Rýhanııat • 10 Jeltoqsan, 2023
Alash arystarynyń aqtalýy, kıeli taıqazannyń elge qaıtýy, qar astynda qalǵandaı Naýryzdyń qaıta toılanýy, Ahmet Iаsaýı kesenesiniń qalpyna keltirilýi, taǵysyn taǵy. Osynaý ulttyq órede atqarylǵan qyrýar istiń basynda О́zbekáli Jánibek tur. Onyń basqan qadamy men jasaǵan ár isi ult mereıine aınalyp otyrdy. Ol týraly Astanadaǵy Ulttyq mýzeıde ótken «О́zbekáli jáne mádenı maıdan» atty kitaptyń tanystyrylymynda jan-jaqty aıtyldy.
О́ner • 27 Qarasha, 2023
О́nerdi qadirleıtin óreli jora qaıda?
О́nerdiń qunyn bilý qoǵamnyń ózine baılanysty. «Qazaqqa óleń degen bir qadirsiz», dep Abaı ana zamanda kúıingen, sol áli kele jatyr. Bul – ashy da bolsa shyndyq.
Qoǵam • 26 Qarasha, 2023
«Etıka, estetıka, epıka. Osy úsh ıeniń ortasynda Alpamys Faızolla bar. Sondyqtan bunda poezııa bar. Lırıka, usynys, saýal bar... Alpamys jyrlarynan aspandy kóremiz, Abaıdy kóremiz. Abaı barlyq aqynǵa vaksına. Aryqtap, shóldep, sharshap kele jatqanda Abaı atty vaksınany bir quıyp alǵan kezde myna Alpamystaı aqyndar paıda bolady. Alpamysta qara óleńniń ǵajaıyptary bar. Qara óleń – aqyn úshin dopıng. Álemdik deńgeıdegi eń uly aqyn kim desek, ultynyń dástúrin, tamyryn, qanyn umytpaǵan aqyn. Sondyqtan, Alpamys baýyrym, seniń janqaltańda on shaqty ǵasyr bar, uly qara óleń bar, álemniń qaı jaǵynan da kórinetin uly Abaı bar. Sen – táýelsiz Qazaqstannyń eń tamasha aqynysyń». Bul – belgili aqyn Suraǵan Rahmetulynyń jas shaıyr Alpamys Faızollanyń jyr jınaǵynyń tusaýkeser rásiminde sóılegen sózi.
Taǵzym • 22 Qarasha, 2023
L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetinde «Qazaq lırıkasy jáne Marfýǵa Bektemirova poezııasy» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferensııa ótti. Belgili aqyn hám aýdarmashy, pýblısıst marqum Marfýǵa Bektemirovanyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan rýhanı is-sharada qazaq jyrynyń órisi, tárbıelik máni men tanymdyq sıpaty týraly taqyryptar qozǵaldy.
Ádebıet • 21 Qarasha, 2023
О́leń-jyrdyń júırigi Jambyl toqsan jastan asa bere Grýzııaǵa barǵany jóninde derek bar. Shota Rýstavelıdiń «Jolbarys terisin jamylǵan batyr» dastanynyń 750 jyldyǵyna baılanysty shyǵarmashylyq sapar týraly málimetterdi ǵana emes, biz soǵan baılanysty týǵan eki birdeı óleńdi bilemiz.
Tarıh • 19 Qarasha, 2023
Sultanmahmut Toraıǵyrovtyń armany men muraty, oıy men múddesi belgili ádebıette. О́zi aıtpaqshy, «Qarańǵy qazaq kógine órmelep shyǵyp Kún bolam» degennen asqan ne murat kerek. Aqyry solaı boldy da. Murat-múddesi bolǵan soń onyń qaıǵysy men qapasy, muńy men nalasy jáne bar. Bizdińshe, Sultanmahmuttyń nalasy degen oqshaý taqyrypty ádebıetke engizgen jazýshy – Muhtar Maǵaýın. Jıyrma jeti jyl ǵana jasaǵan aqynnyń kúndeliginde birer sóılem, bir top óleń retinde saqtalyp, kúlli qazaq dalasyna taraǵan, óń ókinishtisi, sol kezde, zamanynda qalyp qoıǵan nala emes. Jáne jalǵyz Sultanmahmut Toraıǵyrovtyń ǵana emes, kúlli qazaqtyń nalasy men kóz jasy.
