Qazaqstan • 03 Mamyr, 2021
О́tken ǵasyrlarda qazaq dalasyn otarlaýdyń bir baǵyty – túrkitektes halyqtardy shoqyndyrý boldy. Osy oraıda, 1881 jyly Tomsk gýbernııasy Bıısk okrýgindegi mońǵol-túrki (altaı, tyba, hakas t.b.) halyqtaryn shoqyndyrýǵa arnalǵan Altaı mıssııasy quryldy. Sóıtip, atalmysh mıssııa jumysyn Bıısk ýezinde 1760 jyldan beri ómir súrip kele jatqan qazaqtardy shoqyndyrýdan bastady.
Rýhanııat • 30 Sáýir, 2021
Amanat – adamgershiliktiń shyńy
Qazaqtyń jalpaq tilinde «amanat» degen uǵym bar. Burynǵy atalarymyz óziniń mal-múlkin hám ómir-ǵumyryn amanat dep bilip: «Allanyń amanatqa bergen janyn, kezegi kelgeninde tapsyramyn» dep jyrlaǵan. Sol sııaqty musylman áleminiń sardar sahabasy Ábýbákir Sydyq «Amanat ol – adamgershiliktiń shyńy» degen eken.
Rýhanııat • 26 Sáýir, 2021
2008 jyldan bastap Mádenıet jáne sport mınıstrligine qarasty Qazaq ǵylymı-zertteý mádenıet ınstıtýty Túrkistan qalasyndaǵy ortaǵasyrlyq Kúltóbe qalashyǵyna arheologııalyq qazba jumystaryn júrgizgen edi. Jaqynda bul qalashyqtan erte ǵasyrlarǵa tán kóptegen jádiger tabylyp, olar túgeldeı «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeı qoryna qabyldandy.
Rýhanııat • 23 Sáýir, 2021
Adam balasynda shúkirshilik deıtin uǵym bar. Burynǵy atalarymyz ózderiniń ómir súrý ádebin «qıyndyq kelse sabyr etemiz, jaqsylyq kelse shúkir etemiz» dep baǵamdaǵan. Demek «sabyr» men «shúkir» uǵymdary – qaı zamanda, qaı dáýirde de bolsyn adamzattyń rýhanı tiregi hám adaspas, adastyrmas temirqazyǵy.
Rýhanııat • 22 Sáýir, 2021
«Iаsaýı izimen» ekspedısııasynyń kókjıegi keńeıedi
Mádenıet jáne sport mınıstrligi «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi uıymdastyrǵan «Iаsaýı izimen» ǵylymı-tanymdyq ekspedısııasy Túrki elderine ortaq jobaǵa aınalatyn boldy.
Rýhanııat • 22 Sáýir, 2021
Patshalyq Reseı dáýirinde qazaq dalasyn otarlaýshylar basty qarsylyq musylman dini tarapynan týyndaıtynyn jaqsy bildi. Tarıh ǵylymdarynyń doktory, professor Serik Máshimbaev reseılikter tarapynan qazaqtardy dinı otarlaý isin zertteı kele: «Otarlaýshylar ıslam dini shyn máninde ulttyq tutastyqty ustap turatyn ǵalamat kúsh ekenin túsindi. Dinsizdik – sanany máńgúrttikke ákelip, jat órkenıetke bas ıgizip, mádenı-rýhanı assımılıasııaǵa ushyratyp, nadandyqqa qaldyryp, halyqty ultsyzdyqqa dýshar etetin óte qaýipti dert ekenin jaqsy bildi. Mine, osydan Reseıdiń shoqyndyrý men orystandyrý saıasatyn qalyptastyrýdaǵy basty maqsaty osyndaı boldy», deıdi.
Rýhanııat • 21 Sáýir, 2021
Túrik ǵulamasy Jálaladdın Rýmı: «Jaqsy adamnyń qabirin jerdiń betinen izdemeńder, ol óziniń týǵan halqynyń júregine jerlenedi», degen eken. Al atam qazaq bolsa, «Jaqsynyń aty ólmeıdi, ǵalymnyń haty ólmeıdi» depti. Osyndaı aty da ólmegen, haty da óshpegen jaqsylardyń biri marqum Aqseleý Seıdimbek edi. Jaryqtyq ult rýhanııaty men mádenıetine úlken úles qosty. Nebir keleli kezdesýlerde mańdaıy jarqyrap, salaly saýsaqtary kúmis tutqaly aq taıaǵyn qysyp ustap, keń zalǵa selkeýsiz kóz tastap otyrar edi. Qazir bul kúnder kelmeske ketti. Biraq eldiń júreginde Ahańnyń elesi qaldy.
Rýhanııat • 19 Sáýir, 2021
Qasıetti Ramazan aıynyń bereketi – tańǵy sáresin ishý. Qazaqsha aıtqanda, «aýyz bekitý» asy. Buny arabsha «sýhýr» deıdi. Sáresi ýaqytynda óte kóp bereketter bar, - deıdi ıslam ǵulamalary. О́ıtkeni, qasıetti aıda sáresin ishý tek musylman balasyna násip bolǵan. Mundaı berekeli as basqa kitap ıelerine buıyrmaǵan.
Rýhanııat • 19 Sáýir, 2021
Ilim óte qundy dúnıe. Shynaıy ilim adamǵa óz álsizdigin, kemshiligin jáne Rabbynyń ústemdigin, ulylyǵyn kórsetedi. Jaratýshysyna bolǵan qorqynyshyn jáne quldarǵa bolǵan qarapaıymdylyǵyn arttyrady. Quldardyń aqylaryna mán beretin bolady. Osyndaı ilimdi úıretý jáne úırený paryz. Bul paıdaly ilim. Ilim yqylaspen ǵıbadat jasaýǵa sebep bolady. Ilimniń emi eki nárseni bilýmen iske asady. Birinshisi, ilimniń qundy, abyroıly bolýy, salıh nıetke baılanysty. Ilimdi nadandyqtan jáne nápsiniń qalaýynan qutylý úshin úırený kerek.
Tanym • 14 Sáýir, 2021
Ataqty balýan, dalanyń bulshyq eti atanǵan Qajymuqan Muńaıtpasulynyń týǵanyna bıyl 150 jyl tolyp otyr. Bul data respýblıka kóleminde keńinen atap ótilýde. Balýan sózi qazaq tanymynda er, batyr, qaısar, kúshti, halyqtyń qorǵany degen sııaqty uǵymdarǵa úıles keledi.
