Zerde • 19 Qyrkúıek, 2023
Ekinshi dúnıejúzilik soǵys tarıhynyń aqtańdaq tustary kóp. Sonyń biri – Túrkistan legıony sapynda bolǵan qazaq jaýyngerleriniń taǵdyry. Soǵystan keıin bulardyń birli-jarymy bas saýǵalap Túrkııanyń Ystanbul, Ankara qalasyna barsa, bir toby Adana qalasyna turaqtaǵan eken.
Tarıh • 17 Qyrkúıek, 2023
Qazaq tarıhynda áli kúnge deıin tolyq zerttelip, tujyrymdalmaǵan bir sala bar. Ol – halqymyzdyń jaýyngerlik óneri. Sonyń ishinde, úlken aqyn Ilııas Jansúgirov «Kúıshi» poemasynda: «At saılap, qylysh qaırap, sarbaz erler, Zeńbirek atanǵa artqan naızagerler, Jarqyldap sybyzǵyly kúı tartqandaı, Alataý berik qorǵan jumaq jerler» degenindeı, qazaq jaýyngerleri atan túıeniń ústine zeńbirek nemese otty qarý ornalastyryp, jaýmen shaıqasqany jaıly bile bermeımiz.
Tarıh • 11 Qyrkúıek, 2023
Patshalyq Reseı zamanynda ómir súrgen kartograf hám tarıhshy Semen Remezov degen adam bolǵan. Ol 1642 jyly qazaq dalasynyń batys pushpaǵymen shektesip jatqan Tobylda týyp, 1721 jyly ómirden ótipti. Kartograftyń 1701 jyly «Chertejnaıa knıga Sıbırı» atty kitaby jaryq kórgen eken.
Jádiger • 07 Qyrkúıek, 2023
Táýelsizdik jyldary tabylǵan qundy qazynamyzdyń biri – Taldy hanzadasy. 2009-2010 jyldary arheolog Arman Beısenovtiń jetekshiligimen Qaraǵandy oblysy Qarqaraly aýdany ortalyǵynan 44 shaqyrym qashyqta ornalasqan obaǵa qazba jumystary júrgizildi. О́ńirde bir-birine jalǵasyp jatqan jeti qorǵan-oba tizbegi Taldy ózeni ańǵaryn kólbeı qonys tepkendikten ǵylymı tilde «Taldy qorǵandary» degen ataýǵa ıe.
Tarıh • 05 Qyrkúıek, 2023
Qazaq óneriniń janashyry, etnograf-zertteýshi, Qazaqstannyń tuńǵysh Halyq ártisi Aleksandr Vıktorovıch Zataevıch 1920 jyldan bastap ózi ómirden ótken 1936 jylǵa deıin 16 jyl qazaq ónerin úzdiksiz zerttedi. 2000 án men 50-ge tarta kúıdi qaǵazǵa túsirdi. Nátıjesinde, «Qazaqtyń 1000 áni» (1925 jyl) jáne «Qazaq halqynyń 500 án-kúıi» (1931 jyl) atty eki irgeli eńbek jazyp qaldyrdy.
Ádebıet • 04 Qyrkúıek, 2023
Qazaq halqynyń ádebı-mádenı keńistigi zor. О́ıtkeni respýblıka shekarasynan tys jerde halqymyzdyń úshten bir bóligi ómir súrip jatyr. Úlken tarıhshy-ǵalym Zardyhan Qınaıatuly aıtqandaı, «olar da án salyp, ádebıet jasaǵan». Sonyń biri – baıólkelik qazaqtar arasynan shyqqan daryndy qalamger, ólke tarıhynda tuńǵysh roman jazǵan jazýshy Eleýsiz Muqamádıuly.
Suhbat • 24 Tamyz, 2023
Jádiger • 20 Tamyz, 2023
Táýelsizdik jyldarynda elimizdiń rýhanı qazynasyna qosylǵan qundylyqtyń biri – Batys Qazaqstan oblysy Terekti aýdany jerinen tabylǵan Taqsaı hanymy (keı derekte abyz áıel).
Elorda • 09 Shilde, 2023
Esil boıyndaǵy eski qala: Bozoqtyń ótkeni men búgini
Jańa astana taqyr jer, taıǵaq ólkede ǵaıyptan paıda bolǵan joq. Oǵan dálel – elordanyń batysy Úrker shaǵyn aýdanynyń soltústik qaptalynda ornalasqan Bozoq qalashyǵy. Bul nysan hronologııalyq turǵydan – ejelgi túrik, ortaǵasyrlyq qypshaq, keıingi Altyn Orda kezeńin bastan ótkergen, ıaǵnı daladaǵy qala mádenıetiniń úlgisi ispettes ári sonymen qatar búgingi Astanamyzdyń irgetasy ekeni tolyq dáleldendi.
Tarıh • 06 Maýsym, 2023
О́tken HH ǵasyr basynda álem tarıhynda asa kúrdeli ózgerister oryn aldy. Sonyń alǵashqysy – 1905-1907 jyldary patshalyq Reseıde tolqý týdyrǵan birinshi tóńkeris bolsa, ekinshisi – 1911 jyly sındik Qytaı elinde úsh júz jyl ústemdik júrgizgen mánji bıligi qulap, qoǵamdyq-saıası ahýaldyń ózgerýi. Osy tusta jańadan qurylǵan Qytaı memleketin yqpaldy áskerı generaldar, saıasatkerler jeke-jeke bólip alyp bıleýge kóshti. Atap aıtqanda, Sychýan provınsııasyn bir general menshiktep alsa, taǵy bir general Iýan Shıkaı parlamentti taratyp, eldiń negizgi bóligin óziniń basqarýyna kóshirdi. Al Shyńjan ólkesi men Mońǵolııa ýaqytsha býferlik kúıde boldy.