Ádebıet • 13 Qarasha, 2023
Kóz jastan kóktegen qaısar muń
Onyń óleńderi júrek pen jannyń bitisinen estilgen úndeı názik. Názik te bolsa qaısar. Bolmashy ǵana sol ómir lebi burqansa, daýyl turǵyzýǵa qaýqarly, kúbirlep-sybyrlasa, shym-shymdap boıyńdy bılep alady. Aqynnyń oqyrmany kóp bolatyny sodan bolýy kerek. Dáýren Berikqajyuly jyrlarynda artyq sóz, ádemilikke jetemin dep álemishtegen jasandy tirkes joq.
Ádebıet • 01 Qarasha, 2023
Adam janyna tereńirek úńilgen saıyn túpki sezimderi men beısana áreketteri ashyla bastaıdy. Túpsana deýge keletin shyǵar bulardy. Tipti keıbiri oqys, tóten, shetindeý kórinip jatady. Qýanǵanda, qaıǵyrǵanda bir-birine uqsaǵanymen, kisi balasy qatty kúızelip, jany murnynyń ushyna kelgende, ashyqqanda, ashýlanǵanda ártúrli minezder shyǵaratynyn ádebı shyǵarmalardan kóptep kezdestirýge bolady.
Kórme • 24 Qazan, 2023
«Túrkistan eki dúnıeniń esigi ǵoı», (Maǵjan) ıaǵnı eki dúnıeniń qaqpasy ekenin áıgilegendeı kórme Respýblıka kúni men Túrki memleketteri uıymynyń 10-mereıtoılyq sammıtine oraı Ulttyq mýzeıde ótti. Munda Qazaq handyǵynyń ǵana emes, uly Turan, túrki elderi ortalyǵynyń tamyrly tarıhynan syr shertetin jádigerler kimdi bolsyn beıjaı qaldyra qoımas.
Ádebıet • 19 Qazan, 2023
Kóktemde qar sýy qaıta, jylqynyń jony kúnge bir qyzyp, tisin kókke endi qadaı bergende jelqursaq aıǵyr mingender jaqsy biledi. Janýar jaı turǵanda qalaı bılep, bir qyryndap júretinin. Basyn qaqshıta qulaǵyn tigip alǵan besti aıǵyr júrmeı-aq tórt aıaǵynan bılep bara jatady. Onyń shoq basqandaı alshysynan túsken, túsip otyrǵan aıaq alysynan arynyn sezerge kerek. Mingen boıda týlap ala jónelgen shý asaý taı-qunannyń ári-beri tartqany jaı delbeńbaı bolyp qalady. Meıli, shý asaý bolsa da. Al kisinese demi ókpe-baýyryn, júregimen qosa syrtqa atyp jibererdeı álgi besti aıǵyrdyń ornynan qozǵalyp ketkeniniń ózi jer teńselip ketkendeı áser etedi. Ony ustap, tizgindep otyrýda ońaı emes. Týra sol sııaqty áserdi shyǵarma oqyǵanda da baıqaýǵa bolady. Alyptardyń kesek týyndylary oqı bastaǵanda tórt aıaǵyn teń basqan tarlandaı arnalanyp, janyńdy uly bastaýlarǵa ala jóneledi. Taý teńselip ketkendeı, jer qozǵalyp, jazyq aǵyp, qum kóship bara jatqandaı. Jazdygúni kóz ushyndaǵy taýlardy saǵym kóterip áketkendeı, tura-tura zerikken dúnıe bir sátte qozǵala barady. Solardyń arasynan arna taýyp ǵumyrlar kóshedi. Dáýirler qulaǵyn qyltıtyp, ǵasyrlardyń júgi syz beredi.
