Beken QAIRATULY
Beken QAIRATULY«Egemen Qazaqstan»
863 materıal tabyldy

Pikir • 20 Sáýir, 2023

О́negeli otbasy qaǵıdaty

Qoǵamdy taný sol ortada ómir súrip jat­­qan adamdardy tanýdan bastalady. Al adamdy tanýdyń joly – ol ómir súrgen otbasy, oshaq qasy oǵan qandaı tárbıe ber­di, soǵan kóńil aýdaramyz. Iаǵnı izgi adam ónegeli, izgi otbasynyń – jemisi.

Pikir • 20 Naýryz, 2023

Tatýlyq meıramy

«Kemdi kún, qyzyq dáýren tatý ótkiz, Jetpese, birińdikin biriń jetkiz!» dep Abaı aıtqandaı, dúnıeniń tiregi – tatýlyq. Tatý eldiń berekesi artady, birligi bekıdi. Erte dáýirden bizge jetken mynadaı ápsana bar. Qýaty myǵym, jasaǵy myqty bir pat­sha teńizdiń arǵy jaǵynda alysta jat­qan beıtanys elge shabýyl jasaý úshin qam jasaıdy. Áýeli elshilerin jiberip, ań­dysyn baıqaıdy. Jibergen elshi-tyń­shylary patshaǵa kórgen-bilgenin aıtyp keledi. «Ol eldiń birligi bekem, aǵaıyn ara­syndaǵy tatýlyǵy tas qamaldaı berik eken. Aǵasy úshin inisi, eli úshin ulany janyn berýge daıar turǵan jurtty kórdik», depti tyń­shylar. Barlaýshylardyń baıa­nyn tyń­daǵan patsha basyn shaıqap: «Tatý­lyǵy tereń eldi jaý almaıdy, birligi bekem jurtqa jut kelmeıdi» degen olarǵa soqtyqpaıyq, jeńilip masqara bolady ekenbiz», depti.

Tárbıe • 23 Aqpan, 2023

Áz áje

Jýyqta Pavlodar óńirine jolymyz tústi. Osy saparymyzda atamyz qazaqtyń «júre berseń, kóre beresiń» degenindeı, áz áje, abzal ana, qadirli keıýanany jolyqtyrdyq. Jaryqtyq Aqqýly aýdany Jambyl aýyldyq okrýgine qarasty Jańatań aýylynda turady eken. Jasy 93-te, 1930 jyly dúnıe esigin ashqan.

Tanym • 23 Aqpan, 2023

Saba

«Saba degenimiz – qy­myz, shubat ashytý, irkit pisý úshin paıdalanylatyn, mal terisinen piship tigiletin ydys. Sabany shel maıy men kók etin qyryp tazalap, aǵyndy sýǵa baılap shań-tozańynan aryltqan jáne syrt­qy túgin qyryp taqyrl­aǵan jylqy nemese sıyr terisinen jasaı­dy» dep jazylǵan eken ýıkıpedııalyq anyq­tamalyqta.

Ádebıet • 14 Aqpan, 2023

Tez

Qazaqtyń tildik tanymynda «tentekti tezge salý» degen tirkes bar. Nemese atalarymyz «Qısyqty tez túzeıdi, búkirdi kór túzeıdi» dep te aıtady. Bul sóz maǵynalyq turǵydan qoǵamda, ıaǵnı el ishinde bolatyn keıbir qyńyr-qısyq, teli-tentekterdi jónge salyp, onyń minezindegi qyńyrlyqtary men áreke­tindegi oǵash qylyqtaryn jónge keltirý úshin jasalǵan sharalar ekeni anyq.

Jádiger • 14 Aqpan, 2023

Pushpaq ishik

Ishik – qazaqtyń ulttyq kıimderiniń biri, ony eltiriden, seńseńnen, ártúrli ań terilerinen tigedi, syrty matamen tystalady. Ishik tigilgen teriniń túrine qaraı: eltiri ishik, seńseń ishik, qasqyr ishik, túlki ishik, pushpaq ishik, orman ishik, janat ishik, bulǵyn ishik, t.b. dep atalady.

Pikir • 07 Aqpan, 2023

Kóshpeli qoǵamnyń keremeti

Ejelgi ata-babalarymyzdyń ómir súrý daǵdysy men qoǵamdyq qurylymyn batys­tyq­tar nomad dep tanysa, reseılikter «kochevnıkı» degen at qoıyp júr. Bul tirkester qazir halyq sanasyna tereń sińip ket­kenimen, mán-maǵyna jaǵynan son­sha­lyq maqtanarlyqtaı ataý emes.

Ádebıet • 07 Aqpan, 2023

Talqy

Halqymyzdyń aýyzeki baıandaý tilinde «talqyǵa tústi», «talqyǵa salyndy» nemese «talqylandy» deıtin sóz tirkesteri udaıy kezdesedi. Bul mátin maǵynalyq turǵydan «sóılesildi», «kelisildi» qatarly uǵymdardyń sınonımi ispetti. Osy oraıda, jalpy «talqy» ataýy neni bildiredi, onyń maǵynasy qandaı ári bul qandaı zat degenge toqtalsaq.

Jádiger • 31 Qańtar, 2023

Kesteli shapan

Shapan – halqymyzdyń ejelden kele jatqan kádeli kıimi. Tipti onyń qoldanysqa enýi sonaý kóne ǵun, keıingi túrki dáýirine qatysty derekterde kezdesedi. Mysaly, ejelgi ǵun mádenıetiniń eń iri úlgisi sanalatyn ataqty Noın-Ýla qorymyna HH ǵasyrdyń basynda qazba jumysyn júrgizgen orys ǵalymy P.K.Kozlov (1863-1935) uzyndyǵy 1,17 m, eni (jeńimen) 1,94 m ǵun shapanyn tapqanyn bilemiz. Bul mura qazir Ermıtajda tur.

Eń qysqa áńgime • 30 Qańtar, 2023

Kúlánda apa

Shamamen 1999 jyldyń kúz ben kókteminiń biri. Astana qala­syndaǵy Qalıbek Qýa­nysh­baev atyndaǵy Qazaq drama teatryn­da aqyn-jazýshylarmen kez­desý ótetin boldy. El qatarly biz de bardyq. Kezdesýdi júrgizip otyrǵan aqyn Esenǵalı Raýsha­nov zalda otyrǵan qalamger­ler­ge kezek-kezek sóz berip qoıady.

Iаndeks.Metrıka