Qoǵam • 01 Maýsym, 2023
Jaǵymsyz ádet – janǵa túsken dert
«Adam – aqylymen qymbatty, urpaǵymen symbatty» degen sóz bar. Biz kelesheginen úmit kútip otyrǵan jas urpaqtyń basym bóligi búginde rýhanı turǵyda jutańdanyp, bos is pen arzan kúlkige kóp áýestenedi. Sonyń bir mysaly retinde olardyń áleýmettik jelilerdi durys qoldanbaýyn, onyń paıdasyz, zııandy jaqtaryna kóbirek boı aldyryp jatatynyn aıtýǵa bolady.
Zerde • 01 Maýsym, 2023
Ana tiliniń basynan qashan qıqý ketken? Ana tiliniń basyna bodandyq qamytyn kıgen sátten bult úıirile ketedi. Ana tili táýelsizdikke umtylǵan sátten onyń basyna úıirilgen bult qoıýlana túsedi, qarly jańbyr bolyp tónip, aıaǵy boranǵa ulasyp aıazdaı qarıdy. О́ıtkeni Ana tili – sol ulttyń, sol ulystyń uly rýhy, jany men ary.
Tarıh • 31 Mamyr, 2023
Jazyqsyz jazalanǵan Qabdolla aqsaqaldyń qıly taǵdyry
Stalındik qanquıly qýǵyn-súrgin týraly oılaýdyń ózi qorqynyshty. Arada qansha ýaqyt ótip, neshe urpaq almassa da, qandy izderi áli kúnge deıin saırap jatyr. El jadynan óshpek emes. Halqymyzdy qynadaı qyrǵan zulmat zamannyń taby Jaltyr aýylyn da aınalyp ótken joq. Qanshama qarapaıym adam naqaqtan-naqaq kúıip ketkenin úlkender aıtyp otyratyn.
Tarıh • 31 Mamyr, 2023
Halyq basyna túsken qasiretti náýbettiń eń orasany ótken ǵasyrdyń 30-jyldaryndaǵy saıası qýǵyn-súrgin edi. Osy kezeńde oıdan shyǵarylǵan jalǵan aıyppen ult kadrlaryna da qara semser silteldi. Zulmat jyldardaǵy surqııa saıasattyń kesirinen zardap shekkenderdiń biri qazirgi Jaqsy aýdanynyń Alǵabas eldi mekeninde 1903 jyly dúnıege kelgen Nurǵalı Nurseıituly bolatyn.
Tanym • 31 Mamyr, 2023
Halyqtan súıinshileıtin jańalyqqa kenelip otyrmyz. Máskeý arhıvteriniń birinen alashordashy Jahansha Dosmuhamedulynyń 1910 jyly jazylǵan dıplomdyq jumysy tabyldy. Atalǵan eńbek «Qazaqtyń ádet zańynyń negizgi uıǵarymdary jáne olardy júzege asyrýshy organ retindegi halyq soty» dep atalady. Qundy qazynany shań basqan arhıvten arshyp alyp, qazaǵymen qaýyshtyrǵan – Qoja Ahmet Iаsaýı atyndaǵy Halyqaralyq qazaq-túrik ýnıversıtetiniń ǵalymy, PhD, Muhtar Isaev. Bul rette zertteýshiniń ǵylymdaǵy eleýli tabysyna alǵys bildire otyryp, maqalasyn oqyrman nazaryna usynamyz. Redaksııa
Zerde • 31 Mamyr, 2023
Mal baǵýmen kúneltip otyrǵan kóshpeli jáne jartylaı kóshpeli halyqty kúshtep otyryqshylyqqa kóshirý saıasaty qazaq aýylyna asa qatty soqqy boldy. Bul ejelden qalyptasqan sharýashylyqty birjola qıratty. 1920-1930 jyldary kóshpeli sharýashylyq eldegi basqa aýdandardyń ekonomıkasymen aýqymdasa otyryp, tabıǵı shama-sharqyn áli de bolsa sarqa qoıǵan joq edi. Sol kezdegi ındýstrııasy damymaǵan, óndirgish kúshteri álsiz Qazaqstan sııaqty tabıǵı-geografııalyq ortada kóshpeli mal sharýashylyǵy tıimdi bolatyn. О́ıtkeni jaıylymdy mal sharýashylyǵy qazaqtyń keń-baıtaq dalasyndaǵy shóldi jáne shóleıt jerlerdi tıimdi ádispen ıgerip, sonshama keńistikti óziniń áleýmettik bolmysyna qyzmet ettirýge beıimdep, tabıǵatpen sińisip ketýdiń birden-bir tásili edi.
Tarıh • 31 Mamyr, 2023
Qarlag: Din ókilderin qalaı qorlady?
Qarlag eńbekpen túzeý lageri KSRO Halyq komıssarlary keńesiniń 1930 jylǵy mamyrdaǵy qaýlysy boıynsha ashyldy. Kelesi jyly, 1931 jyldyń 19 jeltoqsanynda Qaraǵandy eńbekpen túzeý lageri qaıta qurylyp, lagerdiń ortalyǵy Qaraǵandy qalasynan 45 shaqyrym jerdegi Dolınka kenti bolyp bekitildi. Oǵan 120 myń gektar egistikke jaramdy jer, 41 myń gektar shabyndyq jer bólinip berildi.
Saıasat • 30 Mamyr, 2023
Senim – kez kelgen qarym-qatynastaǵy basty faktordyń biri. Senimge selkeý tússe adamdar arasyndaǵy, azamat pen úkimet, tutynýshy men bıznestiń baılanysy kúrdelene bermek. Bul máseleni ózekti desek, ony zertteýdiń de mańyzy úlken.
Mektep • 30 Mamyr, 2023
«Nazarbaev zııatkerlik mektepteri» derbes bilim berý uıymy oqý, baǵalaý júıesi men muǵalimderdiń biliktiligin arttyrý baǵdarlamalaryn ázirleıtin quqyqqa ıe boldy. Buǵan deıin mektep halyqaralyq standarttarǵa saı oqytý baǵdarlamalaryn Kembrıdj ýnıversıtetimen arnaıy seriktestik deńgeıinde daıyndap kelgen edi.
Zerde • 29 Mamyr, 2023
Qumarshyq. Ashtyqta janǵa arasha bolǵan ósimdik týraly ne bilemiz?
Tarıhymyzdaǵy aýyr kezeńniń biri – HH ǵasyrdyń 20-jyldardyń sońy men 30-jyldardyń basyndaǵy ashtyq ekeni belgili. Keńestik basshylyq jibergen qatelikter men ádeıi uıymdastyrylǵan áreketterdiń saldarynan mıllıondaǵan halyq ashtan ólip, tiri qalǵandarynyń kóbi shetel asýǵa májbúr boldy.
