Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń buıryǵy  №367

2015 jylǵy 30 qarasha, Astana qalasy Tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júrgizý qaǵıdalaryn bekitý týraly «Tarıhı-mádenı mura obektilerin qorǵaý jáne paıdalaný týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 1992 jylǵy 2 shildedegi Zańynyń 19-babynyń 14-9) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júrgizý qaǵıdalary bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Mádenıet jáne óner isteri departamenti zańnamada belgilengen tártipte: 1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin; 2) osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde jáne merzimdi baspa basylymdarynda resmı jarııalaý úshin elektrondyq tasymaldaǵyshta eltańbaly mórmen kýálandyrylǵan qaǵaz danasyn qosa bere otyryp, Qazaqstan Respýblıkasy normatıvti quqyqtyq aktileriniń etalondy baqylaý bankine engizý úshin eltańbaly mórmen kýálandyrylǵan qaǵaz danasyn qosa bere otyryp osy buıryqqa qol qoıýǵa ýákiletti tulǵanyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasymen kýálandyrylǵan elektrondyq túrdegi osy buıryqtyń kóshirmelerin joldaýdy; 3) osy buıryqty resmı jarııalanýynan keıin Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrýdy; 4) osy buıryqtyń resmı jarııalanýynan keıin on jumys kúni ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń Zań qyzmeti departamentine osy tarmaqtyń 1), 2) jáne 3) tarmaqshalarymen qarastyrylǵan is-sharalardyń oryndalýy týraly málimet berýdi qamtamasyz etsin. 3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasynyń mádenıet jáne sport vıse-mınıstrine júktelsin. 4. Osy buıryq 2016 jylǵy 1 qańtardan bastap qoldanysqa engiziledi jáne resmı jarııalanýy tıis. Qazaqstan Respýblıkasynyń Mádenıet jáne sport mınıstri A.MUHAMEDIULY Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstriniń 2015 jylǵy 30 qarashadaǵy №367 buıryǵymen bekitildi Tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júrgizý qaǵıdalary 1. Jalpy erejeler 1. Tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júrgizý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júrgizý tártibin anyqtaıdy. 2. Osy Qaǵıdalarda mynadaı negizgi uǵymdar qoldanylady: 1) ǵylymı zertteý-tarıh jáne mádenıet eskertkishin saqtaý jóninde jobalaý-smetalyq qujattama jasaý jáne qajetti jumystar júrgizý maqsatynda onyń. sapasyn jáne saqtalý deńgeıin zerdeleýge, baǵalaýǵa baǵyttalǵan is-sharalar kesheni; 2) esepke alý qujattary – tarıh jáne mádenıet eskertkishiniń alǵashqy málimetterin. qysqasha sıpattamasy men ıllıýstrasııalyq materıalyn, ǵylymı jáne naqty derekterin qamtıtyn esepke alý kartochkasy men pasporty; 3) jobalaý-smetalyq qujattama – tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde oryndalatyn ǵylymı-restavrasııalaý jumystarynyń jumys syzbalarynan jáne restavrasııalyq qurylys buıymdaryn ázirleý jáne jeke konstrýksııalardy ázirleýge arnalǵan smetalardan, materıaldardyń qajettiligin esepteıtin vedomoster men jıyntyq vedomester; 4) merdiger – tıisti kyzmet túrine lısenzııasy bar. tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde merdigerlik jumystaryn júrgizetin jeke jáne zańdy tulǵa; 5) tapsyrys berýshi – tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde júrgiziletin ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn uıymdastyratyn jáne qarjylandyratyn jeke jáne zańdy tulǵa; 6) tarıh jáne mádenıet eskertkishteri – tarıh jáne mádenıet eskertkishteriniń memlekettik tizimine engizilgen. halyqtyń ótken tarıhymen, qoǵam men memlekettiń damýymen baılanysty, adam jasaǵan nemese adam men tabıǵattyń birlesken týyndysy bolyp tabylatyn jekelegen kesender, ǵımarattar. qurylystar men ansamblder, tarıhı-mádenı landshafttar jáne basqa da kórikti jerler; 7) tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde júrgiziletin ǵylymı- restavrasııalaý jumystary – tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde júrgiziletin arheologııalyq jumystardy qospaǵanda, óndiristik, ǵylymı- zertteý jáne jobalaý jumystarynyń barlyq túrleri. 8) tarıh jáne mádenıet eskertkishterine daıyndalatyn ǵylymı-jobalaý qujattamalary – tarıh jáne mádenıet eskertkishterine júrgiziletin ǵylymı - zertteý qujattamalary, restavrasııalaý jobasy, jobalaý-smetalyq qujattamalary, ǵylymı-restavrasııalyq esep qujattarynyń kesheni. 9) tikeleı zertteý – tarıh jáne mádenıet eskertkishteriniń konstrýksııalaryndaǵy qurylys jáne tehnologııalyq ádisteri qoldanylǵan alǵashqy elementter men materıaldardy nemese olardyń qaldyqtary men izderin ashý arqyly zertteý jáne tarıh jáne mádenıet eskertkishteriniń tehnıkalyq jaǵdaıyn zertteý. 2. Tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystarynyń júrgizilý tártibi 3. Tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn (budan ári – ǵylymı-restavrasııalaý jumystary) júrgizý úshin ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júrgizýge arnalǵan ǵylymı-jobalaý qujattamasy daıyndalady (budan ári ǵylymı-jobalaý qujattama). 4. Ǵylymı-jobalaý qujattama esepke alý jáne tarıhı-muraǵattyq pen bıblıografııalyq zertteýler negizinde ǵylymı-jobalaý qujattamanyń quramy men mazmunyn aıqyndaıtyn tapsyrmaǵa sáıkes daıyndalady. 5. Tapsyrmany tapsyrys berýshi daıyndaıdy jáne kelisim arqyly merdigerge ǵylymı-jobalaý qujattamany daıyndaý úshin beredi. 6. Merdiger ǵylymı-jobalaý qujattamasyn daıyndaý prosesinde ǵylymı zertteýler júrgizedi, jobalaý-smetalyq qujattamasyn daıyndaıdy. 7. Ǵylymı-jobalaý qujattamany tapsyrys berýshi bekitedi, halyqaralyq jáne respýblıkalyq mańyzy bar tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júrgizýdi – ýákiletti organmen, jergilikti mańyzy bar tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júrgizýdi oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń jergilikti atqarýshy organdarymen kelisiledi jáne kelesi bir nemese birneshe jumystardy júrgizý merdigerge tapsyrady: 1) konservasııalaý – tarıh jáne mádenıet eskertkishin odan ári buzylýdan saqtaıtyn jáne eskertkishtiń tarıhı qalyptasqan kelbetin ózgertpeı onyń konstrýksııalyq bólikteri men sándik elementterin bekitýdi jáne qorǵaýdy qamtamasyz etetin is-sharalar kesheni. Eskertkishtiń bútin saqtalýyn qamtamasyz etetin is-sharalardan turatyn avarııaǵa qarsy jumystar da konservasııalaýǵa jatady; 2) restavrasııalaý – tarıh jáne mádenıet eskertkishin qundylyǵy joq jáne eskertkishtiń kelbetin buzatyn qabattardan tazartý jolymen onyń tarıhı, sáýlettik-kórkemdik kelbetiniń saqtalýy men ashylýyn, ǵylymı negizdelgen derekter arqyly ǵımarattyń, ansambldiń, keshenniń joǵalǵan elementteriniń ornyn toltyrýdy qamtamasyz etetin is-sharalar kesheni; 3) qaıtadan jasaý – jetkilikti ǵylymı derekteri men tarıh jáne mádenıet eskertkishiniń aıryqsha tarıhı, ǵylymı, kórkemdik nemese ózge de mádenı mańyzy bolǵan kezde joǵalǵan tarıh jáne mádenıet eskertkishin qalpyna keltirý jónindegi is-sharalar kesheni; 4) jóndeý – tarıh jáne mádenıet eskertkishiniń tehnıkalyq jaı-kúıin onyń kelbetin ózgertpeı, kezeńdik jumystar júrgizý jolymen kútip-ustaý jónindegi is-sharalar kesheni; 5) beıimdeý – tarıh jáne mádenıet eskertkishiniń tarıhı, kórkemdik qundylyǵyna jáne saqtalýyna nuqsan keltirmeı, onyń qazirgi zamanǵa saı paıdalanylýy úshin jaǵdaı jasaý maqsatynda júrgiziletin is-sharalar kesheni jatady. 8. Ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júrgizý úshin tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn bekitilgen ǵylymı-jobalaý qujattama, kelisimshart negizinde merdiger júrgizedi. Merdiger ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn bastar aldynda úsh kún buryn tarıh jáne mádenıet eskertkishi ornalasqan aýmaǵyndaǵy oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń, astananyń, aýdandardyń oblystyq mańyzy bar qalalardyń jergilikti atqarýshy organdardy josparlanǵan jumys boıynsha jazbasha túrinde eskertedi. 9. Ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn «Tarıh jáne mádenıet eskertkishterindegi arheologııalyq jáne (nemese) ǵylymı-restavrasııalyq jumystardy júzege asyrý qyzmetin lısenzııalaý kezinde qoıylatyn biliktilik talaptaryn jáne olarǵa sáıkestikti rastaıtyn qujattar tizbesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstriniń 2015 jyly 29 qańtardaǵy №29 buıryǵymen bekitilgen jáne Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeýdiń tiziliminde №10644 bolyp tirkelgen, tarıh jáne mádenıet eskertkishterine ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn júzege asyrý qyzmeti lısenzııalaý kezinde qoıylatyn biliktilik talaptaryna sáıkes keletin merdigerdiń ǵylymı jetekshisi basqarady. 10. Aıaqtalǵan ǵylymı-restavrasııalaý jumystaryn qabyldaý tapsyrys berýshi taǵaıyndaǵan komıssııa arqyly júzege asady. 11. Tarıh jáne mádenıet eskertkishterinde ǵylymı-restavrasııalaý jumystary aıaqtalǵannan keıin merdiger: 1) tarıh jáne mádenıet eskertkishiniń restavrasııalaýǵa deıingi, júrgizilý kezindegi jáne aıaqtalý kezeńindegi jaǵdaıy belgilengen kartogrammanyń syzbasy qosymshada berilgen ǵylymı-restavrasııalyq esebin; 2) tapsyrys berýshi men merdiger qol qoıatyn atqarylǵan jumystar jóninde erkinshe túrdegi aktini daıyndaıdy. 12. Ǵylymı-restavrasııalaý jumystar tapsyrys berýshi men merdigerdiń atqarylǵan jumystar jóninde aktige qol qoıylǵannan keıin aıaqtaldy dep sanalady. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2015 jylǵy 24 jeltoqsanda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №12500 bolyp engizildi.