazdary óndiristiń túrli sa­la­synan usynys bildirgen 400-den asa kompanııa ishinen iriktelgen bo­latyn. Al baıqaýdyń basty tala­by – qoǵam úshin shynaıy qyzmet kór­setip, el ıgiligin eseleý. Bul oraıda aıtýly marapattyń Qara­shy­­ǵa­naqqa buıyrýy kóp nárseni ań­ǵartady. Kompanııa ózi irge tepken óńirdiń ómirine belsendi ara­la­­syp, ónegeli isterdiń atqar­y­lýy­­na aıanbaı atsalysyp jatyr. Venera TÚGELBAI.